Çift Fazlı Çeliklerde Martenzit Morfolojisinin Statik Deformasyon Yaşlanma Davranışı Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışmada, farklı martenzit morfolojisine sahip çift fazlı bir çeliğin statik deformasyon yaşlanma davranışı incelenmiştir. Kritik sıcaklık bölgesinde (775 oC) üç farklı ısıl işlem türü (kritik çift faz, ara su verme ve kademeli su verme) uygulanmıştır. Yaşlanma deneyleri % 4 öndeformasyondan sonra 180 oC’de 10 dakika ile 160 dakika arasında bekletilerek gerçekleştirilmiştir. Uygulanan farklı ısıl işlemler sonrası yapılan mikroyapı çalışmaları ile ağ, fiber ve kütlesel martezit morfolojileri tespit edilmiştir. Martenzit morfolojisinin 180 oC’de farklı yaşlanma sürelerinde ΔY (yaşlanmadan dolayı dayanımda artış), akma dayanımı ve maksimum çekme değerlerinin eğilimini etkilemediği bulunmuştur. Belirli yaşlanma sürelerinde fiber martenzit morfolojisine sahip
numuneler, ağ veya kütlesel martenzit morfolojisine sahip numunelere göre daha yüksek ΔY, akma dayanımı, maksimum çekme ve sertlik değerleri göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çift fazlı çelik, Martenzit, Mekanik özellikler

Kaynakça

1. Akay K. S., Otomotiv Endüstrisinde
2. Kullanılan Çift Fazlı Çeliklerin Fiziksel
3. Özelliklerinin Araştırılması, Doktora Tezi,
4. Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü,
5. -
6. Dehghani K. ve Jonas J.J., “Dynamic Bake
7. Hardening of IF Steels”, Metallurgical and
8. Materials Trans., 31A., 1375-1384, 2000.

9. Properties and Selection: Irons, Steels and High-
10. Performance Alloys, ASM Metals Handbook,
11. th Edition, Vol. 1, 1996.
12. Kadkhodapour J., Butz A. ve Ziaei Rad S.,
13. “Mechanisms of void formation during tensile
14. testing in a commercial, dual-phase steel, Acta
15. Materialia, 2575–2588 (59), 2011.
16. Rashid, M. S., “A Unique High-Strength Sheet
17. Steel with Superior Formability”, SAE Technical
18. Paper 760206, Design Engineering and Styling,
19. -949, 1976.
20. Coldren, A.P. ve Tither, G., “Development of a
21. Mn-Si-Cr-Mo as-rolled Dual Phase Steel”
22. Journal of Metals, vol.30, pp.6-9, 1978.
23. Erdogan. M, ''The effect of austenite dispersion
24. on phase transformation in dual phase steels'',
25. Scripta Materialia, 501-506 (48), 2003.
26. Davies RG. The mechanical properties of zerocarbon
27. ferrite-plus-martensite structures,
28. Metallurgical Transactions A; 9A: 451-455,
29. -
30. Dzupon M., Parilak L., Kollarova M. ve Sınaıova
31. I., “Dual phase ferrite-martensitic steel micro
32. alloyed with V-Nb”, Metalurgija, 46, 15-20,
33. -
34. Mustafa Türkmen ve Süleyman Gündüz,
35. "Martensite morphology and strain aging
36. behaviours in intercritically treated low carbon
37. steel ", Ironmaking & Steelmaking, Volume 38,
38. Number 5, 346-352, 2011.
39. Gündüz S., “Static strain ageing behaviour of
40. dual phase steels”, Materials Science and
41. Engineering A, 486/1-2: 63-71, 2008.
42. Turkoglu S., Kayalı E. S. ve Çimenoğlu H.
43. “Çelik Saclarda Deformasyon Yaşlanma Davranışının İncelenmesi”, IV. Demir-Çelik
44. Sempozyumu, Karabük, 1-3 Kasım 2007.
45. De A.K., De Blauwe K., Vandeputte S. ve De
46. Cooman B.C.,. “Effect of Dislocation Density on
47. the Low Temperature Aging Behavior of an Ultra
48. Low Carbon Bake Hardening”, Journal of
49. Alloys and Compounds, 310, 405-410, 2000.
50. Andrews, K.W., “Empirical Formulae for the
51. Calculation of Some Transformation
52. Temperatures J. Iron Steel Inst., 203, 721-726,
53. -
54. TSE, Metalik malzemeler için çekme deneyleri,
55. TS EN ISO 6892 Ocak/2010.
56. Das D. ve Chattopadhyay P.P.,, “Influence of
57. Martensite Morphology on the Work-hardening
58. Behaviour of Highstrength Ferrite-martensite
59. Dual-Phase steel”, J Mater Sci., 44, 2957-2965,
60. -
61. Speich, G.R. ve Miller, R.L., “Mechanical
62. Properties of Ferrite-Martensite Steels”, AIME,
63. New Orleans, 145-182, 19-21 Şubat 1979.
64. Gündüz S., Demir B. ve Kaçar R., “Effect of
65. Aging Temperature and Martensite by Volume
66. on Strain Aging Behaviour of Dual Phase Steel”,
67. Ironmaking and Steel Making, Vol 35, 63-68,
68. -
69. Speich GR., “Physical metallurgy of dual-phase
70. steels”, AIME, Warrendale, 3-45,1981.
71. Rocha R.O., Melo T.M.F., Pereloma E.V. ve
72. Santos D.B. “Microstructural Evolution at the
73. Initial Stages of Continuous Annealing of Cold
74. Rolled Dual-phase Steel”. Materials Science
75. and Engineering A, 391, 296-304, 2005.
76. Mohan R. ve Marshall C., “Cracking Instabilities
77. in a Low-carbon Steel Susceptible to Dynamic
78. Strain Aging” Acta Mater., Vol.46, 1933-1948,
79. -
80. Davies R.G., “The Deformation Behavior of a
81. Vanadium-strengthened Dual Phase Steel”,
82. Metal. Trans. A, 9A, 41-52, 1978.
83. Bayram A., Uğuz A. ve Ula M., “Effects of
84. Microstructure and Notches on the Mechanical
85. Properties of Dual-Phase Steels”, Mater.
86. Charact., 43, 259-269, 1999.
87. Koo J.Y. ve Thomas G., “Formable HSLA and
88. Dual Phase Steels”, TMS-AIME, Chicago,
89. Illinois, 40-58, 1977.
90. Ekrami A., “High Temperature Mechanical
91. Properties of Dual Phase Steels”, Materials
92. Letters, 59, 2070-2074, 2005.
93. Abdalla A.J., Hein L.R.O., Pereira M.S. ve
94. Hashimoto T.M., “Mechanical Behaviour of
95. Strain Aged Dual Phase Steels”, Mater. Sci.
96. Technol., Vol.15, 1167-1170, 1999.
97. Besterci, M., Sulleıovu, K. ve Kvackaj, T.,
98. “Fracture Micromechanisms of Copper
99. Nanomaterials Prepared by ECAP”, Kovove
100. Mater., 46, 309-311, 2008.