SİSMİK TABAN İZOLASYONU UYGULAMASI İÇİN TARİHİ ŞEHZADE MEHMET CAMİSİNİN DİNAMİK ANALİZİ

Öz

Yapı sistemlerinin deprem dayanımını arttırması bakımından inşaat teknolojisindeki en yeni gelişmelerden birtanesi sismik taban izolasyonu teknolojisidir. Bu çalışmada tarihi yığma bir cami sisteminin sismik izolasyonteknolojisi uygulanarak güçlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla Mimar Sinan’ın çıraklık eseri olaraknitelenen Şehzade Mehmet Cami dikkate alınarak, cami sisteminin sonlu eleman modeli oluşturulmuştur. Buyığma sistemin ankastre mesnetli, kurşun çekirdekli kauçuk mesnetli ve yüksek sönümlü kauçuk mesnetlimodellerinin dinamik davranışları belirlenerek, birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Dinamik analizler, maksimumyapı tepkilerini veren Davranış Spektrum yöntemiyle gerçekleştirilmiş ve elde edilen periyot değerleri ile sismikyapı tepkileri karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, sismik taban izolatörü uygulamasının tarihi yığma caminindinamik davranışını önemli ölçüde iyileştirdiği gözlenmiştir. Ayrıca tarihi yapılarda orijinal dokuyu bozmadangüçlendirme özelliğinin, sismik izolatörlerle sağlanabileceği değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tarihi cami, sismik izolasyon, dinamik analiz

Kaynakça

1. Sesigür, H., Çelik, C. ve Çılı, F., “Tarihi
2. Yapılarda Taşıyıcı Bileşenler, Hasar Biçimleri,
3. Onarım Ve Güçlendirme”, Yapı, Cilt 303, 1-12,
4. -
5. Bailey, J. and Allen, E., “Seismic Isolation
6. Retrofitting: Salt Lake City and County
7. Building”, APT Bulletin, Cilt 20, No 2, 32-
8. ,1988.

9. Luca, A., Mele, E., and Molina, J., “Base
10. Isolation for Retrofitting Historic Buildings;
11. Evoluation of Seismic Performance Through
12. Experimental Investigation”, Earthquake Engng
13. and Struct Dyn, Cilt 30, 1125-1145, 2001.
14. Gavrilovic, P., Kelley, S.J. and Sendova, V., ”A
15. Study of Seismic Protection Techniques for the
16. Byzantine Churches in Macedonia”, APT
17. Bulletin, Cilt 34, No 2, 63-69, 2003.
18. Antonucci, R., and Medeot, R., “Seismic
19. Protection of Buildings Through Energy
20. Dissipation and the Base Isolation System: The
21. Italian Experience”, Beşinci Ulusal Deprem
22. Mühendisliği Konferansı, İstanbul, Paper No.
23. AE-055, 26-30 Mayıs 2003.
24. Lee, S.N., Chang, K.C. and Hwang, J.S.,
25. “Application of Rolling Type Bearings for
26. Equipment Isolation”, National Center for
27. Research on Earthquake Engineering, 2004
28. ANCER Annual Meeting, Honolulu, 94-98, 28-
29. Temmuz 2004.
30. Robinson, W.H., “Seismic Isolation of Civil
31. Buildings in New Zealand”, Progress in
32. Structural Engineering and Materials, Cilt 2,
33. -324, 2000.
34. Sadek, F., Mohraz, B., Taylor, A. and Chung,
35. R.M., “Passive Energy Dissipation Devices for
36. Seismic Applications”, NISTIR 5923,
37. Gaithersburg, 11-45, 1996.
38. Akşit, İ., İstanbul, Ali Rıza Baksan Güzel
39. Sanatlar Matbaası A.Ş., İstanbul,1981.
40. Sönmezer, Ş., İstanbul’daki Sinan Camilerinde
41. Mekan İle Serbest Düşey Taşıyıcılar
42. Arasındaki Boyut İlişkisi, Doktora Tezi, İTÜ,
43. Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2002.
44. Kuban, D., Sinan’ın Sanatı ve Selimiye, Tarih
45. Vakfı, Yurt Yayınları, İkinci Baskı, İstanbul,
46. -
47. Kuran, A., The Grand Old Master of Otoman
48. Architecture, Ada Pres Publishers, İstanbul,
49. -
50. SAP2000, Integrated Structural Analysis and
51. Design Software, Computers and Structures,
52. Inc., Berkeley, California, 2005.
53. Artar, M., Structural Identification of the
54. Sehzade Mehmet Mosque Through Static an Dynamic Analyses, Yüksek Lisans Tezi,
55. Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul, 2006.
56. Kaya, S.M., Aydınoglu, M.N., Erdik, M. ve
57. Yüzügüllü, Ö., “Determination of Dynamic
58. Characteristics of Suleymaniye Mosque by
59. Analytical and Experimental Methods”,
60. Compatible Materials for the Protection of
61. European Cultural Heritage Pact 56, İstanbul,
62. -68, 1998.
63. International Conference of Building Officials,
64. Earthquake Regulations for Seismic Isolated
65. Structures, Uniform Building Code, Chapter 23,
66. Whittier, CA,1997.
67. Naeim, F. and Kelly, J.M., Design of Seismic
68. Isolated Structures, John Wiley and Sons, New
69. York, 1999.
70. Tezcan, S.S., Probability Analysis of
71. Earthquake Magnitudes, Türkiye Deprem
72. Vakfı Yayınları, TR 96-001, İstanbul, 1996.
73. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Deprem
74. Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında
75. Yönetmelik, 2007.