KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Cilt: 21 Sayı: 4 2 Nisan 2013
  • Derya Yılmaz
  • Nihal Güler
PDF İndir
TR

KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu güne kadar yapılan çalışmalarda, dinamik sistemler doğrusal ve/veya doğrusal olmayan metotlar kullanılarak incelenmişlerdir. Kararlı doğrusal sistemler için kullanılan doğrusal metotlar, doğrusal olmayan analizlerde genellikle başarısız olmakla beraber, yol gösterici olarak kullanılabilmektedir. Dinamik bir sistemi tanımlayan fark denklemlerindeki doğrusal olmayan bir değişkenden dolayı, önceden bilinemeyen dinamikler meydana gelebilir. Kaos teorisi veya doğrusal olmayan analiz metotları bu tür dinamik sistemleri incelemek için kullanılmaktadır. Düzensiz bir durumu ifade eden kaos, “başlangıç koşullarına hassas duyarlılık” olarak tarif edilebilir. Eğer dinamik sistemin fark denklemleri biliniyor ise başlangıç şartlarındaki değişimlerin sistemin dinamiğine etkisi kolaylıkla tespit edilebilir. Deneysel zaman serisi için başlangıç şartının bilinememesi, bu ölçümlerin alındığı sistemlerin analizlerini zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada, zaman içinde değişen herhangi bir büyüklüğün belirli aralıklarla ya da sürekli olarak ölçülmesi ile elde edilen zaman serisinin kaotik analizi için kullanılan metotlar açıklanmıştır. Açıklanan metotların çeşitli dinamik sistemlere ait zaman serileri üzerinde uygulamaları yapılmıştır. Özellikle fizyolojik sistemlerden elde edilen zaman serileri üzerinde bu zamana kadar yapılan bazı çalışmalar özetlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Strogatz, S.H., Nonlinear Dynamics and Chaos with Application to Physics, Biology, Chemistry and Engineering, Perseus Books Publishing, Massachusetts, A.B.D., 1994.
  2. Adem S., “Kelebek Etkisi”, Sızıntı, No 219, 114-118, 1997.
  3. Keunen, R.W.M., Vliegen, J.H.R., Stam, C.J. ve Tavy D.L.J., “Nonlinear Transcranial Doppler Analysis Demonstrates Age-Related Changes of Cerebral Hemodynamics”, Ultrasound Med. & Biol., Cilt 22, No 4, 383-390, 1996.
  4. Williams, G.P., Chaos Theory Tamed, Taylor & Francis Publisher, London, 1997.
  5. Baker, G.L., Chaotic Dynamics an Introduction, Cambridge University Pres., Cambridge, 1990.
  6. Yamamoto, Y., “Detection of Chaos and Fractals from Experimental Time Series”, Modern Tech-niques in Neuroscience Research, Editör: Wind-horst, U, ve H. Johansson, Springer-Verlag, Berlin Heidelberg New York Tokyo, 669-687, 1999.
  7. Abarbanel, H.D.I., Brown R., Sidorowich J.J. ve Tsimring L.S., “The Analysis of Observed Chaotic Data in Physical Systems”, Reviews of Modern Physics, Cilt 65, No 4, 1331-1392, 1993.
  8. Lorenz E.N., “Dimension of weather and climate attractors”, Nature, Cilt 353, 241-244, 1991.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Derya Yılmaz Bu kişi benim

Nihal Güler Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

2 Nisan 2013

Gönderilme Tarihi

2 Nisan 2013

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2006 Cilt: 21 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, D., & Güler, N. (2013). KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 21(4). https://izlik.org/JA56YZ97XR
AMA
1.Yılmaz D, Güler N. KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. GUMMFD. 2013;21(4). https://izlik.org/JA56YZ97XR
Chicago
Yılmaz, Derya, ve Nihal Güler. 2013. “KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 21 (4). https://izlik.org/JA56YZ97XR.
EndNote
Yılmaz D, Güler N (01 Mart 2013) KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 21 4
IEEE
[1]D. Yılmaz ve N. Güler, “KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”, GUMMFD, c. 21, sy 4, Mar. 2013, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56YZ97XR
ISNAD
Yılmaz, Derya - Güler, Nihal. “KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 21/4 (01 Mart 2013). https://izlik.org/JA56YZ97XR.
JAMA
1.Yılmaz D, Güler N. KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. GUMMFD. 2013;21. Available at https://izlik.org/JA56YZ97XR.
MLA
Yılmaz, Derya, ve Nihal Güler. “KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 4, Mart 2013, https://izlik.org/JA56YZ97XR.
Vancouver
1.Derya Yılmaz, Nihal Güler. KAOTİK ZAMAN SERİSİNİN ANALİZİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. GUMMFD [Internet]. 01 Mart 2013;21(4). Erişim adresi: https://izlik.org/JA56YZ97XR