AISI 304 VE AISI 430 PASLANMAZ ÇELİKLERİN TIG, MIG VE ÖRTÜLÜ ELEKTROD ARK KAYNAĞIYLA BİRLEŞTİRİLEBİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışmada, 3 mm kalınlığında AISI 304 ostenit paslanmaz çelik levha ile aynı kalınlıkta AISI 430 ferritikpaslanmaz çelik levhalar TIG (Tungsten Inert Gas), MIG (Metal Inert Gas) ve Örtülü elektrod ark kaynakyöntemleri ile birleştirilmiş ve birleştirilen malzemelerin çekme dayanımı, çentik darbe dayanımı, mikrosertlikve mikroyapı özellikleri incelenmiştir. Çekme testleri sonucunda tüm numunelerde kopma birleştirmenin ferritikpaslanmaz çelik esas metal tarafında ve kaynak metaline yakın olan Isı Tesiri Altındaki Bölge (ITAB)’ degerçekleşmiştir. Kaynaklı bağlantılarda en yüksek çekme dayanımı ise TIG kaynağı ile birleştirilmişbağlantılardan elde edilmiştir. Çentik darbe testlerinde, TIG ve MIG kaynağı ile birleştirilmiş bağlantıların çentikdarbe kırılma enerjileri, ark kaynağı ile birleştirilmiş bağlantılardan yüksek ölçülmüştür. Mikrosertlik testlerisonucunda, tüm kaynak yöntemlerinde en yüksek sertlik değeri AISI 430 ferritik paslanmaz çelik esas metaltarafında kaynak metaline yakın olan ITAB’ da ölçülmüştür. Mikroyapı incelemelerinde, AISI 430 ferritikpaslanmaz çeliğin ITAB bölgesinde belirgin bir tane irileşmesinin meydana geldiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• TIG, MIG, Örtülü elektrod ark kaynağı, ostenitik paslanmaz çelik, ferritik paslanmaz çelik,

Kaynakça

1. Tülbentçi, K., MIG-MAG Gazaltı Kaynak
2. Yöntem, Arctech Kaynak Elektrodları Yayını,
3. Yayın No: 2, İstanbul, 1998.
4. Kahraman, N., Gülenç B., ve Akça H., “Ark
5. Kaynak Yöntemi ile Birleştirilen Östenitik
6. Paslanmaz Çelik ile Düşük Karbonlu Çeliğin
7. Mekanik Özelliklerinin İncelenmesi”, G.Ü.
8. Mühendislik- Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt

9. , No 3, 75-85, 2002.
10. Gözütok, E., Kahraman, N., Durgutlu, A., ve
11. Gülenç, B., ‘‘The Influence of Hydrogen
12. Addition to the Shielding Argon Gas in TIG
13. Welding of AISI 304 Materials’’,
14. International Conference On Welding
15. Technologies, Gazi Universty Ankara/Turkey,
16. -786, 11-13 June 2009.
17. Durgutlu, A., Fındık, T., Arabacı, U., ve Gülenç,
18. B., ‘‘The Effect of Current Type on Weld Metal
19. Microstructure and Hardness Value in Welding
20. of Stainless Stell’’, 1.International Conference
21. On Welding Technologies, Gazi Universty
22. Ankara/Turkey, 591-597, 11-13 June 2009.
23. Kahraman, N., Durgutlu, A., ve Gülenç, B.,
24. ‘‘316L Paslanmaz Çeliğin TIG Kaynağında
25. Koruyucu Argon Gazına Hidrojen İlavesinin
26. Kaynak Bölgesi Tane Morfolojisine Etkilerinin
27. Araştırılması’’,G.Ü., Politeknik Dergisi, Cilt 7,
28. No 3, 223-228, 2004.
29. Kahraman, N., ve Durgutlu, A., ‘‘316L
30. Paslanmaz Çelik ile Bakır Levhaların Örtülü
31. Elektrod ve TIG Kaynak Yöntemi ile
32. Birleştirilebilirliğinin Araştırılması’’, Teknoloji
33. Dergisi, Cilt 8, No 1, 43-50, 2005.
34. Keskin, M. S., ‘‘ Investigation Of The
35. Weldability Of Austenitik Stainless Steel By
36. Laser Welding Method’’, 5. International
37. Advanced Technologies Symposium, Karabuk
38. Universty, Karabuk/Turkey, 940-942, 13-15 May
39. -
40. Özyürek, D., ‘‘An Effect of Weld Current and
41. Weld Atmosphere on the Resistance Spot
42. Weldability of 304L Austenitic Stainless Steel’’,
43. Materials and Design, 29, 597-603, 2008.
44. Gülenç, B., Develi, K., Kahraman, N., ve
45. Durgutlu, A., ‘‘Experimental Study of the Effect
46. of Hydrogen in Argon as a Shielding Gas in MIG
47. Welding of Austenitic Stainless Steel’’,
48. International Journal of Hydrogen Energy, 30,
49. -1481, 2005.
50. Tekin, N., Küpeli, G., ve Gülsoy, H. Ö.,
51. ‘‘Welding of Stainless Steel with Low Carbon
52. Stell by Submerged Arc Welding Methot’’, 1.
53. International Conference On Welding
54. Technologies, Gazi Universty, Ankara/Turkey,
55. -644, 11-13 June 2009.
56. Yıldırım, G., ve Kaçar, R., ‘‘TIG Arc Weldability
57. of AISI 321 Stainless Stell’’, 1.International
58. Conference On Welding Technologies, Gazi
59. Universty, Ankara/Turkey, 757-766, 11-13 June
60. -
61. Çetinkaya, C., Yumuşak M. D., ve Fındık, T.,
62. ‘‘TIG Kaynak Yöntemi ile Birleştirilen Ferritik
63. Paslanmaz Çeliklerde Argon ve Helyum
64. Gazlarının Kaynak Karateristik Üzerine Etkisinin
65. İncelenmesi’’, 1. International Conference On
66. Welding Technologies, Gazi Universty,
67. Ankara/Turkey, 963-971, 11-13 June 2009.
68. Silvaa, C. C., Fariasa, J. P., Mirandaa, H. C.,
69. Guimaraesa, R. F., Menezesb, J. W. A., and
70. Netoc, M. A. M., ‘‘Microstructural
71. Characterization of the HAZ in AISI 444 Ferritic
72. Stainless Steel Welds’’, Materials
73. Characterization, 59, 528-533, 2008.
74. Kölük, F., Östenitik Paslanmaz Çeliklerin
75. Kaynağında Kaynak Yönteminin Isı tesiri
76. Altında Kalan Bölgeye Etkisinin İncelenmesi,
77. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen
78. Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2000.
79. Türkyılmazoğlu, A., Dubleks, Martenzitik ve
80. Ferritik Paslanmaz Çeliklerin Kaynağı,
81. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Fen
82. Bilimleri Enstitüsü, Sakarya, 2006.
83. Eryürek İ. B, Gazaltı Kaynağı, Eczacıbaşı-
84. Lincoln Kaynak Tekniği Sanayi ve Ticaret
85. A.Ş.,,50-55, İstanbul, 2003.
86. Tsay, L. W., Yu, S. C., Chyou, S. D., and Lin, D.
87. Y., ‘‘A Comparison of Hydrogen Embrittlement
88. Susceptibility of Two Austenitic Stainless Steel
89. Welds’’ Corrosion Science, 49, 4028–4039,
90. -
91. Kaluç, E., Ostenitik Krom-Nikelli Paslanmaz
92. Çeliklerin Kaynağı, Kaynak Dünyası,,15-21,
93. İstanbul, 1990.
94. Kanga, B. Y., Yarlagadda, K. D., Prasad, V.,
95. Kang, M. J., Kim, H. J., and Kim, I. S., ‘‘The
96. Effect of Alternate Supply of Shielding Gases in
97. Austenite Stainless Steel GTA Welding’’
98. Journal of Materials Processing Technology,
99. , 4722–4727, 2009.
100. Moayed, M. H., Davoodi, A., and Ale-Yassin, A.,
101. ‘‘Galvanic Corrosion in Gas Tungsten Arc
102. Welding (GTAW) 304 Austenitic Stainless Steel
103. Weldment’’, 1. International Conference On
104. Welding Technologies, Gazi Universty,
105. Ankara/Turkey, 604-609, 2009.
106. Karcı, F., Kaçar, R., ve Gündüz, S., ‘‘The Effect
107. of Process Parameter on the Properties of Spot
108. Welded Cold Deformed AISI 304 Grade
109. Austenitic Stainless Steel’’, Journal of
110. Materials Processing Technology, 209, 4011–
111. , 2009.
112. Lakshminarayanan, A K., Shanmugam, K., and
113. Balasubramanian, V., ‘‘ Effect of Autogenous
114. Arc Welding Processes on Tensile and Impact
115. Properties of Ferritic Stainless Steel Joints’’
116. Journal Of Iron And Steel Research,
117. International, 16(1): 62-68, 16,2009.
118. Wang, L., Song, C., Sun, F., Li, L., and Zhai, Q.,
119. ‘‘Microstructure and Mechanical Properties of 12
120. wt.% Cr Ferritic Stainless Steel with Ti and Nb
121. Dual Stabilization’’, Materials and Design, 30,
122. –56, 2009.
123. Çalıgülü, U., Taşkın, M., Dikbaş, H., ve Gür, A.
124. K.,‘‘The Effect on the Joinining of Welding
125. Speed on the Laser Welding with 2250 W
126. Welding Power of Steels AISI 430-AISI 1010’’, 1. International Conference On Welding
127. Technologies, Gazi Universty,
128. Ankara/Turkey,674-687, 11-13 June 2009.
129. Shanmugam, K., Lakshminarayanan, A. K., and
130. Balasubramanian, V., ‘‘Effect of Weld Metal
131. Properties on Fatigue Crack Growth Behaviour of
132. Gas Tungsten Arc Welded AISI 409M Grade
133. Ferritic Stainless Steel Joints’’, International
134. Journal of Pressure Vessels and Piping, 86,
135. –524, 2009.
136. Dikbaş, H., Çalıgülü, U., Gür, A. K., Orhan, A.,
137. ve Taşkın, M., ‘‘The Investigation of Bondability
138. of AISI 430 Ferritic Stainless Steel with AISI
139. Low Carbon Steel Using Copper Interlayer
140. with Diffusion Bonding’’, 1. International
141. Conference On Welding Technologies, Gazi
142. Universty, Ankara/Turkey,743-748, 11-13 June
143. -
144. Durgutlu, A., Kahraman, N., ve Gülenç, B.,
145. ‘‘Bakır ve Çelik Levhaların Örtülü Elektrod ve
146. TIG Kaynak Yöntemleri ile Birleştirilmesi ve
147. Arayüzey Özelliklerinin İncelenmesi’’ Gazi
148. Üniv. Müh. Mim. Fak. Dergisi, Gazi Univ. Cilt
149. , No 3, 183-189, 2005.
150. Kılınçer, S., ve Kahraman, N., ‘‘AISI 409 ve
151. Ç1010 Çeliğin Östenitik Elektrod Kullanarak
152. MIG Kaynak Yöntemi ile Birleştirilmesi ve
153. Mekanik Özelliklerinin Araştırılması’’, Gazi
154. Üniv. Müh. Mim. Fak. Dergisi, Cilt 24, No 1,
155. -31, 2009.
156. Satyanarayana, V. V., Madhusudhan, R. G., and
157. Mohandas, T., ‘‘Dissimilar Metal Friction
158. Welding of Austenitic–Ferritic Stainless Steels’’
159. Journal of Materials Processing Technology,
160. , 128–137, 2005.
161. Kahraman, N., ve Gülenç, B., Modern Kaynak
162. Teknolojisi, Epa-Mat Basım Yayın Ltd. Şti,
163. Ankara, 2009.
164. Taban, E., Yapısal Uygulamalar İçin
165. Gelistirilen Modifiye 12 Cr Ferritik Paslanmaz
166. Çeliğinin Özelikleri ve Kaynak Kabiliyeti,
167. Doktora Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri
168. Enstitüsü, Kocaeli, 2007.
169. Taban, E., Deleu, E., Dhooge, A., Kaluç, E.,
170. “Evaluation of Dissimilar Welds Between the
171. Ferritic Stainless Steel Modified 12% Cr and the
172. Carbon Steel S355” Welding Journal, Vol. 87,
173. No 12, P. 291- 297, December 2008.
174. Erdoğan, M., Mühendislik Malzemelerinin
175. Yapı ve Özellikleri, Nobel Yayın Dağıtım,
176. Ankara, Cilt 2, 70-71, 2001.
177. Gourd L. M., Principles of Welding
178. Technology, Third ed. British Library
179. Cataloguing in Publication Data, London, 40-42,
180. -
181. Durgutlu, A., Kahraman, N., ve Gülenç, B., ‘‘Al-
182. Si Alaşımının TIG Kaynağında Darbeli Akımın
183. Mikroyapı, Sertlik, Eğme ve Çekme Dayanımına
184. Etkisi’’, Politeknik Dergisi, Cilt 11, Sayı 4,
185. Sayfa 339-334, 2008.
186. Eryürek, B., ve Odabaş, C., Çelikler İçin Örtülü
187. Elektrot Seçimi, Gazaltı Kaynağı, Paslanmaz
188. Çeliklerin Kaynağı", Askaynak Kaynak Tekniği
189. Sanayi ve Ticareti A.Ş. Yayını, İstanbul, 109-
190. , 2006.
191. Kaluç, E., Ferritik Kromlu Paslanmaz
192. Çeliklerin Kaynağı, Gedik Holding Kaynak
193. Dünyası, 1989/3, s. 11-14, İstanbul, Kasım 1989.
194. Durgutlu, A., “Experimental Investigation of the
195. Effect of Hydrogen in Argon as a Shielding Gas
196. on TIG Welding of Austenitic Stainless Steel”,
197. Materials and Design, 25, 19–23, 2004,