SMEED VE ANDREASSEN KAZA MODELLERİNİN TÜRKİYE UYGULAMASI: FARKLI SENARYO ANALİZLERİ

Öz

Bu çalışmada, 1986-2005 yılları arasındaki nüfus (P), araç (N), kaza (C), yaralı (I) ve ölü sayıları’na (D) ait veriler kullanılarak Türkiye için trafik kaza modelleri geliştirilmiştir. Bu modeller geliştirilirken, yapısal form olarak Smeed ve Andreassen modellerinden yararlanılmakla birlikte Smeed modeli farklı bir bakış açısından ele alınarak geliştirilmiş ve bu modele Smeed Benzeşim Modeli adı verilmiştir. Avrupa Birliğine tam üye olma yolunda olan Türkiye’ nin 2010 yılına kadar olan süreçte kaza, yaralı ve ölü sayıları farklı üç senaryo ile tahmin edilmeye çalışılmıştır. Geliştirilen her iki model yüzdelik hatalar (YH), ortalama mutlak hatalar (OMH) ve ortalama karesel hataların karekökü (OKHK) esas alınarak karşılaştırılmıştır. Türkiye için geliştirilen Andreassen Modeli 1986-2005 yılları arasında Smeed Benzeşim modeline göre genel olarak daha küçük yüzdelik hatalara sahip olmakla birlikte, senaryolara göre ileriye yönelik kaza, yaralı ve ölü sayılarına ait tahminlerde Smeed Benzeşim modelinin daha anlamlı sonuçlar verdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Kaza tahmin modelleri, Smeed modeli, Andreassen modeli, Türkiye.

Kaynakça

1. Peden M., Scurfield, R., Sleet, D., Mohan, D., Hyder,
2. A.A., Jarawan, E. and Mathers, C., (eds), The World
3. Report on Road Traffic Injury Prevention, World
4. Health Organization, Geneva, Switzerland, 2004.
5. Smeed, R.J., “Some Statistics Aspects of Road
6. Safety Research”, Journal of the Royal
7. Statistical Society, Series A, Part I, 1-34, 1949
8. Andreassen, D.C., “Linking Deaths with Vehicles

9. and Population”, Traffic Engineering &
10. Control, Cilt 26, No11, 547-549, 1985.
11. Mekky, A., “Effect of Rapid Increase in Motorization
12. Levels on Road Fatality Rates in Some Rich
13. Developing Countries”, Accident Analysis &
14. Prevention, Cilt17, No 2, 101-109, 1985.
15. Livneh, M. And Hakkert, A.S., “Some Factors
16. Effecting the Increase Road Accidents in
17. Developing Countries, with particular reference
18. to Israel”, Accident Analysis & Prevention Cilt
19. , No 3,211-222, 1984.
20. C Partyka., “Simple Models of Fatality Trends Using
21. Employment and Population Data”, Accident
22. Analysis & Prevention, Cilt 16, No 3, 211-222, 1984.
23. Dinesh M. and Bawa B.S., “An Analysis of Road
24. Traffic Fatalities in Delhi, India” Accident Analysis
25. & Prevention, Cilt 17, No 1, 33-45, 1985.
26. Valli, P.P “Road Accident Models for Large
27. Metropolitan Cities of India”, IATSS Research,
28. Cilt 29, No 1, 57-65, 2005.
29. Zegeer C.V., Deacon, JA., State of the Art
30. Report 6, Transportation Research Board, 1987.
31. A.P.Akgüngör, O.Yıldız, “ Sensitivity Analysis of
32. an Accident Prediction Model by the Fractional
33. Factorial Method” Accident Analysis &
34. Prevention, Cilt 39, No 1, 63-68, 2007.
35. Bozkurt, E. Türkiye’de Karayolları Trafik
36. Kazaları Üzerine Bir Model Çalışması Devlet
37. İstatistik Enstitüsü, Uzmanlık Tezi, 2002.
38. Isik, A.; Erdem, M. Türkiye’de Karayolu Trafik
39. Kazalarına Etkili Faktörlerin Regresyon
40. Analiziyle İncelenmesi, II. Trafik Şurası, ATO,
41. Ankara, 15 sayfa, 21-22 Ekim, 2004.
42. Mirasyedi, F., Mevsimlerin Türkiye’deki
43. Trafik Kazalarına Etkisinin İncelenmesi ve
44. Kaza Tahmin Modelleri, Master Tezi, Kırıkkale
45. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2006.
46. R.J Smeed., “Variations in The Pattern of
47. Accident Rates in Different Countries And Their
48. Causes”, Traffic Engineering & Control, Cilt
49. , No 7, 364-371, 1968.
50. Smeed, R.J., Jaffocate “Effects of Changes in
51. Motorization in Various Countries on the Number
52. of Road Fatalities” Traffic Engineering and
53. Control, Cilt 12, No 3,150-151, 1970.
54. Andreassen, D., “Population and Registered Vehicle
55. Data and Road Deaths” Accident Analysis and
56. Prevention Cilt 23, No 5, 343-351, 1991.
57. Preston, B “Road Safety: International Comparison”
58. Transport Reviews Cilt 1, No1, 75-98, 1980.
59. MacLean, S. Relationship between Variables
60. Proc., Esso-Monash Civ.Eng. Workshop on
61. Traffic Accident Evaluation, Department of
62. Civil Engineering, Monash University,1993
63. Emniyet Genel Müdürlüğü www.egm.gov.tr
64. Türkiye İstatsitik Kurumu, Karayolu Kaza
65. İstatistikleri, 1986-2005. www.tuik.gov.tr