Araştırma Makalesi

PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ

14 Nisan 2019
PDF İndir
EN TR

PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ

Öz

Ateşli silah yaralanmalarının mekanizması, tedavi yöntemleri, bireysel balistik koruma ekipmanları ve mühimmat etkinlikleri üzerine bilimsel çalışmaları konu alan Yara Balistiği bilimi, Dr. Theodor Kocher’in çalışmaları ile başlamıştır. Kocher, yaptığı çalışmalarla uluslararası savaş hukukunun da temellerini atmıştır. Modern yara balistiği, hukuk, balistik ve tıp bilimlerinin ortak çalışma alanıdır. Yara balistiği bilimi, bu disiplinler arası yapısından dolayı tüm dünyada farklı alan uzmanlarının bir araya geldiği çalışma grupları veya özelleşmiş enstitüler tarafından çalışılmaktadır.

Bu çalışma kapsamında ateşli silah yaralanmalarının üç temel mekanizması üzerinde durulmuştur; Delme (Penetrasyon), Geçici Kavite (Blast Etki) ve Parçalanma. Delme, mermi çekirdeğinin ve şarapnelin dokular üzerindeki ilk ve temel etkisidir. Bir mermi çekirdeğinin dokuyu delebilmesi için dokunun elastikiyet sınırını aşabilecek bir hız ile isabet etmesi gerekmektedir. Bu hıza dokunun “Eşik Hız” değeri denir. Hedefin etkisiz hale gelmesi için mermi çekirdeğinin en az 30 cm uzunluğunda kavite açması gerekir, bu sırada deldiği her bir dokunun eşik hızları toplamı “Kritik Hız” değerini oluşturmaktadır. Her bir dokunun, mermi çekirdeği üzerinde yaralanma özelinde kritik hız sınırı hesaplanmalıdır.

Ateşli silah yaralanmasının ikinci önemli mekanizması ise Blast etki sonucu oluşan Geçici Kavite’dir. Bir mermi çekirdeğinin kavite boyunca yer alan dokulara aktardığı kinetik enerji miktarı, blast etkinin ölçeğini belirlemektedir. Blast etki, yüksek kinetik enerjili uzun namlulu ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmaları ile kısa namlulu ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmaları arasındaki temel farkı oluşturmaktadır. Bu fark, ateşli silah yaralanmasının tedavisinde ve balistik koruyucu ekipmanların tasarlanmasında kritik öneme haizdir.

Çalışma kapsamında ele alınan üçüncü ateşli silah yaralanma mekanizması ise Parçalanma’dır. Mermi çekirdeğinin doku dışında veya doku içerisinde parçalanmasına bağlı olarak yaralanmanın şiddeti artmaktadır. Bu mekanizmaların bilinmesi ile ateşli silah yaralanmalarına müdahale etkinliği artacağı gibi koruma teknolojilerinin de gelişimi de sağlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Barach E., Tomlanovich, M., Nowak, R. (1986). Ballistics: A Pathophysiologic Examination of The Wounding Mechanisms of Firearms. The Journal of Trauma, 26(3), 225-235.
  2. Beat P. Kneubuehl, Robin M. Coupland, Markus A. Rothschild, Michael J. Thali (2011). Wound Ballistics; Basics and Applications, Springer-Verlag GmbH, Berlin Heidelberg.
  3. Bratton SL, Dowd MD, Brogan TV, (1997). Serious and fatal air gun injuries: more than meets the eye. Pediatrics, 100(4),609-612.
  4. Breitenecker, R. (1969), Shotgun Wound Patterns. The American Journal of Clinical Pathology, 52(3),258-269.
  5. Cooper GJ, Ryan JM. (1990). Interaction of penetrating missiles with tissues. Br. J. Sur., 77:606-610.
  6. Dakak M, Uzar AI, Sağlam M, Ozer T, Gürkök S, Balkanli K, Oner K, Sen D. (2003, Oct.). Increased Damage from Rifle Wounds of The Chest Caused By Bullets Striking Commonly Carried Military Equipment, The Journal of Trauma, 55(4), 622-5. DOI: 10.1097/01.TA.0000052363.33436.8B
  7. DeMUTH, WE. (1974). Ballistic Characteristics of "MAGNUM" Sidearm Bullets. The Journal of Trauma, 14 (3), 227-229.
  8. Di Maio, V.J.M. (2015). Gunshot Wounds, Practical Aspects of Firearms, Bal¬listics, and Forensic Techniques, CRC Press, Balton.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

25 Şubat 2019

Kabul Tarihi

29 Mart 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019

Kaynak Göster

APA
Uzar, A. İ., Öğünç, G. İ., & Özer, M. T. (2019). PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 53-77. https://doi.org/10.28956/gbd.551748
AMA
1.Uzar Aİ, Öğünç Gİ, Özer MT. PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ. GBD. Published online 01 Nisan 2019:53-77. doi:10.28956/gbd.551748
Chicago
Uzar, Ali İhsan, Gökhan İbrahim Öğünç, ve Mustafa Tahir Özer. 2019. “PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi, Nisan 1, 53-77. https://doi.org/10.28956/gbd.551748.
EndNote
Uzar Aİ, Öğünç Gİ, Özer MT (01 Nisan 2019) PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi 53–77.
IEEE
[1]A. İ. Uzar, G. İ. Öğünç, ve M. T. Özer, “PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ”, GBD, ss. 53–77, Nis. 2019, doi: 10.28956/gbd.551748.
ISNAD
Uzar, Ali İhsan - Öğünç, Gökhan İbrahim - Özer, Mustafa Tahir. “PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 01 Nisan 2019. 53-77. https://doi.org/10.28956/gbd.551748.
JAMA
1.Uzar Aİ, Öğünç Gİ, Özer MT. PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ. GBD. 2019;:53–77.
MLA
Uzar, Ali İhsan, vd. “PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi, Nisan 2019, ss. 53-77, doi:10.28956/gbd.551748.
Vancouver
1.Ali İhsan Uzar, Gökhan İbrahim Öğünç, Mustafa Tahir Özer. PENETRAN ATEŞLİ SİLAH YARALANMALARINDA YARA BALİSTİĞİ. GBD. 01 Nisan 2019;53-77. doi:10.28956/gbd.551748

Cited By

24347   14728   14731   14739   


Bu dergi creative commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası lisansı ile lisanslanmıştır.   29846