Araştırma Makalesi

İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler

Cilt: 38 Sayı: 4 12 Nisan 2023
PDF İndir
TR EN

İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler

Öz

İnsansız hava araçlarının (İHA’ların) askeri ve sivil amaçlarla artan kullanımı ile birlikte İHA rotalama problemi önem kazanmaktadır. İHA’ların sayısı ve özellikleri, rotalama yapılan alanın özellikleri ve kullanılan amaç fonksiyonları gibi faktörlerle değişkenlik gösteren bu problem için literatürde farklı yaklaşımlar geliştirilmiştir. Bu çalışmada, bir üsten ayrıldıktan sonra farklı önem derecelerine sahip olan hedef noktalarına uğrayarak geri dönmesi gereken özdeş bir İHA filosunun rota planlama problemi ele alınmıştır. Toplam mesafenin minimize edilmesi ve ziyaret edilen hedeflerin toplam önemlerinin maksimize edilmesi şeklinde iki amaç fonksiyonu kullanılmış, tek bir çözüm yerine alternatif etkin çözümler üretilmiştir. Problem matematiksel model ve genetik algoritma yaklaşımları ile çözülmüş, farklı sayıda İHA ve hedef noktaları ile sayısal testler yapılmıştır. İki yöntemle de karar vericilere sunmak üzere amaç uzayının farklı bölgelerinden çözümler elde edilebilmiştir. Ayrıca, genetik algoritma ile çok daha kısa sürelerde kesin çözümlere yakın çözümler bulunabildiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Coutinho, W.P., Battarra, M., Fliege, J., The unmanned aerial vehicle routing and trajectory optimisation problem, a taxonomic review, Computers & Industrial Engineering, Comput. Ind. Eng., 120, 16–128, 2018.
  2. Sundar, K., Rathinam, S., Algorithms for Routing an Unmanned Aerial Vehicle in the Presence of Refueling Depots, IEEE Trans. Autom. Sci. Eng., 11, 287–294, 2014.
  3. Ousingsawat, J., UAV Path Planning for Maximum Coverage Surveillance of Area with Different Priorities, The 20th Conference of Mechanical Engineering Network of Thailand, Thailand, 2006.
  4. Hernández-Hernández, L., Tsourdos, A., Shin, H.-S., Waldock, A., Multi-objective UAV routing, International Conference on Unmanned Aircraft Systems (ICUAS), 534–542, 2014.
  5. Tezcaner Öztürk, D., Köksalan, M., An interactive approach for biobjective integer programs under quasiconvex preference functions, Ann. Oper. Res., 244, 677–696, 2016.
  6. Tezcaner Öztürk, D., Köksalan, M., Biobjective UAV route planning in Continuous Terrain, Technical Report, Department of Industrial Engineering, METU, 2018.
  7. Türeci, H., Interactive Approaches for Bi-Objective UAV Route Planning in Continuous Space, M.S. Thesis, The Graduate School of Natural and Applied Sciences of Middle East Technical University, Ankara, 2017.
  8. Korkmaz, Y., İyibilgin, O., Fındık, F., Geçmişten günümüze insansız hava araçlarının gelişimi, SAÜ Fen Bilim. Enstitüsü Derg., 20, 103, 2015.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

3 Eylül 2021

Kabul Tarihi

13 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 38 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Bişkin, B., Tezcaner Öztürk, D., & Tuncer Şakar, C. (2023). İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 38(4), 2167-2178. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.990791
AMA
1.Bişkin B, Tezcaner Öztürk D, Tuncer Şakar C. İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler. GUMMFD. 2023;38(4):2167-2178. doi:10.17341/gazimmfd.990791
Chicago
Bişkin, Büşra, Diclehan Tezcaner Öztürk, ve Ceren Tuncer Şakar. 2023. “İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 38 (4): 2167-78. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.990791.
EndNote
Bişkin B, Tezcaner Öztürk D, Tuncer Şakar C (01 Nisan 2023) İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 38 4 2167–2178.
IEEE
[1]B. Bişkin, D. Tezcaner Öztürk, ve C. Tuncer Şakar, “İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler”, GUMMFD, c. 38, sy 4, ss. 2167–2178, Nis. 2023, doi: 10.17341/gazimmfd.990791.
ISNAD
Bişkin, Büşra - Tezcaner Öztürk, Diclehan - Tuncer Şakar, Ceren. “İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 38/4 (01 Nisan 2023): 2167-2178. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.990791.
JAMA
1.Bişkin B, Tezcaner Öztürk D, Tuncer Şakar C. İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler. GUMMFD. 2023;38:2167–2178.
MLA
Bişkin, Büşra, vd. “İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 38, sy 4, Nisan 2023, ss. 2167-78, doi:10.17341/gazimmfd.990791.
Vancouver
1.Büşra Bişkin, Diclehan Tezcaner Öztürk, Ceren Tuncer Şakar. İki amaçlı İHA filosu rota planlaması: Kesin ve sezgisel yöntemler. GUMMFD. 01 Nisan 2023;38(4):2167-78. doi:10.17341/gazimmfd.990791

Cited By