Arnavutluk Bölgesinde Kuraklık Ve Standart Yağış İndeksinin (Spı) Kullanımı

Öz

Kuraklık, belirli bir zamanda toprakta nem yetersizliği ve hidrolojik düzensizlik yaratan yetersiz yağış veya yağışsız periyodu ifade eder. Çevre, ekonomi, tarım, enerji ve sosyal yaşam vb. durumlar üzerinde negatif etki yaratan bir etmendir. Kuraklık sıklığı ve şiddetinin değerlendirilmesi için Standartlaştırılmış Yağış Endeksi (Standardised Precipitation Index (SPI)) kullanılmaktadır. SPI, tüm dünyada kuraklık gözlemleme için en sık kullanılan yöntemlerden biridir. SPI, tarih boyunca yağış alma periyoduyla, genellikle 1, 3, 6, 9, 12 veya hatta bazen 24 aylık yağış toplamlarını karşılaştırarak nem derecesini nicelendiren istatistiksel teknikleri esas alır. 1951-2000 periyodu, 1, 3 ve 6 aylık SPI değerlerini değerlendirmek için kullanılır. SPI 3 (3 aylık periyot için) ile
ilgili, her 10 yıl için orta, şiddetli ve aşırı derecede kuraklık durumları zaman içinde artan bir trend göstermektedir. Bu SPI değerleri gösteriyor ki; 1881-1990 periyodu kuraklıkla alakalı maksimum durumları göstermektedir (10 yılda 20’den fazla durumda) 1961-1970 ve 1971-1980 periyotları boyunca orta, şiddetli ve aşırı derecede kuraklık durumları 10 kere (10 yıllık periyotta) yaşanmıştır. 2003 yılı kuraklıkla ilgili en dikkat edici yıldır. SPI 6 değerleri Arnavutluk’un güneyinde aşırı kurak olacak şekilde sert _1,5’den, kuzeyinde -4,2’ye değişkenlik gösterir.

Anahtar Kelimeler

• Kuraklık göstergeleri, Kuraklığın tatbiki, meteorolojiksel kuraklık, SPI endeksi, Yağış rejimi

Kaynakça

1. Topal H.,“Lime/Lime - Sugar Waste Pulp Mixture
2. Usage for Reduction of SO2 Emissions Caused by
3. Domestic Heating”. J. Fac. Eng. Arch. Gazi
4. Univ., Vol 15, No 1, 15-29, 2000.
5. Kalaja, E. “Drought Management Centre for South
6. East Europe” 2009-2012. “DMCSEE, The Final
7. Conference of the Drought Management Centre
8. for Southeastern Europe Project” 14 - 15 May

9. -
10. Edwards, D.C., “McKee T. B., Characteristics of
11. th century drought in the United States at
12. multiple time scales”. Climatology Report
13. Number 97-2, Colorado State University, Fort
14. Collins, Colorado, 1997.
15. Fusto F., “Niccoli R., A Prototype of Flood Alert
16. System and the Strengthening of
17. Hydrometeorological Network of Shkoder Area
18. for Civil Emergencies - Some aspect of Italian
19. Regional Cooperation Support Program - RIVA
20. project” BALWOIS, 2012. - Ohrid, Republic of
21. Macedonia - 28 May, 2 June 2012.
22. Alley W.M., “The Palmer Drought Index Severity.
23. Limitations and Assumption”. J. Climate and
24. Appl. Meteorology, Vol. 23, pp:1100, 1984.
25. Gibbs W.J., Maher J.V., “Rainfall deciles as
26. drought indicators”. Bureau of Meteorology
27. Bulletin No.48, Commonwealth of Austria,
28. Melbourne 1967.
29. McKee, T.B., Doesken N.J., Kleist J., “The
30. relationship of drought frequency and duration to
31. time scales”. 8th Conference on Appl.
32. Climatology, 17-22 January Anaheim, CA,
33. pp.179-184, 1993.
34. Guttman, N.B., “Comparing the palmer drought
35. index and the standardized precipitation index”,
36. Journal of American Water Resources
37. Association Vol. 34, pp. 113–121. 1998.
38. Muçaj L., Mustaqi V., Eglantina. Bruci E.,
39. “Meteorological Extreme events and their
40. Evaluation Based on Climate Change Scenario”
41. BALWOIS-2010. Ohrid, Republic of Macedonia-
42. , 29 May, 2010.
43. Muçaj, L., Mustaqi, V., Laska, A.,
44. “Meteorological Drought in Albana”.
45. International Conference Polytechnic. Uni. of
46. Albania, 2011.
47. Iglesias A., “Coping with drought risk in
48. agriculture and water supply systems: drought
49. management and policy development in the
50. Mediterranean. Advances In: Natural and
51. Technological Hazards Research, v. 26,
52. Springer, 2009.
53. UNDP, “The First National Communication of
54. Albania to the United Nations Framework
55. Convention on Climate Change (UNCFCCC),
56. Tirana”, 2002.