BİNA FONKSİYONU – BİNA BİÇİMİ İLİŞKİSİNDE GRAF TEORİ KULLANIMI İLE VERİ ELDESİ

Öz

Bu makalede, bina işlevsel yapıları ile bina biçimi ilişkisinde nesnel veriler elde etmek amaçlanmaktadır. Bu bağlamda; bina alt bölümleri arası ilişkiler şebeke olarak ele alınmaktadır. Bu işlevsel şebeke graflar ile ifade edilmektedir. Şebekenin eldesinde, bina işlevsel programlama çalışması veri sağlayan ön çalışma olmaktadır. İşlevsel programlama ile elde edilen şebeke, graf çözümleme teknikleri ile analiz edilmektedir. Bu teknikleri ile, beta indeksi, gamma indeksi, şebekenin çapı, döngü sayıları, alt yedek şebeke indeksi, könig sayısı, mekan ortalama derinlik değerleri ve her mekanın sisteme bağlantılılık değerleri elde edilmektedir. Elde edilen bu değerler; mimari tasarlamada bina biçimine ilişkin veriler oluşturmaktadır. Önerilen yöntemin çıktıları iki başlık altında toplanmaktadır: 1- Bina alt bölümlerinin, bina bütünsel işlev yapısı içerisindeki sentaktik dereceleri 2- Şebeke indeksleri kullanımı ile bina bütünsel formuna ilişkin sayısal veriler.

Anahtar Kelimeler

• Bina programlama, mimari tasarım, graf teori, şebeke indeksleri, mimari morfoloji, mekan sentaksı, mekansal organizasyon

Kaynakça

1. Sanoff H., “Integrating Programming, Evalution and Participation in Design”, A Theory Z Approach, Athenaum Press Ltd., New Castle, Upontyne, England, 1992.
2. Farbstein J.D., Using the Program, “Programming the Built Environment”, Edited by: Preiser F.E.W, Van Nostrand Reinhold, New York., 1985.
3. Tabor P., Analysing Communication patterns, “The Architecture of Form”, Edited by: Martin L., March L., Cambridge University Press, Cambridge.” 1976.
4. Roderick Ham., Theatres, Planning Guidance for Design and Adaptation, Association of British, Theatre Technicians,Van Nostrand Reinhold Company, New York, 1987.
5. Tabor P., Analysing Route patterns, “The Architecture of Form, Edited by: Martin L., March L., Cambridge University, 1976.
6. Whitehead B., Eldars Z., “An Approach to the Optimum Layout of Single Storey Buildings”, The Architects Journal, Liverpool, October, 1964.
7. Clark J., Holton D.A., A First Look at Graph Theory, World Scientific Publising Co., London, 1991.
8. Broadbent G., Design in Architecture, John Wiley & Sons, London, 1973.

9. Wild F., Etüd ve Proje, Çok Amaçlı Sosyal Yapılar, Sayı.3, Yaprak Kitabevi, syf.83, Ankara, 1978.
10. Van der Voordt Theo J.M., Vrielink Dick., Van Vegen Herman B.R., “Comperative Floor Plan Analysis in Programming and Architectural Design”, Design Studies, Volume 18, No.1, p.67,88, January, 1997.
11. Peters P., Erben C., Etüd ve Proje, Kongre Merkezleri ve Oteller, Sayı.2, Yaprak Kitabevi, syf.97, Ankara, 1976.
12. Hillier B. Leaman A., Stansall B., Bedford M., “Space Sentax”, Environment and Planning, B Volume 3, p.147-185, 1976.
13. Hillier B. , Hanson J., The Social Logic of Space, Cambridge University Press, Cambridge, 1984.
14. Hillier B., Hanson J., Graham H., “Ideas are in Things: An application of the space sentax method to discovering house genotypes”, Environment and Planning, B Volume 14, p.363-385, 1987.
15. Orhun D., Hillier B., Hanson J., “Socialising Spatial Types in Tradiational Turkish Houses”, Environment and Planning, B Volume 23, p.329-351, 1996.
16. Kansky K.J., “Structure of Transportation Networks”, Research Paper No.84, University of Chigago, “Broadbent G., 1973, Design in Architecture, John Wiley & Sons, London”, 1963.