Araştırma Makalesi

HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA

Cilt: 30 Sayı: 2 30 Haziran 2015
PDF İndir
EN TR

HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA

Öz

Lojistik yönetiminde en önemli operasyonel kararlardan birisi müşterilere hizmet verecek araç rotalarının belirlenmesidir. Araç Rotalama Problemi (ARP), bir depodan müşterilerin dağıtım (toplama) taleplerini karşılayacak en uygun rotaların belirlenmesi olarak tanımlanabilir. Gerçek hayat lojistik uygulamalarında, filoda bulunan araçlar farklı özelliklerde olabilirler. Ayrıca müşterilerden/taşınanlardan kaynaklı gereklilikler de farklı özellikte araç kullanımı zorunluluğunu ortaya çıkarabilir. Bunun yanısıra firmalar, mamul, yarı mamul ve hammaddelerin tersine akışının yönetimini de hem ekonomik getirisi hem de yasal ve çevresel yükümlülüklerinden dolayı daha fazla önemsemektedirler. Bu makalede, heterojen araç filosunun bulunduğu ve müşterilerin dağıtım ve toplama taleplerinin eşzamanlı gerçekleştiği durumların birlikte dikkate alındığı bir ARP türü üzerinde çalışılmıştır. Bu problem Heterojen Eşzamanlı Topla-Dağıt Araç Rotalama Problemi (HETD-ARP) olarak adlandırılmıştır. HETD-ARP, toplam maliyeti enküçükleyen araç rotalarının ve herbir rotada kullanılan araç tipinin belirlenmesi olarak tanımlanabilir. Problem için polinom sayıda kısıta sahip akış tabanlı bir matematiksel model önerilmiştir. HETD-ARP, NP-zor problemler sınıfında olduğundan dolayı makul sürelerde orta boyutlu problemlere bile en iyi çözümü bulmak zordur. Bu nedenle bu makalede orta ve büyük boyutlu HETD-ARP’nin çözümü için basit bir kurucu sezgisel algoritma önerilmiştir. Bu algoritma, kaynaklarda ARP için önerilen Clarke-Wright Tasarruf (CWT) algoritmasının HETD-ARP için uyarlanmış halidir. Önerilen matematiksel modelin ve sezgisel algoritmanın etkinliği test problemleri üzerinde incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Dantzig, G.B., Ramser, J.H., “The truck dispatching problem”, Management Science, Cilt 6, No 1, 80–91, 1959.
  2. Haimovich, M., Rinnooy Kan, A.H.G., Stougie, L., “Analysis of heuristic routing problems”, Vehicle Routing: Methods and Studies, Editor: Golden B. et al., North Holland, Amsterdam, 47–61, 1988.
  3. Paschos, V.Th., “An overview on polynomial approximation of NP-hard problems”, Yugoslav Journal of Operations Research, Cilt 19, No 1, 3-40, 2009.
  4. Hoff, A., Andersson, H., Christiansen, M., Hasle, G., Løkketangen, A., “Industrial aspects and literature survey: Fleet composition and routing”, Computers and Operations Research, Cilt 37, 2041-2061, 2010.
  5. Toth, P., Vigo, D., The Vehicle Routing Problem, SIAM Monographs on Discrete Mathematics and Applications, Society for Industrial and Applied Mathematics, Philadelphia, PA, A.B.D, 2002.
  6. Golden, B., Assad, A., Levy, L., Gheysens, F., “The fleet size and mix vehicle routing problem”, Computers and Operations Research, Cilt 11, 49-66, 1984.
  7. Gheysens. F., Golden. B., Assad. A., “A new heuristic for determining fleet size and composition”, Mathematical Programming Study, Cilt 26, 233-6, 1986.
  8. Salhi, S., Rand, G.K., “Incorporating vehicle routing into the vehicle fleet composition problem”, European Journal of Operational Research, Cilt 66, 313-30, 1993.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2015

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 30 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Keçeci, B., Altıparmak, F., & Kara, İ. (2015). HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 30(2), 185-195. https://doi.org/10.17341/gummfd.48863
AMA
1.Keçeci B, Altıparmak F, Kara İ. HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA. GUMMFD. 2015;30(2):185-195. doi:10.17341/gummfd.48863
Chicago
Keçeci, Barış, Fulya Altıparmak, ve İmdat Kara. 2015. “HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30 (2): 185-95. https://doi.org/10.17341/gummfd.48863.
EndNote
Keçeci B, Altıparmak F, Kara İ (01 Haziran 2015) HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30 2 185–195.
IEEE
[1]B. Keçeci, F. Altıparmak, ve İ. Kara, “HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA”, GUMMFD, c. 30, sy 2, ss. 185–195, Haz. 2015, doi: 10.17341/gummfd.48863.
ISNAD
Keçeci, Barış - Altıparmak, Fulya - Kara, İmdat. “HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30/2 (01 Haziran 2015): 185-195. https://doi.org/10.17341/gummfd.48863.
JAMA
1.Keçeci B, Altıparmak F, Kara İ. HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA. GUMMFD. 2015;30:185–195.
MLA
Keçeci, Barış, vd. “HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 2, Haziran 2015, ss. 185-9, doi:10.17341/gummfd.48863.
Vancouver
1.Barış Keçeci, Fulya Altıparmak, İmdat Kara. HETEROJEN EŞ-ZAMANLI TOPLA-DAĞIT ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ: MATEMATİKSEL MODELLER VE SEZGİSEL BİR ALGORİTMA. GUMMFD. 01 Haziran 2015;30(2):185-9. doi:10.17341/gummfd.48863

Cited By