Lojistik Sektöründe Ağır Ticari Araç Seçimi Problemine Çok Ölçütlü Bir Yaklaşım

Öz

Ulaştırma sektöründe faaliyet gösteren lojistik firmaların temel elamanlarından biri sahip oldukları yük taşıma araçlarıdır. Özellikle firma bünyelerine yeni araç alınması veya araç filosunun tamamen yenilenmesi söz konusu olduğunda, karar verici konumundaki yöneticiler için araç seçim problemleri, çok fazla ölçüte bağlı olarak değerlendirilmesi nedeniyle karar verilmesi gereken zor problemlerdir. Firmalar için çok büyük bir öneme sahip karar verme problemlerinin akılcı bir biçimde çözülebilmesi için bilimsel yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Bu çalışmada, bir firmanın araç filosuna katmayı düşündüğü yeni yük aracı alım sürecinin
değerlendirilebilmesi için gereken seçim ölçütlerinin belirlenmesi ve bu ölçütlerin önem ağırlıkları doğrultusunda en iyi aracın seçilmesi modellenmiştir. Ağır ticari araç seçimi için önerilen 20 ölçütün ağırlıkları analitik ağ süreci (AAS) ile belirlenmiş ve araçların sıralaması PROMETHEE yöntemi ile yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Araç seçimi, ÇÖKV, AAS, PROMETHEE.

Kaynakça

1. Byun, D.H.,“The AHP Approach for Selecting an
2. Automobile Purchase Model”, Information &
3. Management, 38, 289-297, 2001.
4. Dağdeviren, M., Eraslan, E., Kurt, M. ve Dizdar,
5. E., “Tedarikçi Seçimi Problemine Analitik Ağ
6. Süreci İle Alternatif Bir Yaklaşım” Teknoloji,
7. Cilt 8, Sayı 2, 115-122, 2005.
8. Soner, S. ve Önüt, S., “Multi-Criteria Supplier

9. Selection: An ELECTRE-AHP Application”,
10. Sigma Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi,
11. Cilt:4, s.110-120, 2006.
12. Yousefi, A ve Vencheh, A. H., “An Integrated
13. Group Decision Making Model and its Evaluation
14. By DEA for Automobile Industry”, Expert
15. Systems with Applications, 37, 8543–8556,
16. -
17. Bozdemir, Y. ve Yılmaz, İ. T., “Kural Tabanlı
18. Karar Verme Mekanizmasına Sahip Sistematik
19. Araç Seçim Modeli Geliştirilmesi”, Makine
20. Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 6, No: 2,
21. -27, 2009.
22. Terzi, Ü., Hacaloğlu, S. E. ve Aladağ, Z.,
23. “Otomobil Satın Alma Problemi İçin Bir Karar
24. Destek Modeli”, İstanbul Ticaret Üniversitesi
25. Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 5 Sayı:10, s. 43-49,
26. -
27. Güngör, İ. ve İşler, D.B., “Analitik Hiyerarşi
28. Yaklaşımı İle Otomobil Seçimi” ZKÜ Sosyal
29. Bilimler Dergisi, Cilt 1, Sayı 2, s. 21-33, 2005.
30. Vrkljan, B. H. ve Anaby, D., “What Vehicle
31. Features are Considered Important When Buying
32. an Automobile? An Examination Of Driver
33. Preferences By Age And Gender”, Journal of
34. Safety Research, 42, 61–65, 2011.
35. Ballı, S., Karasulu, B. ve Korukoğlu, S., “En
36. Uygun Otomobil Seçimi Problemi İçin Bir
37. Bulanık Promethee Yöntemi Uygulaması”,
38. D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt:22 Sayı:1, s,139-147,
39. -
40. Yi, H. C., Chen, K.T. ve Tzeng, G.H., “FMCDM
41. with Fuzzy DEMATEL Approach for Customers’
42. Choice Behavior Model”, International Journal
43. of Fuzzy Systems, Vol. 9, No. 4, December 2007.
44. Shyur, H.J. ve Shih, H.S., "A Hybrid MCDM
45. Model for Strategic Vendor Selection",
46. Mathematical and Computer Modelling, 44, 8,
47. -761, 2006.
48. Dağdeviren, M., Dönmez N. ve Kurt, M.,
49. “Developing A New Model For Supplier
50. Evaluation Process For A Company And Its
51. Application”, J. Fac. Eng. Archit. Gazi Univ.,
52. Vol.21, No.2, 247-255, 2006.
53. Tuzkaya, U.R. ve Önüt, S., “A Fuzzy Analytic
54. Network Process Based Approach to
55. Transportation-Mode Selection Between Turkey
56. and Germany: A Case Study” Information
57. Sciences, 178, 3133–3146, 2008.
58. Chen, H.H., Lee, H.I. ve Kang, H.Y., “A Model
59. for Strategic Selection of Feeder Management
60. Systems: A Case Study”, Electrical Power and
61. Energy Systems , 32, 421–427, 2010.
62. Köne, A.Ç. ve Büke, T., “An Analytical Network
63. Process (ANP) Evaluation of Alternative Fuels for
64. Electricity Generation in Turkey”, Energy Policy,
65. , 5220–5228, 2007.
66. Çelebi, D., Bayraktar, D. ve Bingöl, L.,
67. “Analytical Network Process for Logistics
68. Management: A Case Study in a Small Electronic
69. Appliances Manufacturer”, Computers &
70. Industrial Engineering, 58, 432–441, 2010.
71. Güneri, A.F., Cengiz, M. ve Şeker, S., “A Fuzzy
72. ANP Approach to Shipyard Location Selection”,
73. Expert Systems with Applications, 36, 7992–
74. , 2009.
75. Tuzkaya, G., Gülsün, B., Kahraman, C. ve Özgen,
76. B., “Integrated Fuzzy Multi-Criteria Decision
77. Making Methodology for Material Handling
78. Equipment Selection Problem and an
79. Application”, Expert Systems with Applications,
80. , 2853–2863, 2010.
81. Bulut, K. ve Soylu, B., “Öğretim Üyelerinin İş
82. Yükü Seviyelerinin Bir Analitik Ağ Modeli İle
83. Değerlendirilmesi: Mühendislik Fakültesinde Bir
84. Uygulama”, Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri
85. Enstitüsü Dergisi, 25 (1-2), 150 – 167, 2009.
86. Gümüş, A.T., Çetin, A. ve Kaplan, E., “A Fuzzy-
87. Analytic Network Process Based Approach for
88. Enterprise Information System Selection”,
89. Journal of Engineering and Natural Sciences
90. Sigma, 28, 74-85, 2010.
91. Lin, H.T., “Personel Selection Using Analytic
92. Network Process and Fuzzy Data Envelopment
93. Analysis Approaches”, Computers & Industrial
94. Engineering, 59, 937–944, 2010.
95. Gümüş, A.T. ve Yılmaz, G. “Sea Vessel Type
96. Selection via an Integrated VAHP–ANP
97. Methodology For High-Speed Public
98. Transportation in Bosphorus”, Expert Systems
99. with Applications, 37, 4182–4189, 2010.
100. Halouani, N., Chabchoub, H. ve Martel, J.M.,
101. “PROMETHEE-MD-2T Method for Project
102. Selection”, European Journal of Operational
103. Research, 195(3), 841–895, 2009.
104. Fernández-Castro, A.S., ve Jiménez, M.,
105. “PROMETHEE: An Extension through Fuzzy
106. Mathematical Programming”, Journal of the
107. Operational Research Society, 56, 119–122,
108. -
109. Dulmin, R. ve Mininno, V., “Supplier Selection
110. Using a Multi-Criteria Decision Aid Method”,
111. Journal of Purchasing & Supply Management,
112. , 177–187, 2003.
113. Wang, J.J., Wei, C.M. ve Yang, D., “Decision
114. Method for Vendor Selection Based on
115. AHP/PROMETHEE/GAIA”. Journal of Dalian
116. University of Technology, 46 (6), 926–931, 2006.
117. Radojevic, D. ve Petrovic, S., “A Fuzzy Approach
118. to Preference Structure in Multicriteria Ranking”,
119. International Transaction in Operation
120. Research, 4 (5/6), 419–430, 1997.
121. Madlener, R., Kowalski, K. ve Stagl, S., “New
122. Ways for the Integrated Appraisal Of National
123. Energy Scenarios: The Case of Renewable Energy
124. Use in Austria”, Energy Policy, 35, 6060–6074,
125. -
126. Roux, O., Duvivier, D., Dhaevers, V., Meskens,
127. N. ve Artiba, A., “Multicriteria Approach to Rank Scheduling Strategies”, International Journal of
128. Production Economics, 112 (11), 192–201, 2008.
129. Dağdeviren, M., “Decision Making in Equipment
130. Selection: An Integrated Approach with AHP and
131. PROMETHEE”, Journal of Intelligent
132. Manufacturing, 19, 397-406, 2008.
133. Bouri, A., ve Martel, J.M., “A Multi-Criterion
134. Approach for Selecting Attractive Portfolio”,
135. Journal of Multi-Criteria Decision Analysis, 11,
136. –277, 2002.
137. Anand, G. ve Kodali, R. “Selection Of Lean
138. Manufacturing Systems Using the
139. PROMETHEE”, Journal of Modelling in
140. Management, 3 (1), 40–70, 2008.
141. Saaty, T.L., Decision Making with Dependence
142. and Feedback: The Analytic Network Process,
143. Pittsburgh, RWS Publications, 1996.
144. Jharkharia, S. ve Shankar, R., “Selection of
145. Logistics Service Provider: An Analytic Network
146. Process (ANP) Approach”, Omega, 35, 274 –
147. , 2007.
148. Brans, J.P., “Lingenierie de la decision.
149. Elaboration dinstruments daide a la decision:
150. Methode PROMETHEE”, Presses de Universite
151. Laval, Quebec, Canada, 183–214, 1982.
152. Vincke, J.P. ve Brans, J.P., “A Preference Ranking
153. Organization Method. The PROMETHEE Method
154. for MCDM”, Management Science, 31, 641–
155. , 1985.
156. Brans, J.P., Vincke, Ph. ve Mareschal, B., “How
157. to Select and How to Rank Projects: The
158. PROMETHEE Method”, European Journal of
159. Operational Research, 24 (2), 228–238, 1986.
160. Goumas, M., ve Lygerou, V., “An Extension of
161. the PROMETHEE Method for Decision Making
162. in Fuzzy Environment: Ranking of Alternative
163. Energy Exploitation Projects”, European Journal
164. of Operational Research, 123, 606-613, 2000.
165. Le Teno, J., F., ve Mareschal, B., “An Interval
166. Version of PROMETHEE For the Comparison of
167. Building Products’ Design with Ill-Defined Data
168. on Environmental Quality”, Europal Journal of
169. Operational Research, 109, 522–529, 1998.
170. Dağdeviren, M. ve Eraslan, E., “Supplier
171. Selection Using PROMETHEE Sequencing
172. Method”, J. Fac. Eng. Archit. Gazi Univ., Vol.
173. , No.1, 69-75, 2008.
174. Brans, J.P., ve Mareschal, B., “PROMETHEE V –
175. MCDM Problems with Segmentation
176. Constraints”, INFOR, 30 (2), 85–96, 1992.
177. Mareschal, B. ve Brans, J.E., "Geometrical
178. Representations for MCDM" (GAIA), EJOR,
179. Vol. 34, 69-77, 1988.
180. Mareschal, B., “What is the Delta Value in
181. GAIA?”. http://www.prometheegaia.
182. net/faqpro/index.php?action=article&cat_
183. id=003& id =17&lang.