GELENEKSEL KONUT DOKUSUNDA KULLANIM SÜRECİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ-BEYPAZARI ÖRNEĞİ

Öz

Sürdürülebilir korumanın ilkelerine göre; geleneksel konut ve dokusunun özgün işlevini yaşatması, onun çağdaşkullanım kriterlerine uygunluğuna bağlıdır. Konut kullanımı temel insan hakkı olduğuna göre, geleneksel konutve dokusu, yaşanabilirlik ölçütlerini veya asgaride kullanıma ilişkin temel gereksinimleri karşılamalıdır. Her birifarklı koşulları ve boyutları gerektiren, yaşanabilirlik ve koruma-yaşatma yada diğer bir değişle sürdürülebilirlikiçin “kullanılabilirlik” ortak koşuldur. Bu koşul, kullanım sürecinin, koruma-yaşatma uygulamalarının öncesindedeğerlendirilmesi ve müdahaleleri yönlendirmesiyle sağlanabilir. Kullanım sürecinin değerlendirilmesi, kullanılabilirlikdüzeyini tanımlamada esastır. Bu işlemde, geleneksel konut ve dokusunun fiziksel ve mekansal özelliklerinikoruma ve yaşatma, önemli bir kısıtlama olarak görülmektedir. Bu kısıtlama ile kullanıcıya göre (yaş, cinsiyet,kültürel ve sosyal kimlik, vb.) farklılaşan gereksinim ve beklentiler, kullanım kolaylıklarına ve güçlüklerine göretanımlanmaktadır. Bu bakış açısıyla, geleneksel konut ve dokusunun kullanılabilirlik düzeyi ve potansiyeliBeypazarı örneğinde tanımlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Geleneksel konut dokusu, kullanım sürecinin değerlendirilmesi, koruma, kullanılabilirlik

Kaynakça

1. Gültekin, N.T., “Türkiye’de Taşınmaz Kültür
2. Varlıklarını Koruma Sürecinde Yaşanan
3. Açmazlar”, Türkiye’de Risk Altındaki Doğal
4. ve Kültürel Miras, Taç Vakfının 25 Yılı Anı
5. Kitabı, İstanbul, 213-218, 2001.
6. Gülersoy, Ç., “Kültürel Mirasta Mülk
7. Sahiplerinin Durumu”, Ed. H. Sezgin,
8. Türkiye’de Risk Altındaki Doğal ve Kültürel

9. Miras, Taç Vakfının 25 Yılı Anı Kitabı, İstanbul,
10. -212, 2001.
11. Özcan,Z., Gültekin,N., vd., Geleneksel Konut ve
12. Dokusunda Kullanılabilirlik Ölçütlerinin
13. Belirlenmesi -Talas, İncesu Örnekleri, Min-pa
14. Matbaası, Ankara, 3-5, 2005.
15. Cooper, I., “Post-occupancy Evaluation –where
16. are you?”, Building Research & Information ,
17. / 29(2), 158–163, 2001.
18. Park, K.S.,Lim, C.H., "A Structured
19. Methodology for Comparative Evaluation of User
20. Interface Designs Using Usability Criteria and
21. Measures." International Journal of Industrial
22. Ergonomic, 1999/23, 379-389, 1999.
23. Zimring C. & Reizenstein J.E., "Post-Occupancy
24. Evaluation”, Environment
25. and Behavior, vol: 12/4,429-450, 1980.
26. Bevan, N., "Human-Computer Interaction
27. Standards", Proceedings of the 6th
28. International Conference on Human-
29. Computer Interaction, Yokohama, Japan,
30. Elsevier, 885-890, 1995.
31. Cooper, I., a.g.e., 157, 2001.
32. Zimmerman, A. & Martin, M., Post-occupancy
33. Evaluation:benefits and Barriers, Building
34. Research & Information, vol.2001/ 29(2), 168–
35. , 2001.
36. Watson, C., Review of Building Quality Using
37. Post-Occupancy Evaluation, Journal
38. programme Educational Building, 35, 2003.
39. Zimring C. & Reizenstein J.E., a.g.e, 1980.
40. Bevan, N., a.g.e, 886-887, 1995.
41. Zimmerman, A. & Martin, M., a.g.e, 2001.
42. Butters, L.M. & Dixon,R.T., “Ergonomics in
43. Consumer Product Evaluation: An Evolving
44. Process, Applied Ergonomics, vol.29, 55-58,
45. -
46. Akdağ, M., Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai
47. Tarihi, Cilt.1, Ankara, 123-140, 1971.
48. Umar, B., Türkiye’de Tarihsel Adlar, İnkılap
49. Yayınevi, İstanbul, 27,32, 2003.
50. Uzunçarşılı, İ.H., Osmanlı Tarihi, (3.baskı)
51. Cilt.1, Ankara, 26-27, 1988.
52. Tuğlacı, P., Osmanlı Şehirleri, Milliyet Yayın.,
53. İstanbul, 33-37,1985.
54. Çınar, H., Gümüşçü, O., Osmanlı’dan
55. Cumhuriyet’e Çubuk Kazası, Bulak Kitapevi,
56. Ankara, 12, 2002.
57. Aktüre, S., “Osmanlı Devleti’nde Taşra
58. Kentlerindeki Değişimler”, Tanzimat’tan
59. Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, sayı:28-
60. , 891-904, 893, İstanbul, 1985.
61. Şener, Y., Beypazarı Tarihte ve Bugün,
62. Ankara, 1970.
63. Aktüre, S., a.g.e, 891, 1985.
64. Terzi, S., Beypazarı Evlerinin Mimari
65. Özellikleri, Y.Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi,
66. Fen Bilimleri Enstitüsü, 2001.
67. Torun, E., Bilinen ve Bilinmeyen Yönleriyle
68. Beypazarı, Ankara, 16-27, 2004.
69. Yılmaz, A., Ankara İli Beypazarı İlçesi
70. Cumhuriyet, Zafer ve Kurtuluş Mahalleleri
71. Geleneksel Dokusunun Koruma ve Geliştirme
72. Önerisi, Y.Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen
73. Bilimleri Enstitüsü, 2004.
74. Yılmaz, A., a.g.e, 58, 2004.
75. Aksulu, I., The Preservation and
76. Rehabilitation Plan of Beypazarı, Y.Lisans
77. Tezi, ODTÜ, 1982.
78. Yılmaz, A., a.g.e, 60, 2004.
79. Cengiz, P., Ankara İli, Beypazarı İlçesinin
80. Geleneksel Ticaret Merkezi Koruma
81. Geliştirme Önerisi, Y.Lisans Tezi, Gazi
82. Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2003.
83. Yılmaz, A., a.g.e, 64, 2004.
84. Aksulu, I., a.g.e, 1982.
85. Aksulu, I, “Beypazarının Ahşap Evleri”, Ahşap
86. Kültürü-Anadolu’nun Ahşap Evleri, TC.
87. Kültür Bakanlığı Yayın.2584, Özel Dizi/23, 1.
88. baskı, Ankara, 91-112, 2001.
89. Özmen, A., Geleneksel Beypazarı
90. Konutlarında Baş Odanın Günümüz
91. İhtiyaçlarını Karşılayacak Düzende
92. Donatılması, Y.Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi,
93. Fen Bilimleri Enstitüsü, 1987’nin içinde Aksulu,
94. I., The Preservation and Rehabilitation Plan of
95. Beypazarı, Y.Lisans Tezi, ODTÜ, 1982.
96. Torun, E., a.g.e, 25, 2004.
97. Özmen, A., a.g.e, 56, 1987.