KÜRESEL KENT ISTANBUL’DA YABANCI SERMAYENIN MEKANSAL ORGANİZASYONU

Öz

Bu araştırmada küreselleşen İstanbul metropoliten alanında yabancı sermayenin oluşturduğu mekansal örüntü1925-2006 yılları arasında İTO’ya (İstanbul Ticaret Odası’na) kayıt yaptırmış kuruluşlar üzerinden analizedilmiştir. Yabancı yatırımcıların yer seçimi kararı kentsel gelişimi etkilemekte midir? sorusundan yola çıkan buaraştırma kapsamında yapılan analizlerde veri tabanlarını bilişsel algı düzeyinde okumaya olanak tanıyan,açıklayıcılık düzeyi yüksek ilişkisel katmanlaştırma modeli [1] kullanılmıştır. Bu makale hem özgünbulgularının varlığı hem de kullandığı model kapsamındaki yeni yöntemler olan mütekabiliyet (correspondance)analizleri-haritaları ve Bertin çizelgeleri ile diğer çalışmalardan ayrılmaktadır. Bu çalışmanın temel bulgusuİstanbul’da yabancı yatırımlar kent makroformunu şekillendirmede önemli olduğudur.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı sermaye yatırımları, İstanbul, mekansal gelişim, mütekabiliyet analizi, bertin çizelgeleri.

Kaynakça

1. Lebart, L, “Complementary Use of
2. Correspondance and Cluster Analysis”,M
3. Greenacre ve J. Blaius (eds) in Correspondance
4. Analyisi in the Social Sciences: Recent
5. Developments and Applications, 162-178,
6. London ve San Diego:Academic Press, 1994.
7. Özdemir, A. D., “The Distribution of Foreign
8. Direct Investors in the Service Sector in Istanbul”,

9. Cities, Cilt 19, No 4, 249-259, 2002.
10. Berköz, L., “The Interregional Location of
11. Foreign Investors in Turkey”, European
12. Planning Studies, Cilt 9, No 8, 2001.
13. Yılmaz, G, Kentsel Planlamada Yeni Temsil
14. Biçimlerine Doğru: İstanbul Ticari Peyzajında
15. Tarihi Coğrafi Çözümlemeler, Şehir ve Bölge
16. Planlama Bölümü, Yayınlanmamış Doktora Tezi,
17. Gazi Üniversitesi, 2009.
18. Friedmann, J., “The World City Hypothesis”,
19. Development and Change, Cilt 17, 69-83, 1986.
20. Sassen, S., “Cities in a World Economy”, Pine
21. Forge/Sage Press, California, 1-15, 2000.
22. Castells, M., “The Information City:
23. Information Technology, economic
24. Restrucuring and the Urban-Regional
25. Process”, Blackwell, Oxford, 1989.
26. İstanbul Ticaret Odası, “İTO’ya kayıtlı firma kütük
27. bilgileri listesi”, İTO, İstanbul, CD-Rom, 2006.
28. Greenacre, M. J., ve Blasius, J., “Correspondence
29. Analysis In The Social Sciences”, Academic
30. Press Ltd., London, 1994.
31. Greenacre, M. J., “Correspondence Analysis in
32. Practice”, Academic Press, London, 1993.
33. Greenacre, M. J., “Interpreting multiple
34. correspondence analysis”, Applied Stochastic
35. Models and Data Analysis, 7, 195-210, 1991.
36. Greenacre, M. J., “Some limitations of multiple
37. correspondence analysis”, Computational
38. Statistics Quarterly, 3, 249-256, 1990.
39. Greenacre, M. J., ve Hastie, T., “Geometric
40. Interpretation Of Correspondence Analysis”,
41. Journal of The American Statistical Association,
42. (398), 437-447, 1987.
43. Seyfullahoğulları, A., “Çarpraz Tabloların Analiz
44. ve Ticari Malların Değerlendirilmesiyle İlgili Bir
45. Uygulama”, İstanbul Ticaret Üniversitesi
46. Dergisi, 39-60, 2003.
47. Berköz L., Eyüboğlu E., “Intrametropolitan
48. Location of Producer-service FDI In Istanbul”,
49. European Planning Studies, Cilt 15, No 3, 2005.
50. Özdemir, A. D., “Socio-Morphological
51. Transformations of Urban Space After the
52. s: a Study of Istanbul City Core in a
53. Comparative Perspective”, Yayınlanmamış
54. Doktora Tezi, ODTÜ, Ankara, 1999.
55. Gad, G. Face-to-Face Linkages and Office
56. Decentralization Potentials: A Study of
57. Toronto,Spatial Patterns of Office Growth and
58. Location, P. Daniels, eds., UK:Wiley, Chichester,
59. -324, 1979.
60. Coffey, W. J., Drolet, R., Polese, M., “The
61. Intrametropolitan Location of High-Order
62. Services: Patterns, Factors and Mobility in
63. Montreal”, The Journal of the RSAI, Cilt 75, No
64. , 293-323, 1996.
65. Shatz, H. J. ve A. J. Venables, “The Geography of
66. International Investment”, Policy Research
67. Working Paper, The World Bank, No. 2338,
68. May 2000.
69. Chadee, D., Qui, F. ve Rose, E. FDI location at the
70. subnational level: A study of EJVs in China,
71. Journal of Business Research, 56, 835-845,
72. -
73. Sassen, S., “Global Cities and Global City
74. Regions: A Comparison”, Global City Regions:
75. Trends, Theory, Policy”, Scott A. J., Oxford
76. University Press, New York, 78-95, 2001a.
77. Sassen, S., “The Global City: New York, London,
78. Tokyo”, Princeton University Press, New Jersey,
79. , 56, 100-120, 2001b.