LORENZ KAOTİK SİSTEMİ İÇİN ADAPTİF BİR GÖZLEYİCİ

Öz

Doğrusal olmayan sistemler için önerilmiş bir adaptif gözleyici tasarım yöntemi, kaotik salınımlar üreten Lorenz sistemi üzerinde başarı ile uygulanmıştır. Geribesleme bu gözleyici tarafından doğrudan kullanılmayıp sadece adaptasyon algoritmasında doğrudan doğruya kullanılmaktadır. Üçüncü mertebeden ve üç parametreli bu sistemin parametrelerinden birisinin bilinmediği ve durum değişkenlerinden sadece birisinin erişilebilir olduğu kabul edilmiştir. Hem durum değişkenleri hem de bilinmeyen parametrenin bu yöntemle tahmin edilmesi simülasyon sonuçları ile gösterilmiştir. Bu gözleyici gizli haberleşme sistemlerine uygulanırsa iki farklı bilgi sinyalinin aynı kaotik sinyal üzerinden gönderilmesi mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Adaptif gözleyici, doğrusal olmayan gözleyici, parametre tahmini, Lorenz kaotik sistemi, kripto sistemleri.

Kaynakça

1. Sevinç, A., Speed Sensorless Control of Induction Motors, PhD Thesis, University of Bristol, Dept. of Electrical and Electronic Eng., 2001.
2. Sevinç, A., “A Full Adaptive Observer for DC Servo Motors”, Turkish Journal of Electrical Engineering and Computer Sciences, Cilt 11, No 2, 117-130, 2003.
3. Lorenz, E.N., “Deterministic Nonperiodic Flow”, Journal of the Athmosferic Sciences, Cilt 20, 130-141, 1963.
4. González, O.A., Han, G., de Gyvez, J.P., and Edgar, “CMOS Cryptosystem Using a Lorenz Chaotic Oscillator”, Proceedings of the IEEE International Symposium on Circuits and Systems, ISCAS '99, Cilt 5, 442-445, 1999.
5. Moon, F.C., Chaotic Vibrations, An Introduction for Applied Scientists and Engineers, John Wiley & Sons, New York, 1987.
6. Cuomo, K.M., Oppenheim, A.V. and Strogatz, S.H., “Synchronization of Lorenz-Based Chaotic Circuits with Applications to Communications”, IEEE Trans. Circuits and Systems-II: Analog and Digital Signal Processing, Cilt 40, No 10, 626-633, 1993.
7. Amirazodi, J., Yaz, E.E., Azemi, A and Yaz, Y.I., “Nonlinear Observer Performance in Chaotic Synchronization with Application to Secure Communication”, IEEE Int. Conference on Control Applications, Glasgow-UK, 76-81, 2002.
8. Pecora, L.M. and Carroll, T.L., “Synchronization in Chaotic Systems”, Phys. Rev. Lett., Cilt 64, 821-824, Şubat 1990.

9. Freeland, G.C. and Durrani, T.S., “Nonlinear state observers for chaotic systems and their applications to communications”, IEE Colloquium on Exploiting Chaos in Signal Processing, 10/1-10/6, 6 Jun 1994.
10. Yüksel, İ., Otomatik Kontrol Sistem Dinamiği ve Denetim Sistemleri, Uludağ Üniversitesi Basımevi, Bursa, 1991.