GENETİK ALGORİTMA YÖNTEMİ İLE SU ŞEBEKELERİNDE HİDROLİK KALİBRASYONUN GELİŞTİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmada bir optimizasyon tekniği olan genetik algoritma yönteminin içme suyu şebekelerinde boru pürüzlülükleri ve düğüm noktası tüketim değerlerinin daha doğru belirlenmesi için kullanımı incelenmiştir. Bu yöntem hidrolik modeli bulunan bir su şebekesinin daha iyi kalibre olmasına yardımcı olmaktadır. Genetik algoritma uygulanırken kullanılan ilk yöntem Goldberg’in klasik olarak tanımladığı seçim çaprazlama ve mutasyondan oluşan basit genetik algoritmadır. Çaprazlama tekniğinde yapılan bir değişiklik ile yöntem geliştirilmiş ve daha iyi sonuçlar alınmıştır. Genetik algoritma tekniğinde uygunluk belirlemek için literatürde var olan gerçek bir şebeke üzerinde yapılan flor ölçümlerinin yakınsanması esas alınmıştır. Hidrolik analizleri ve suda bulunan flor ile ilgili konsantrasyon hesaplamaları ise EPANET adı ile bilinen program yardımı ile yapılmıştır. Sonuçlar genetik algoritma tekniği kullanılarak su şebekelerinde model kalibrasyonu için iyileştirmeler sağlanabildiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Genetik algoritma, içme suyu şebekeleri, hidrolik model, kalibrasyon.

Kaynakça

1. Rossman, L. A., Clark, R. M., and Grayman, W. M. "Modeling chlorine residuals in drinking-water distribution systems." J. Envir. Engrg., ASCE, 120(4), 803-820, 1994.
2. Kennedy, M. S., Sarikelle, S. and Suravallop, K. "Calibrating Hydraulic Analyses of Distribution Systems Using Fluoride Tracer Studies" J. AWWA, 83 (7), pp. 54-59, 1991.
3. Clark, R. M., Grayman, W. M., Goodrich, J. A., Deininger, R. A., Hess, A. F. (1991). "Field-Testing Distribution Water Quality Models" J. AWWA, 83 (7), pp. 67-75, 1991.
4. Gözütok, S. "Genetik Algoritma Yöntemi ile İçme Suyu Şebekelerinde Kalibrasyon", M.Sc. Theses, Civil Engineering Department, Gazi University, 2002.
5. Goldberg, D. E. Genetic Algorithms in Search, Optimization and Machine Learning. Addison-Wesley, Reading, Mass, 1989.
6. Rossman, L. A. EPANET User's Manual. Risk Reduction Engrg. Lab., U.S. Environmental Protection Agency, Cincinnati, Ohio, 1993.
7. Biswas, P. C. Lu, and Clark, R. M. "Chlorine concentration decay in pipes." Water Research, 27(12),1715-1724, 1993.
8. Özdemir, O. N., and Ger, A. M. "Realistic numerical simulation of chlorine decay in pipes." Water Research, 32(11), 3307-3312, 1998.

9. Özdemir, O. N., and Ucak, A. "Simulation of chlorine decay in drinking-water distribution systems." J. Envir. Engrg., ASCE, 128(1), 31-39, 2002.