SINIR GÜVENLİĞİNDE YAPAY ZEKÂ ENTEGRASYONU

Öz

Teknolojik ilerlemelere bağlı olarak hem günlük yaşamda hem de birçok alanda son yıllarda yoğun bir şekilde uygulama alanı bulan gelişmelerden birisi şüphesiz yapay zekâdır. Yapay zekâ güvenlik sektörünü derinden etkileyerek geleneksel güvenlik yaklaşımlarının reaktif rolünün çok daha ötesinde, beşerî müdahalenin gerektirdiğinden çok daha az çaba ile güvenlik tehditlerini ve risklerini elimine etme yeteneğine sahiptir. Küreselleşmenin kendi sınırları üzerinde keskin bir otoriteye sahip olan egemen devleti ve fizik sınırlarını sorgular hale getirmesiyle birlikte sınır güvenliği meselesi ülkeler ve bir araya gelerek ulus aşırı örgütler kuran devletler için hayli önem taşıyan başat konulardan birisi olmuştur. Sınırların geçirgenliğinin artması, dünya genelinde demografik hareketlerin, düzensiz göç eğilimlerinin yoğunlaşması, insan ticareti, göçmen kaçakçılığı, uyuşturucu ticareti gibi sınır aşan suçlarda görülen artış sınır güvenliğinin etkili bir şekilde muhafaza edilmesini gerektirmektedir. Bu çalışmada yapay zekanın sınır güvenliği konusunda beraberinde getirdiği teknolojik ilerlemeler ele alınarak sınır güvenliğinin tatbikinde yapay zekanın rolü tartışılmakta, dünyadan ve Türkiye’den uygulamalarla sınır güvenliğinde yapay zekâ entegrasyonuna yönelik çabalara yer verilmektedir. Çalışmanın varsayımı; yapay zekâ ile entegre bir sınır güvenliği anlayışının insan kaynaklı hataları olabildiğince azaltıp insana duyulan ihtiyacı azaltarak daha proaktif bir yaklaşım sergilediği, tehdit ve risklere karşı hızlı müdahale imkanı sağladığı, etkili karar alma sürecini desteklediği ve sınır güvenliğini daha etkin bir şekilde yöntmeye imkan tanıdığıdır. Ancak yapay zekâya ilişkin etik, gizlilik, algoritmik ya da teknolojik belirsizlikler gibi sorunların da uygulamalar sırasında mutlaka kapsamlı bir şekilde göz önünde bulundurulması ve sınır güvenliğinin tahkiminde teknolojinin sunduğu fırsatlardan olabildiğince faydalanılması temel bir gereklilik teşkil etmektedir. Çalışma betimleyici nitel analiz yöntemine dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sınır
• Sınır Güvenliği
• Türkiye
• Yapay Zeka

ARTIFICIAL INTELLIGENCE INTEGRATIION IN BORDER SECURITY

Öz

Artificial intelligence is undoubtedly one of the developments that has been intensively applied in recent years both in daily life and in many areas due to technological advances. Artificial intelligence has profoundly affected the security sector, far beyond the reactive role of traditional security approaches, and has the ability to eliminate security threats and risks with much less effort than human intervention requires. Globalization has brought into question the sovereign state, which has a sharp authority over its own borders, and its physical boundaries. The issue of border security has become one of the most important issues for countries and states that come together and establish transnational organizations. The increasing permeability of borders, the intensification of demographic movements and irregular migration trends around the world, and the increase in transnational crimes such as human trafficking, immigrant smuggling and drug trafficking require effective maintenance of border security. This study discusses the technological advances brought by artificial intelligence in border security and discusses the role of artificial intelligence in border security implementation, and includes efforts to integrate artificial intelligence in border security with applications from around the world and Turkey. The assumption of the study is that an integrated border security approach with artificial intelligence reduces human-related errors as much as possible and reduces the need for humans, exhibits a more proactive approach, provides rapid intervention against threats and risks, supports effective decision-making processes and enables more effective management of border security. However, it is a fundamental requirement that issues such as ethical, confidential, algorithmic or technological uncertainties related to artificial intelligence should be taken into consideration comprehensively during implementation and that the opportunities offered by technology in the reinforcement of border security be utilized as much as possible. The study is based on the descriptive qualitative analysis method.

Anahtar Kelimeler

• Border
• Border Security
• Türkiye
• Artificial Intelligence

Kaynakça

1. Adaş, E. B. ve Erbay, B. (2022). Yapay zekâ sosyolojisi üzerine bir değerlendirme. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 326-337.
2. Arf, C. (1958). Makine düşünebilir mi? Atatürk Üniversitesi Üniversite Çalışmalarını Muhite Yayma ve Halk Eğitimi Yayınları Konferanslar Serisi 1, 91-103.
3. ASELSAN. (2021). Sınır güvenliği. Erişim tarihi: 10 Eylül 2024, https://www.aselsan.com/tr/haberler/detay/16/sinir-guvenligi-
4. Australian Government Department of Home Affairs. (2024). Freedom of information request – FA 24/05/01409. Erişim tarihi: 09 Eylül 2024, https://www.homeaffairs.gov.au/foi/files/2024/fa-240501409-document-released.pdf
5. Brzezinski, J. (2024). Augmenting Border Security & Defense. White Paper, CRFS.
6. Collins, C., Dennehy, D., Conboy, K. ve Mikalef, P. (2021). Artificial intelligence in information systems research: A systematic literature review and research agenda. International Journal of Information Management, 60, 1-17. doi:10.1016/j.ijinfomgt.2021.102383
7. Coşkun F. ve Gülleroğlu, D. H. (2021). Yapay zekânın tarih içindeki gelişimi ve eğitimde kullanılması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 54(3), 947-966. doi:10.30964/auebfd.916220
8. Cumhurbaşkanlığı (2021). Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025. Ankara.

9. Dogget, L. S. (2023). Artificial intelligence AI is ‘buzz’ word of the year, but what exactly is it? FAOPMA Magazine. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2024, https://faopma.com/JournalDetail/4107/FAOPMA_Magazine_2023_Jul
10. EU Artifical Intelligence Act (2024). Article 3: definitions. Erişim tarihi: 4 Mart 2025, https://artificialintelligenceact.eu/article/3/
11. European Commission. (2022). Autonomous swarm of heterogeneous Robots for BORDER surveillance. Erişim tarihi: 08 Eylül 2024, https://cordis.europa.eu/project/id/740593/results
12. European Parliament. (2021). Artificial intelligence at EU borders: Overview of applications and key issues. European Parliament, Brussels. Erişim tarihi: 08 Eylül 2024, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2021/690706/EPRS_IDA(2021)690706_EN.pdf
13. Escenbach, W. J. (2021). Transparency and the black box problem: why we do not trust AI. Philos. Technol. 34, 1607–1622.
14. Faist, T. (2009). Making and remaking the transnational: of boundaries, social spaces and social mechanisms. Spectrum: Journal of Global Studies, 1(2), 67-89.
15. Ferrara, E. (2024). Fairness and bias in artificial intelligence: a brief survey of sources, impacts, and mitigation strategies. Systematic Review, 6 (3), 1-15.
16. Gang, P. (2019). On Defining Artificial Intelligence. Journal of Artificial General Intelligence, 10(2), 1-37.
17. Gbadegeshin, S.A., Natsheh, A. A, Ghafel, K., Tikkanen, J., Gray, A., Rimpiläinen A., Kuoppala A., Poranen-Kalermo J. ve Hirvonen, N. (2021). What is an artificial intelligence (AI): A simple buzzword or a worthwhile inevitability?. 14th Annual International Conference of Education, Research and Innovation Proceedings of ICERI2021 içinde (ss. 468-479). Online Conference: doi:10.21125/iceri.2021.0171
18. Global Counterterrorism Forum (GCTF). (2016). Good practices in the area of border security and management in the context of counterterrorism and stemming the flow of “foreign terrorist fighters”. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024, https://www.thegctf.org/Portals/1/Documents/Framework%20Documents/2016%20and%20before/GCTF-Good-Practices%20-BSM-ENG.pdf?ver=2016-09-13-124953-540
19. Guan, H., Dong, L. ve Zhao, A. (2022). Ethical risk factors and mechanisms in artificial intelligence decision making. Behavioral Sciences, 12(9), 1-17. doi:10.3390/bs12090343
20. Gugerty, L. (2006). Newell and Simon’s logic theorist: Historical background and impact on cognitive modeling. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting, 50(9), 880-884. doi:10.1177/154193120605000904
21. Güneysu, G. (2024). Autonomous weapon systems and the humanitarian principle of distinction. Annales de la Faculté de Droit d’Istanbul, 74, 133-153.
22. Güven, M. (2024). AI-based surveillance system proposal for the second line of defense agaınst irregular migratıon, smugglıng, and terrorism: gendarmerie assessment. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 13(1), 63-84.
23. Haber Türk. (2024). Sınır güvenliği nasıl sağlanıyor? İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya soruları yanıtlıyor – Özel röportaj [TV Haberi]. Haber Türk TV, 09 Ağustos 2024.
24. Hashmat, S. (2017). Border security, T. Sakman, T. (Ed), Devletin doğasının değişimi: güvenliğin sınırları (ss.263-268). İstanbul: TASAM Yayınları.
25. Homeland Security. (2024). Using AI to secure the homeland. Erişim tarihi: 07 Eylül 2024, https://www.dhs.gov/ai/using-ai-to-secure-the-homeland
26. International Organization for Migration (IOM). (2017). Border security, migration governance and sovereignty. Geneva: IOM Publications.
27. International Organization for Standardization (ISO). (2022). ISO/IEC 22989:2022 – Information technology – Artificial intelligence – Artificial intelligence concepts and terminology. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2024, https://www.iso.org/standard/74296.html
28. İrdem, İ., Alkan Ö., Gören, K. B. ve Arslan, Ö. (2021). Güvenlik yönetiminde çağdaş yaklaşımlar. Ankara: Polis Akademisi Yayınları.
29. İrdem, İ. ve Çobanoğlu, S. (2021). Yapay zekânın iç güvenlik yönetimi üzerine yansımaları: siber güvenlik. KAYTEK Dergisi, 3(2), 175-202.
30. İşcan, H. ve Kaygısız A.D. (2024). Yapay zekâ: alt dalları ve uygulama alanları, Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(4), 201-234.
31. Kaya, S. A. (2024). Enhancing border security through biometric identification and humanitarian principles. Border Security Report. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2024, https://www.border-security-report.com/enhancing-border-security-through-biometric-identification-and-humanitarian-principles/
32. Kılıçarslan, S. K. (2019). Yapay zekânın hukuki statüsü ve hukuki kişiliği üzerine tartışmalar. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2, 363-389.
33. Kolossov V. ve Scott J. (2013). Selected conceptual issues in border studies. Belgeo, 1. doi:10.4000/belgeo.10532
34. Küçük, Ç. M. (2024). Yapay zekânın hukuk sisteminde kullanılması.Bilişim Hukuku Dergisi, 6(1), 24-79.
35. Manjarrez, M. V. (2015). Border security: defining it is the real challenge. Homeland Security & Emergency Management, 12(4), 793-800.
36. Martinez, R. (2019). Artificial intelligence: distinguishing between types & definitions. Nev Ada Law Journal, 19(3), 1015-1042.
37. Outram, M. (2024). How the Australian Border Force can exploit AI. Erişim tarihi: 09 Eylül 2024, https://www.aspistrategist.org.au/how-the-australian-border-force-can-exploit-ai
38. Reuters. (2021). China seeks better cross-border control of big data with new plan. Erişim tarihi: 09 Eylül 2024, https://www.reuters.com/technology/china-urges-stronger-cross-border-security-big-data-2021-11-30
39. Sarı, F. (2021). Cahit Arf’ın “makine düşünebilir mi ve nasıl düşünebilir?” adlı makalesi üzerine bir çalışma. TRT Akademi, 6(13), 812-832.
40. Savunmasanayist.com. (2023). Sınırlarımızı HAVELSAN’ın geliştirdiği yapay zeka koruyacak. Erişim tarihi: 10 Eylül 2024, https://www.savunmasanayist.com/sinirlarimizi-havelsanin-gelistirdigi-yapay-zeka-koruyacak
41. Seren, M. ve Yeşiltaş, M. (2017). Türkiye’nin sınır politikası teknoloji ağırlıklı. SETAV. Erişim tarihi: 10 Eylül 2024, https://www.setav.org/yorum/turkiyenin-sinir-politikasi-teknoloji-agirlikli
42. Shankar IAS Parliament. (2023). AI in Defence Sector. Erişim tarihi: 09 Eylül 2024, https://www.shankariasparliament.com/current-affairs/ai-in-defence-sector
43. Simmons, A. B. ve Kenwick, R. M. (2022). Border orientation in a globalizing world. American Journal of Political Science, 66(4), 853-870. doi: 10.1111/ajps.12687
44. Skeikh, H., Prins, C. ve Schrijvers, E. (2023). Mission AI: The new system technology. Netherlands: Springer.
45. Smith L. M. ve Seward, K. R. (2023). Artificial intelligence and development. M. Clarke ve X. A. Zhao (Ed.), Elgar enyclophedia of development içinde (ss. 42-47). Northampton, MA: Elgar Publishing.
46. Spiro, E. D. (2010). Criminalizing immigration: The Social construction of borders and national security. SSRN. Erişim tarihi: 05 Eylül 2024, https://ssrn.com/abstract=1515466
47. Storey, D. (2007). Europe’s shifting borders: Rhetoric and reality. Erişim tarihi: 05 Eylül 2024, http://eprints.worc.ac.uk/458/1/Borders_%282%29.pdf
48. Świerczyńska, J. (2023). The importance of border surveillance and border traffic control at the eastern border of the Republic of Poland to the cross-border security of the European Union. Central European Review of Economics & Finance, 44(3), 153-174. doi:10.24136/ceref.2023.018
49. Şahiner, M. K., Ayhan, E. ve Önder, M. (2021). Yeni sınır güvenliği anlayışında yapay zekâ yönetişimi: Fırsatlar ve tehditler. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, 5(2), 83-95.
50. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028). Erişim tarihi: 12 Eylül 2024, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf
51. Taridial. (2023). How AI is changing border protection. Erişim tarihi: 08 Eylül 2024, https://tarideal.com/how-ai-is-changing-border-protection/#:~:text=A%20network%20of%20sensors%2C%20cameras,patrol%20agents%20in%20real%2Dtime
52. United Nations Human Rights Office of the High Commissioner (OHCHR). (2023). Digital border governance: A human rights based approach. Colchester: University of Essex.