BİLYELİ DÖVÜLMÜŞ Ç1020 MALZEMEDE KALICI GERİLMENİN KATMAN KALDIRMA YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ

Öz

Bilyeli dövme, metal parçaların yüzeylerinde basma kalıcı gerilmeleri oluşturarak performanslarını geliştirmek için kullanılan bir metottur. Bu çalışmada bilyeli dövülmüş Ç1020 çelik numunedeki kalıcı gerilme değerleri, elektro-kimyasal katman kaldırma tekniği ve gerinim ölçerler kullanılarak incelenmiştir. Farklı şartlarda bilyeli dövülerek elde edilen çeşitli Almen şiddetleri ile kalıcı gerilmeler arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çelik malzemede hadde halinde ve tavlanmış halinde oluşan kalıcı gerilmeler karşılaştırılmıştır. Bilyeli dövme ile çelikte oluşturulan maksimum kalıcı gerilmelerin 276 MPa (basma) ile 363 MPa (basma) arasında değiştiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Kalıcı gerilme, katman kaldırma tekniği, bilyeli dövme

Kaynakça

1. Kafkas, F., “Katman Kaldırma Tekniğine Dayalı Olarak Kalıcı Gerilmelerin Ölçülmesini Sağlayan Bilgisayarlı Ölçme Cihazının Tasarımı ve İmalatı”, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen bilimler Enstitüsü, Ankara, 2001.
2. Lu, J., Handbook of Measurement of Residual Stresses, Society For Experimental Mechanics, Prentice-Hall Inc., 342-411, 1996.
3. Wang, S., Li, Yongjun., Yao, M., Wang, R., “Compressive residual stress introduced by shot peening”, Journal of Materials Processing Technology, Cilt 73, 64-73, 1998.
4. Guagliano, M., Riva, E., Guidetti, M., “Contact fatigue failure analysis of shot-peened gears”, Engineering Failure Analysis, Cilt 9, 147-158 2002.
5. Guagliano, M., “Relating Almen intensity to residual stresses induced by shot peening: a numerical approach”, Journal of Materials Processing Technology, Cilt 110, 277-286, 2001.
6. Meguid, S.A., Shagal, G., Stranart, J.C., Daly, J., “Three-dimensional dynamic finite element analysis of shot-peening induced residual stresses”, Finite Elements in Analysis and Design, Cilt 31, 179-191, 1999.
7. Altenberger, I., Scholtes, B., Martin, U., Oettel, H., “Cyclic deformation and near surface microstructures of shot peened or deep rolled austenitic stainless steel AISI 304, Materials Science and Engineering, Cilt A264, 1-16.
8. Wagner, L., 1999, Mechanical surface treatments on titanium, aluminum and magnesium alloys”, Materials Science and Engineering, A263, 210-216, 1999.

9. Orman, Ş. ve Sarıtaş, S., “Bilyalı Dövme Paramet¬rele¬ri¬nin 1020 Çeliğinin Yorulma Davranışına Etkileri”, 9. Denizli Malzeme Sempozyumu, Pamukkale Üniversitesi, 8-10 Mayıs 2002, Denizli, 122-128.
10. Torres, M.A.S. and Voorwald, H.J.C., “An evaluation of shot peening, residual stress and stress relaxation on the fatigue life of AISI 4340 steel”, International Journal of Fatigue, Cilt 24, No 8, 877-886, 2002
11. Ochi, Y., Masaki, K., Matsumura, T., Sekino, T., “Effect of shot-peening treatment on high cycle fatigue property of ductile cast iron”, International Journal of Fatigue, Cilt 23, No 5, 441-448, 2001.