EN
TR
Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi
Öz
Bu çalışmanın amacı domateste farklı anaçlar üzerine aşılamanın tuz stresi altında domates meyvelerinde kalite özelliklerine etkisi araştırılmıştır. Denemede 9 farklı domates aşı anacı kullanılmıştır (Amaron F₁ Fı (Antalya Tarım), Beaufort F₁ Fı (Antalya Tarım, Monsanto), Hamarat F₁ 9T7379 (Multi Seeds), Embajador RZ Fı (Rijk Zwaan), Armstrong F₁ 500292 (Syngenta), UG 5433 Fı, Suketto F₁ Fı (United Genetics), Sarar F₁ Fı ve Kalyon Fı (Yüksel Tohum)). Aşısız ve kendi üzerine aşılı bitkiler kontrol olarak kullanılmıştır. Aşılamada ticari çeşit olarak Alsancak F1 sırık domates çeşidi (Yüksel Tohum) kullanılmıştır. Fideler 20 Nisan 2023 tarihinde dikilmiştir. Bitkiler serada topraksız tarım koşullarında ve torf +perlit (3:1) ortamında yetiştirilmiştir. Bitkilerin gübrelenmesinde Hoagland besin solüsyonu modifiye edilerek kullanılmıştır. Denemede kontrol ve 3 farklı tuz konsantrasyonu kullanılmıştır. Kontrol uygulamasında Hoagland besin solüsyonu çiçeklenmeye kadar EC 1,80 dS m−1, çiçeklenmeden sonra EC 2,0 dS m−1 olacak şekilde kullanılmıştır. Besin solusyonunun pH’sı 6,5 olacak şekilde ayarlanmıştır. Tuz stresi uygulamasında 25, 50 ve 75 mM NaCl kullanılmıştır. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüş, her parselde 6 bitki yetiştirilmiştir. Çalışmada suda çözünebilir kuru madde (sçkm-brix) (%), elektriksel iletkenlik (EC) (dS/m), pH, titre edilebilir asit miktarı (titrasyon asitliği) (%) (sitrik asit), ve meyve eti sertliği ölçümleri yapılmıştır. Tuz stresi domates meyvelerinde tat ve aromaya etki eden kalite parametrelerinde önemli artışlar sağlarken, aşı uygulamalarının etkisi anaçlara göre değişmiştir. Artan tuz konsantrasyonları suda çözünebilir kuru madde, titrasyon asitliği, elektriksel iletkenlik ve meyve eti sertliğinde lineer bir artış sağlamıştır. Meyve pH içeriği ile tuzluluk arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Kontrol bitkileri dışında 9 anaç içinde tuz stresi koşullarında bariz olarak bir anaç öne çıkmamıştır. Bununla beraber bazı aşı kombinasyonları kontrole göre kalite parametrelinde artış sağlamıştır. Özellikle yüksek tuz konsantrasyonlarında aşılama suda çözünebilir kuru madde, titre edilebilir asit miktarı ve meyve eti sertliğini artırmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi bilimsel araştırma ve projeler, TÜBİTAK
Teşekkür
GOP BAP, TÜBİTAK
Kaynakça
- Aktas, H., Abak, K., & Cakmak, I. 2006. Genotypic variation in the response of pepper to salinity. Scientia horticulturae, 110(3), 260-266.
- Balliu, A., Sallaku, G., Rewald, B., 2015. AMF inoculation enhances growth and improves the nutrient uptake rates of transplanted, salt-stressed tomato seedlings. Sustainability, 7(12), 15967-15981.
- Coban, A., Akhoundnejad, Y., Dere, S., & Dasgan, H.Y. 2020. Impact of salt-tolerant rootstock on the enhancement of sensitive tomato plant responses to salinity. HortScience, 55(1), 35-39.
- Cohen, S., Naor, A., 2002. The effect of three rootstocks on water use, canopy conductance and hydraulic parameters of apple trees and predicting canopy from hydraulic conductance. Plant, Cell ve Environment, 25(1), 17-28.
- Cornish, P. S., Nguyen, V. Q., 1989. Use of high soil solution electrical conductivity to improve the quality of fresh market tomatoes from coastal New South Wales. Australian Journal of Experimental Agriculture, 29(6), 893-900.
- Cuartero, J., Fernández-Muñoz, R., 1998. Tomato and salinity. Scientia horticulturae, 78(1-4), 83-125.
- Daliakopoulos, I. N., Pappa, P., Grillakis, M. G., Varouchakis, E. A., Tsanis, I. K., 2016. Modeling soil salinity in greenhouse cultivations under a changing climate with SALTMED: model modification and application in Timpaki, Crete. Soil science, 181(6), 241-251.
- Dasgan, H. Y., Aktas, H., Abak, K., & Cakmak, I. 2002. Determination of screening techniques to salinity tolerance in tomatoes and investigation of genotype responses. Plant Science, 163(4), 695-703.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sebze Yetiştirme ve Islahı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
6 Haziran 2024
Yayımlanma Tarihi
12 Haziran 2024
Gönderilme Tarihi
4 Nisan 2024
Kabul Tarihi
3 Mayıs 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 1
APA
Bayram, N., & Gebeloğlu, N. (2024). Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 13(1), 116-125. https://izlik.org/JA55ZE94XA
AMA
1.Bayram N, Gebeloğlu N. Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi. GBAD. 2024;13(1):116-125. https://izlik.org/JA55ZE94XA
Chicago
Bayram, Nurullah, ve Naif Gebeloğlu. 2024. “Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 13 (1): 116-25. https://izlik.org/JA55ZE94XA.
EndNote
Bayram N, Gebeloğlu N (01 Haziran 2024) Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 13 1 116–125.
IEEE
[1]N. Bayram ve N. Gebeloğlu, “Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi”, GBAD, c. 13, sy 1, ss. 116–125, Haz. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55ZE94XA
ISNAD
Bayram, Nurullah - Gebeloğlu, Naif. “Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 13/1 (01 Haziran 2024): 116-125. https://izlik.org/JA55ZE94XA.
JAMA
1.Bayram N, Gebeloğlu N. Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi. GBAD. 2024;13:116–125.
MLA
Bayram, Nurullah, ve Naif Gebeloğlu. “Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, c. 13, sy 1, Haziran 2024, ss. 116-25, https://izlik.org/JA55ZE94XA.
Vancouver
1.Nurullah Bayram, Naif Gebeloğlu. Aşılamanın Tuz Stresinde Domates Meyvesinin Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi. GBAD [Internet]. 01 Haziran 2024;13(1):116-25. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55ZE94XA