KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Yusuf İç; Muhteşem Tekin; Fazıl Pamukoğlu; S. Erdinç Yıldırım

doi:10.17341/gummfd.03450

KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmada Türkiye ekonomisindeki 24 sektördeki kurumsal firmaların sıralanmasına yönelik bir finansal performans değerlendirme modeli geliştirilmiştir.Geliştirilen model finansal oranlar ve İdeal Çözümlere Yakınlık Yoluyla Tercihlerin Sıralanması Tekniği (Technique for Order Preference by Similiarity to Ideal Solution-TOPSIS) yöntemi üzerine kurulmuştur.Model, aynı sektöre aitkurumsal firmaların rakiplerine göre derecelendirme puanlarını sunmaktadır. Geliştirilen model Visual Basic programıyla kodlanmış ve gerçek hayat çalışmalarıyla test edilmiştir. TOPSIS, Çok Kriterli Eniyileme ve Uzlaşık Çözüm (Vise Kriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje-VIKOR), Gri İlişkisel Analiz (Grey Relational Grade-GRA) ve Oran Analizi Temelli Çok Amaçlı Eniyileme (Multi-Objective Optimization on the basis of Ratio Analysis-MOORA) yöntemlerinden elde edilen finansal performans değerlendirme sıralamaları Spearman’ın Sıra İlişkisi Testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Test sonuçlarına göre finansal performans değerlendirme modeli için en uygun sıralama yönteminin TOPSIS yöntemi olduğu bulunmuştur. Makalede modelin çalışmasını gösteren bir uygulamaya da ayrıca yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Finansal analiz, finansal oran analizi, çok kriterli karar verme (ÇKKV), TOPSIS, VIKOR, GRA, MOORA.

Kaynakça

Akgüç, Ö., Kredi Taleplerinin Değerlendirilmesi, Avcıol Basın-Yayın, 5.baskı, İstanbul, 1991.
Altman, E.I., Haldeman, R.G., ve Narayanan, P., “Zetaanalysis: A new model toidentifybankruptcy risk of corporations”, Journal of Bankingand Finance, Cilt 1, 29–54, 1977.
Dagdeviren, M., Eraslan, E., “Prioritydetermination in strategicenergypolicies in Turkeyusinganalytic network process (ANP) withgroupdecisionmaking”, International Journal Of Energy Research, Cilt 32, No 11, 1047-1057, 2008.
Aksakal, E., Dagdeviren, M., ”An IntegratedApproachFor Personel Selection With Demateland ANP Methods”, Journal of The Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, Cilt 25, No 4, 905-913, 2010.
Yalcin, N., Bayrakdaroglu, A., ve Kahraman, C., “Application of Fuzzy Multi-Criteria Decision Making Methods for Financial Performance Evaluation of Turkish Manufacturing Industries”, Expert Systems with Applications, Cilt 39, 350–364, 2012.
Dagdeviren, M., Eraslan, E., “SupplierSelection Using PROMETHEE Sequencing Method”, Journal of The Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, Cilt 23, No 1, 69-75, 2008.
Yilmaz, B., Dagdeviren, M., “Comparative Analysis of PROMETHEE andFuzzy PROMETHEE Methods in EquipmentSelection Problem”, Journal of The Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, Cilt 25, No 4, 811-826, 2010.
Mostafa, M., “Benchmarking Top Arab Banks’ Efﬁciency Through Efﬁcient Frontier Analysis”, Industrial Management and Data System, Cilt 107, No 6, 802-823, 2007.

Voulgaris, F., Doumpos, M., ve Zopounidis, C., “On the Evaluation of Greek Industrial SMEs’ Performance via Multicriteria Analysis of Financial Ratios”, Small Business Economics, Cilt 15,127–136, 2000.
Wang, Y.-J., Combining Grey Relation Analysis with FMCGDM to Evaluate Financial Performance of Taiwan Container Lines”,Expert Systems with Applications, Cilt 36, 2424–2432, 2009.
Brauers, W.K.M., “Multi-Objective Seaport Planning by MOORA decision Making”, Annals of Operation Research, Cilt 206, 39–58, 2013.
İç, Y.T., “A TOPSIS Based Design of Experiment Approach to Assess Company Ranking”, Applied Mathematics and Computation, Cilt 227, 630–647, 2014.
İç. Y.T., Yurdakul, M., “Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemini Kullanan Bir Kredi Değerlendirme Sistemi”, Journal of The Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, Cilt 15, No 1, 1-14, 2000.
Yurdakul, M., İç, Y.T., “AHP Approach in the Credit Evaluation of the Manufacturing Firms in Turkey”, International Journal of Production Economics, Cilt 88, 269-289, 2004.
Yurdakul, M., İç, Y.T., “Türk Otomotiv Firmalarinin Performans Ölçümü ve Analizine Yönelik TOPSIS Yöntemini Kullanan Bir Örnek Çalışma”, Journal of The Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, Cilt 18, No 1, 1-18, 2003.
Ertugrul, I., Karakasoglu, N., “Performance Evaluation of Turkish Cement Firms with Fuzzy Analytic Hierarchy Process and TOPSIS methods”, Expert Systems with Applications, Cilt 36, 702–715, 2009.
İç. Y.T., Yurdakul, M., “Development of a QuickCredibilityScoringDecisionSupportSystemusingFuzzy TOPSIS”, Expert Systems with Applications, Cilt 37, 567–574, 2010.
Secme N.Y., Bayrakdaroglu, A., Kahraman, C. “Fuzzy Performance Evaluation in Turkish Banking Sector using Analytic Hierarchy Process and TOPSIS”, Expert Systems with Applications, Cilt 36, 11699–11709, 2009.
Babic, Z., Plazibat, N., “Ranking of Enterprises based on Multi Criterial Analysis”, International Journal of Production Economics, Cilt 56-57, 29-35, 1998.
Deng, H., Yeh, C-H., ve Willis, R.J., “Inter-Company Comparison using Modified TOPSIS with Objective Weights”, Computers and Operation Research, Cilt 27, 963-973, 2000.
Moghimi, R., Anvari, A., “An Integrated Fuzzy MCDM approach and analysis to Evaluate the Financial Performance of Iranian Cement Companies”, International Journal of Advanced Manufacturing Technology, Cilt 71, 685–698, 2014.
Bulgurcu, B., K., “Application of TOPSIS Technique for Financial Performance Evaluation of Technology Firms in Istanbul Stock Exchange Market”, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Cilt 62,1033 – 1040, 2012.
Feng, C-M., Wang, R-T., “Performance Evaluation for Airlines Including the Consideration of Financial Ratios”, Journal of Air Transport Management, Cilt 6 133-142, 2000.
Wang, Y-J., “Applying FMCDM to Evaluate Financial Performance of Domestic Airlines in Taiwan”, Expert Systems with Applications, Cilt 34, 1837–1845, 2008.
Tung, C-T., Lee, Y.-J., “The Innovative Performance Evaluation Model of Grey Factor Analysis: A Case Study of Listed Biotechnology Corporations in Taiwan”, Expert Systems with Applications, Cilt 37, 7844–7851, 2010.
Lee, P., T-W., Lin, C-W., Shin, S-H., “A Comparative Study on Financial Positions of Shipping Companies in Taiwan and Korea using Entropy and Grey Relation Analysis”,Expert Systems with Applications, Cilt 39, 5649–5657, 2012.
Kung, C-Y., Wen, K-L., “Applying Grey Relational Analysis and Grey Decision-Making to Evaluate the Relationship Between Company Attributes and its Financial Performance—A Case Study of Venture Capital Enterprises in Taiwan”, Decision Support Systems, Cilt 43,842–852, 2007.
Huang,C-J., Kuo-Chung, M.A., “Associating Grey Relation and Cluster Analysis to Perform Financial Characteristic Study on Enterprises in China”, Journal of Information & Optimization Sciences, Cilt 32, No. 4, 945–957, 2011.
Brauers W.K.M., Zavadskas, E. K., Turskis, Z., Vilutiene, T., “Multi‐Objective Contractor's Ranking by Applying the MOORA Method”, Journal of Business Economics and Management, Cilt 9, No. 4, 245-255, 2008.
Chakraborty, S., “Applications of the MOORA MethodforDecisionMaking in Manufacturing Environment”, International Journal of Advanced ManufacturingTechnology, Cilt 54, 1155–1166, 2011.
Karande, P., Chakraborty, S., “Application of Multi-Objective Optimization on the Basis of Ratio Analysis (MOORA) Method for Materials Selection”, Materials and Design, Cilt 37, 317–324, 2012.
İç, Y.T., Yıldırım, S., “MOORA-Based Taguchi Optimisation for Improving Product or Process Quality”, International Journal of Production Research, Cilt 51, No. 11, 3321-3341, 2013.
İnternet: Kamuyu Aydınlatma Platformu, KAP, www.kap.gov.tr.
Parkan, C., Wu, M-L., “Decision Making and Performance Measurement Models with Applications to Robot Selection”, Computers and Industrial Engineering, Cilt 36, 503-523, 1999.
Opricovic, S., Tzeng, G.H., “Compromise Solution by MCDM Methods: A Comparative Analysis of VIKOR and TOPSIS”, European Journal of Operational Research, Cilt 156, 445-455, 2004.
Deng, J., “Control problems of grey system”, Systems & Control Letters, Cilt 1, 288–294, 1982.
İç, Y.T., Yıldırım, S., Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Birlikte Taguchi Yöntemini Kullanarak Bir Ürünün Tasariminin Geliştirilmesi”, Journal of The Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, Cilt 27, No 2, 447-458, 2012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Yusuf İç

Muhteşem Tekin Bu kişi benim

Fazıl Pamukoğlu Bu kişi benim

S. Erdinç Yıldırım Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2015

Gönderilme Tarihi

31 Mart 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 30 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17341/gummfd.03450

IZ

https://izlik.org/JA74TF49HT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İç, Y., Tekin, M., Pamukoğlu, F., & Yıldırım, S. E. (2015). KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 30(1). https://doi.org/10.17341/gummfd.03450

AMA

1.İç Y, Tekin M, Pamukoğlu F, Yıldırım SE. KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ. GUMMFD. 2015;30(1). doi:10.17341/gummfd.03450

Chicago

İç, Yusuf, Muhteşem Tekin, Fazıl Pamukoğlu, ve S. Erdinç Yıldırım. 2015. “KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30 (1). https://doi.org/10.17341/gummfd.03450.

EndNote

İç Y, Tekin M, Pamukoğlu F, Yıldırım SE (01 Mart 2015) KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30 1

IEEE

[1]Y. İç, M. Tekin, F. Pamukoğlu, ve S. E. Yıldırım, “KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ”, GUMMFD, c. 30, sy 1, Mar. 2015, doi: 10.17341/gummfd.03450.

ISNAD

İç, Yusuf - Tekin, Muhteşem - Pamukoğlu, Fazıl - Yıldırım, S. Erdinç. “KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30/1 (01 Mart 2015). https://doi.org/10.17341/gummfd.03450.

JAMA

1.İç Y, Tekin M, Pamukoğlu F, Yıldırım SE. KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ. GUMMFD. 2015;30. doi:10.17341/gummfd.03450.

MLA

İç, Yusuf, vd. “KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 1, Mart 2015, doi:10.17341/gummfd.03450.

Vancouver

1.Yusuf İç, Muhteşem Tekin, Fazıl Pamukoğlu, S. Erdinç Yıldırım. KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ. GUMMFD. 01 Mart 2015;30(1). doi:10.17341/gummfd.03450

Cited By

FARKLI UZAKLIK HESAPLAMA YAKLAŞIMLARININ TOPSIS ÜZERİNDE KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ

Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.300592

KOBİ’lerin Finansal Performansının MACBETH-COPRAS Bütünleşik Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi

Journal of Yaşar University

https://doi.org/10.19168/jyasar.483594

Uzmanlık katsayılarının belirlenmesinde kullanılan farklı yaklaşımların geliştirilmiş bulanık analitik hiyerarşi süreci metodu üzerindeki etkilerinin analizi

Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.416466

AHP ve VIKOR Yöntemleri Kullanılarak BİST'te İşlem Gören Dokuma, Giyim Eşyası ve Deri İşletmelerinin Finansal Performans Analizi

Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.18506/anemon.668761

BORSA İSTANBUL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ENDEKSİNDE YER ALAN İMALAT SANAYİİ İŞLETMELERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERFORMANSLARI İLE FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.11611/yead.767972

Orman Ürünleri Sanayi Sektöründe Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Performans Değerlendirme

Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17474/artvinofd.992174

TURİZM İŞLETMELERİNİN COVİD-19 ÖNCESİ VE COVİD-19 SÜRECİNDEKİ FİNANSAL PERFORMANSLARININ ENTROPİ TEMELLİ EDAS, TOPSIS VE WASPAS YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.55179/dusbed.1024694

FINANCIAL PERFORMANCE ANALYSIS OF BIST TECHNOLOGY ENTERPRISES WITH CRITIC WEIGHTED COCOSO METHOD BASED ON CASH FLOW RATIOS

Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute

https://doi.org/10.30794/pausbed.1074295

BORSA İSTANBUL TURİZM ENDEKSİ (XTRZM) FİRMALARININ ENTROPİ TEMELLİ ARAS, COPRAS VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE FİNANSAL PERFORMANS ANALİZİ

Verimlilik Dergisi

https://doi.org/10.51551/verimlilik.907897

BIST Ticaret Endeksinde Yer Alan İşletmelerin Finansal Performanslarının Entropi ve MAIRCA Yöntemleri ile Değerlendirilmesi

Muhasebe ve Finansman Dergisi

https://doi.org/10.25095/mufad.673739

CRITIC Tabanlı MULTIMOORA ve TOPSIS Yöntemleri İle Finansal Performans Analizi: BİST Spor Endeksi Şirketleri Üzerine Bir Çalışma

İşletme

https://doi.org/10.57116/isletme.1253335

Perakende Şirketlerinin Mali Performansının Değerlendirilmesi

Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi

https://doi.org/10.55243/ihssr.1216029

GETİRİ ÖNGÖRÜLEBİLİRLİĞİNİ ÖĞRENMEYE YÖNELİK BİR SİMÜLASYON YAKLAŞIMI İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU: BORSA İSTANBUL UYGULAMASI

Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi

https://doi.org/10.21923/jesd.1245636

İnşaat Sektörü Finansal Performansının Entropi Tabanlı Topsis Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.52642/susbed.1335889

Genişletilmiş Gri MULTIMOORA Yöntemi ile Çok Dönemli Çok Kriterli Karar Verme: Demir-Çelik Sektöründe Finansal Performans Değerlendirmesi Örneği

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.17153/oguiibf.1373450

KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ

KURUMSAL FİRMALAR İÇİN BİR FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA MODELİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

FARKLI UZAKLIK HESAPLAMA YAKLAŞIMLARININ TOPSIS ÜZERİNDE KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ

KOBİ’lerin Finansal Performansının MACBETH-COPRAS Bütünleşik Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi

Uzmanlık katsayılarının belirlenmesinde kullanılan farklı yaklaşımların geliştirilmiş bulanık analitik hiyerarşi süreci metodu üzerindeki etkilerinin analizi

AHP ve VIKOR Yöntemleri Kullanılarak BİST'te İşlem Gören Dokuma, Giyim Eşyası ve Deri İşletmelerinin Finansal Performans Analizi

BORSA İSTANBUL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ENDEKSİNDE YER ALAN İMALAT SANAYİİ İŞLETMELERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERFORMANSLARI İLE FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Orman Ürünleri Sanayi Sektöründe Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Performans Değerlendirme

TURİZM İŞLETMELERİNİN COVİD-19 ÖNCESİ VE COVİD-19 SÜRECİNDEKİ FİNANSAL PERFORMANSLARININ ENTROPİ TEMELLİ EDAS, TOPSIS VE WASPAS YÖNTEMLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

FINANCIAL PERFORMANCE ANALYSIS OF BIST TECHNOLOGY ENTERPRISES WITH CRITIC WEIGHTED COCOSO METHOD BASED ON CASH FLOW RATIOS

Finansal Performansın Topsis Yöntemi ile Kıyaslanması: TCMB Sektörler İncelemesi

Borsa İstanbul’da İşlem Gören Sigorta Şirketlerinin Karşılaştırmalı Finansal Performans Analizi

Efficiency Measurement With A Three-Stage Hybrid Method

BORSA İSTANBUL TURİZM ENDEKSİ (XTRZM) FİRMALARININ ENTROPİ TEMELLİ ARAS, COPRAS VE TOPSIS YÖNTEMLERİ İLE FİNANSAL PERFORMANS ANALİZİ

BIST Ticaret Endeksinde Yer Alan İşletmelerin Finansal Performanslarının Entropi ve MAIRCA Yöntemleri ile Değerlendirilmesi

CRITIC Tabanlı MULTIMOORA ve TOPSIS Yöntemleri İle Finansal Performans Analizi: BİST Spor Endeksi Şirketleri Üzerine Bir Çalışma

Perakende Şirketlerinin Mali Performansının Değerlendirilmesi

GETİRİ ÖNGÖRÜLEBİLİRLİĞİNİ ÖĞRENMEYE YÖNELİK BİR SİMÜLASYON YAKLAŞIMI İLE PORTFÖY OPTİMİZASYONU: BORSA İSTANBUL UYGULAMASI

İnşaat Sektörü Finansal Performansının Entropi Tabanlı Topsis Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Genişletilmiş Gri MULTIMOORA Yöntemi ile Çok Dönemli Çok Kriterli Karar Verme: Demir-Çelik Sektöründe Finansal Performans Değerlendirmesi Örneği

BIST 50 Şirketlerinin Finansal Performanslarının TOPSIS, VIKOR ve PROMETHEE Yöntemleri İle Karşılaştırılması

Borsa İstanbul’da Sermaye Yapısı, Karlılık, Temettü ve Büyüme Dinamiklerinin Sektörel Analizi

BIST 30 ENDEKSİNDEKİ İMALAT FİRMALARININ FİNANSAL PERFORMANSLARININ ANALİZİ