Determination of Engine Room Parameters in Preliminary Design Process of Different Yacht Types

Öz

Yacht design is a process that includes different disciplines such as naval architecture, design and interior architecture. The dynamic and challenging marine environment that surrounds the yachts requires many engineering calculations to ensure the safety of life and property. On the other hand, increased importance of concepts of aesthetics and personalization, the need for design and interior architecture disciplines in the yacht design process increases. Partitioning the hull, during the preliminary design phase guides the progressive design processes in yacht design. For this reason, knowing how much of a limited area of the hull should be reserved for the engine room, which is a critical part of the boat's cruise and safety, will facilitate the design processes. In this research, the engine room areas of different boat types were examined, and 72 yachts were investigated. As a result, the ratio of the length of engine room to the hull length of the yachts, the starting and ending points of the engine room over the length of the hull of a yacht were obtained depending on the boat type. The results reveal that the investigated vessels show a logarithmic distribution inversely proportional to their full length. The results reveal that the percentage of the engine room occupied by the hull has a logarithmic distribution inversely proportional to the full length of the boats studied. Moreover, the area occupied by the engine room on the hull compared to the full length of the boat is calculated in the range of 11-18% in Bodrum Gulet and transom stern type sailing yachts, while this range increases to the range of 14-21% in the motor yacht types examined. These values will contribute to naval architecture, yacht interior partitioning and design processes in the preliminary design process of yacht design.

Anahtar Kelimeler

• Yacht design
• Naval architecture
• Design process
• Engine room
• Yacht types

Farklı Yat Tiplerinin Ön Tasarım Aşamasında Makine Dairesi Parametrelerinin Belirlenmesi

Öz

Yat tasarımı, gemi inşa mühendisliği ile endüstri ürünleri tasarımı ve iç mimarlık disiplinlerinin bir araya geldiği disiplinlerarası bir süreçtir. Yatların içinde bulundukları deniz ortamının dinamik ve zorlayıcı özelliği, denizde can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından mühendislik disiplini, yat tasarım sürecindeki öncü disiplin olarak görülmektedir. Öte yandan estetik ve kişiselleştirme gibi kavramların öneminin günümüzde artmasıyla birlikte yat tasarım sürecinde tasarım ve iç mimarlık disiplinlerine duyulan ihtiyaç da giderek artmaktadır. Bir yatın gövdesinin özellikle ön tasarım aşamasında bölmelendirilmesi, yat tasarım sürecinin başlangıcında yer alan süreçlerden biri olmakla birlikte, ilerleyen tasarım süreçlerine yol gösterici niteliktedir. Bu sebeple, kısıtlı bir alan olan tekne gövdesinin ne kadarlık bir kısmının teknenin sevk, idare ve güvenliği açısından kritik öneme sahip bölümü olan makine dairesine ayrılması gerektiğinin bilinmesi tasarım sürecindeki yerleşim ve iç mekân tasarım süreçlerinde yol gösterici olacaktır. Bu araştırmada farklı yat tiplerinin sahip oldukları makine dairesi alanları, makine dairesi başlangıç ve bitiş noktaları ile ilgili uygulanabilir değerlerin elde edilmesi hedeflenmiş, bu kapsamda yelkenli yat ve motoryat tiplerinde toplamda 72 adet yatın projeleri üzerinden veri toplanmıştır. Araştırma sonucunda, makine dairesinin uzunluğun teknenin gövde boyuna oranı ile teknenin gövde boyu üzerinden makine dairesi başlangıç ve bitiş noktalarının tekne tipine bağlı olarak elde edilmiştir. Sonuçlar, makine dairesinin tekne gövdesinde kapladığı bölümün yüzdesinin incelenen teknelerin tam boyu ile ters orantılı olarak logaritmik dağılım gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte makine dairesinin tekne tam boyuna oranla tekne gövdesinde kapladığı bölge, Bodrum Guleti ve aynakıç tipi teknelerde %11-%18 aralığında hesaplanırken bu aralık incelenen motoryat tiplerinde %14-%21 aralığına yükselmektedir. Söz konusu değerler yat tasarımının ön tasarım sürecinde gerek mühendislik gerekse yat iç mekân bölmelendirme ve tasarım süreçlerine katkıda bulunur niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

• Yat tasarımı
• Gemi inşa mühendisliği
• Tasarım süreci
• Makine dairesi
• Yat tipleri

Kaynakça

1. Arslan, B. (2010). Motoryatlarda İç Mekan Tasarım Süreç ve Kriterleri. İstanbul Teknik Üniversitesi.
2. Aydın, M., & Yılmaz Aydın, T. (2016). Türkiye’de İnşa Edilen Yatların İç Mekan Tasarımı Üzerine Bir Araştırma. Tasarım + Kuram, 12(21), 61–77. https://doi.org/10.23835/tasarimkuram.315688
3. Boat International Türkiye. (2021). Modern Çizgilerde Absolute İmzası. Boat International Türkiye. http://www.boatinternational.com.tr/modern-cizgilerde-absolute-imzasi/
4. Büyükkeçeci, E., & Turan, B. I. (2018). Türkiye’de Tekne Tasarımında Tasarımcının Rolünün Araştırılması: Gulet ve Motor Yat Karşılaştırması. UTAK 2018- 3. Ulusal Tasarım Araştırmaları Konferansı: Tasarım ve Umut Bildiri Kitabı, 159–171.
5. Göksel, M. A. (2012). Deniz Aracı İç Mekanında Biçimleniş Süreci. Boatbuilder Türkiye. http://www.boatbuilderturkiye.com/yayin/292/deniz-araci-ic-mekaninda-bicimlenis-sureci_9010.html#.YSc2jo4zaUl
6. Kafalı, K. (1988). Gemilerin Dizaynı. İstanbul Teknik Üniversitesi.
7. Koçoğlu, H., & Helvacıoğlu, Ş. (2016). Yat tasariminda ergonomi̇ ve örnek bi̇r motoryat tasarimina uygulanmasi. GİDB Dergi, 6, 23–40.
8. Köyağasıoğlu, Y. (2014). Denizin Kanatlı Perileri Yelkenliler. Naviga Publishings.

9. Kükner, A. (2009). Türk Tipi Yelkenli Tekne Gulet. Gemi ve Deniz Teknolojisi, 181, 5–12.
10. Kükner, A., & Kınacı, Ö. K. (2009). Bodrum Tipi Gulet Yat Serilerinin Matematiksel Modellemesi. Gemi ve Deniz Teknolojisi, 181, 13–17.
11. Kükner, A., Sarıöz, K., Güner, M., Bal, Ş., Akyıldız, H., Aydın, M., Turan, F., & Özalper, F. (2009). 106M086 Proje No’lu Tübitak Araştırma Projesi-Türk Tipi Guletlerin İncelenmesi ve Form Optimizasyonu.
12. Larsson, L., & Eliasson, R. E. (2006). Yat Tasarımı Temel İlkeleri. Birsen Yayınevi.
13. Özen, S. (2017). Gemiler Sözlüğü. Denizler Kitabevi.
14. Özer, P., & Tokol, T. (2021). Yatlarda ergonomi, işlev, biçim ve malzemenin donatılar üzerindeki etkisi. IDA: International Design and Art Journal, 3(1), 117–131.
15. Paker, S., & Özgeçmez, Ö. (2014). Gulet Tatili ve Kadınların Gulet Tatili Satın Alma Tercihleri Üzerine Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 6(2), 101–113.
16. Thomas, T. (2015). The owner’s guide to superyacht naval architecture part 1 - learning your lines. Boat International. https://www.boatinternational.com/yachts/yacht-design/the-owner-s-guide-to-superyacht-naval-architecture-part-1-learning-your-lines--723
17. Tokol, H. T. (2020). Yat İç Mekan Tasarımında Tek Gövdeli ile Çift Gövdeli (Katamaran) Yatların Karşılaştırılması. International Journal of Interdisciplinary and Intercultural Art, 5(11), 59–84. https://doi.org/10.29228/ijiia.132
18. Turan, B. I. (2021a). Bodrum Guletleri ile Bodrum’daki Balıkçı Guletlerinin Formlarının Karşılaştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, Özel Sayı, 37–62. https://doi.org/10.18613/deudfd.751944
19. Turan, B. I. (2021b). Konfor ve Lüks Unsurlarının Bodrum Guletleri Üzeri̇ndeki Etki̇leri̇ni̇n Araştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 13(1), 37–55. https://doi.org/10.18613/deudfd.942940
20. Turan, B. I. (2021c). Yat Tasarım Sürecinde Tasarım-Mühendislik İlişkisi. IDA: International Design and Art Journal, 3(2), 210–223.
21. Turan, B. I., & Akman, M. (2021). Modeling and Comparison of Bodrum Gulets’ Hull Forms with Round and Transom Sterns. Journal of ETA Maritime Science, 9(2), 120–129. https://doi.org/10.4274/jems.2021.09327
22. Turan, B. I., & Özcan, A. C. (2018). Akdeniz’e Özgü Bir Kültür ve Tasarım Etkinliği: Mavi Yolculuk ve Bodrum Guleti. 1. Uluslararası Akdeniz Sempozyumu, 180–200.
23. Türk Loydu. (2019). Türk Loydu Kuralları Cilt C, Kısım 9-Yatların Yapımı ve Klaslanmasına İlişkin Kurallar. Türk Loydu. https://turkloydu.org/pdf-files/turk-loydu-kurallari/cilt-c/kisim-9-yatlarin-yapimi-ve-klaslanmasina-iliskin-kurallar-2019-TEMMUZ.pdf
24. Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. (2015). Gemi ve Su Araçlarının İnşa, Tadilat ve Bakım-Onarım Yönetmeliği. Mevzuat Bilgi Sistemi. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=21217&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5