EN
TR
Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri
Öz
Bu çalışma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama alanında kurulu bulunan ve seçilmiş K1 (Morus nigra), M5, M6, M7 (Morus rubra) ve P1 (Morus laevigata) dut genotipinin fenolojik, pomolojik, biyokimyasal ve meyve gelişim özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, tomurcuk kabarması, tomurcuk patlaması, meyve bağlama, ilk hasat, son hasat ve yaprak döküm tarihleri fenolojik özellikler olarak tespit edilmiştir. Pomolojik özellikler olarak meyve ağırlığı, eni ve boyu meyve üzümcük sayısı mevye suyu randımanı, meyve kuru randımanı, tad ve aroma ve tohum sayıları belirlenmiştir. Genotiplerin biyokimyasal özellikleri kapsamında meyvelerin SÇKM, pH, titre edilebilir asit, C vitamini, toplam fenol, antosiyanin ve antioksidan aktiviteleri belirlenmiştir. Ayrıca meyve bağlama aşamasından hasada kadar geçen süre zarfında meyve en, boy ve ağırlık gelişimleri incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre en erken meyve bağlama tarihi parmak dut çeşidinde en geç karadut çeşidinde gözlemlenmiştir. İlk hasat mayıs ayının son haftasında parmak dut çeşidiyle başlamış son hasat ise ağustos ayının ikinci haftasında karadut çeşidiyle tamamlanmıştır. Genotiplerin yaprak dökümü kasım ayının ikinci ve üçüncü haftalarında gerçekleşmiştir. Genotiplerin meyve ağırlığı 2.64-5.09 g; meyve şıra oranı %79-86; üzümcük sayısı 28-69 adet; tohum doluluk oranı %53.5-67.7; toplam fenol 1140-2657 µg GAE/g; antosiyanin 3.2-78.76 µg cy-3-glu/g; antioksidan aktivite (TEAC) 5.57-12.72 µmol TE/g; C vitamini 27-121 mg/100g; SÇKM oranı %10.2-19.3 ve titre edilebilir asit oranı %0.32-2.69 arasında belirlenmiştir. Genotiplerin dolayısıyla dut meyvelerinin çift sigmoidal gelişme gösterdikleri sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TOGÜ BAP
Etik Beyan
....
Teşekkür
....
Kaynakça
- Anonim, 2023. Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK).
- Anşin, R. ve Özkan, Z.C., 1993. Tohumlu Bitkiler (Spermatophyta). Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Genel Yayın No: 167, Fakülte Yayın No: 19, Trabzon.
- Aslan, M.M., 1998. Malatya, Elazığ, Erzincan ve Tunceli İllerine Bağlı İlçelerden Ümitvar Dut Tiplerinin Seçimi. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Adana.
- Atay, E. Pırlak, L. and Atay, A. N. 2010. Determination of Fruit Growth in Some Apple Varieties. Journal of Agricultural Sciences, Vol. 16, pp. 1–8, 2010.
- Baytop, A., 1996. Farmasötik Botanik. İstanbul Üniv. Yay. No:3637, Ecz. Fak. Yay. No:58. İstanbul, 315 s.
- Bergamaschi, B., 1994. Sata and Colori Nell’Alto Medioevo, pp.440.
- Burgut, A. ve Türemiş N.F., 2006. Adana İli ve Çevre İlçelerinde Yetişen Sofralık ve Sanayiye Uygun Dutların Seleksiyonu. II. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 14-16 Eylül, Tokat, sayfa. 181-184.
- Costa, G, Noferini, MBucchi, F. and Corelli-Grappadelli, L. 2004. Methods for Early Forecasting Apple Size at Harvest. Acta Horticulturae, vol. 363, pp. 651–659, 2004.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Meyve Yetiştirme ve Islahı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
26 Kasım 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2025
Gönderilme Tarihi
13 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
1 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 2
APA
Güneş, M., Çalışkan, E., & Saraçoğlu, O. (2025). Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 14(2), 34-47. https://izlik.org/JA55NJ93DW
AMA
1.Güneş M, Çalışkan E, Saraçoğlu O. Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri. GBAD. 2025;14(2):34-47. https://izlik.org/JA55NJ93DW
Chicago
Güneş, Mehmet, Elif Çalışkan, ve Onur Saraçoğlu. 2025. “Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 14 (2): 34-47. https://izlik.org/JA55NJ93DW.
EndNote
Güneş M, Çalışkan E, Saraçoğlu O (01 Kasım 2025) Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 14 2 34–47.
IEEE
[1]M. Güneş, E. Çalışkan, ve O. Saraçoğlu, “Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri”, GBAD, c. 14, sy 2, ss. 34–47, Kas. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55NJ93DW
ISNAD
Güneş, Mehmet - Çalışkan, Elif - Saraçoğlu, Onur. “Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 14/2 (01 Kasım 2025): 34-47. https://izlik.org/JA55NJ93DW.
JAMA
1.Güneş M, Çalışkan E, Saraçoğlu O. Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri. GBAD. 2025;14:34–47.
MLA
Güneş, Mehmet, vd. “Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, c. 14, sy 2, Kasım 2025, ss. 34-47, https://izlik.org/JA55NJ93DW.
Vancouver
1.Mehmet Güneş, Elif Çalışkan, Onur Saraçoğlu. Bazı Ümitvar Dut Genotiplerinin Fenolojik, Pomolojik, Biyokimyasal ve Meyve Gelişim Özellikleri. GBAD [Internet]. 01 Kasım 2025;14(2):34-47. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55NJ93DW