TR
EN
Tersanelerde Vinç ile Yük Elleçleme Operasyonları ve FRAM Yöntemi Kullanılarak Risk Analizi
Öz
Vinçler günlük hayatta inşaat ve gemi inşaatı sanayi, çeşitli fabrikalar, limanlar, demiryolları, her türlü kurtarma işleri gibi çeşitli alanlarda kullanılan, ağır yüklerin kaldırılması ve taşınmasında çok büyük kolaylık sağlayan ekipmanlardır. Kullanım alanlarına ve yük taşıma kapasitelerine göre çok farklı vinç tipleri vardır. Tersaneler, ağır yük elleçleme operasyonları nedeniyle vinçlerin en çok kullanıldığı yerlerden birisidir. Portal vinçler, kule vinçler ve mobil vinçler tersanelerde başlıca tercih edilen vinç tipleridir. Vinçlerin sıklıkla kullanılması vinç kazalarını da beraberinde getirmektedir. Ülkemizdeki tersanelerde, geçmişten günümüze çok sayıda vinç kazası olmuş ve bu kazalarda istenmeyen yaralanma ve ölümler gerçekleşmiştir. 2010-2015 yılları arasında tersanelerimizde gerçekleşen 77 vinç kazası tespit edilmiştir. Bu kazalarda yük çarpması %62.3 ile en çok karşılaşılan kaza tipi olurken, yük düşmesi %28.6, yüksekten düşme %7.8 ve elektrik çarpması %1.3 ile onu takip etmiştir. Vinç devrilmesi, montaj sırasında ezilme ve bom/kablo arızası gerçekleşme olasılığı yüksek diğer risklerdir. Ancak vinç tipine göre risklerle karşılaşılma durumları değişmektedir. Bu çalışmada tersanelerdeki vinç kazaları incelenmiş ve yük elleçleme operasyonlarındaki risk analizi Fonksiyonel Rezonans Analiz Metodu (FRAM) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Teknik, organizasyonel ve insan faktörleri, FRAM’ın ortak performans koşullarına göre belirlenmiştir. Fonksiyonel rezonans ilişkisi incelendiğinde ise ‘Yüke kaldırma aparatlarının bağlanması’, ‘Vincin gözle muayenesi’, ‘Operasyondan önce iletişim prosedürünün belirlenmesi’ ve ‘Taşınacak yükün istiflenmesi’ kritik fonksiyonel modüller olarak belirlenmiştir. Çalışmada kazaları önlemek ve riskleri ortadan kaldırmak için fiziksel, fonksiyonel, sembolik ve görünmeyen engeller ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Barlas, B. (2012). Shipyard fatalities in Turkey. Safety science, 50(5), 1247-1252.
- Beavers, J. E., Moore, J. R., Rinehart, R., & Schriver, W. R. (2006). Crane-related fatalities in the construction industry. Journal of construction engineering and management, 132(9), 901-910.
- Diop, I., Abdul-Nour, G., & Komljenovic, D. (2022). The Functional Resonance Analysis Method: A Performance Appraisal Tool for Risk Assessment and Accident Investigation in Complex and Dynamic Socio-Technical Systems. American Journal of Industrial and Business Management, 12(2), 195-230.
- Gharaie, E., Lingard, H., & Cooke, T. (2015). Causes of fatal accidents involving cranes in the Australian construction industry. Construction Economics and Building, 15(2), 1-12.
- Hollnagel E., 2009. Barriers and Accident Prevention. Ergonomics. 50(6), 961-962.
- Hollnagel E., 2012. FRAM: The Functional Resonance Analysis Method: Modeling Complex Socio-Technical Systems.
- Hu J. & Tang J., 2018. Risk analysis of CTV transfer operation mode based on Functional Resonance Accident Model. Kim, S., & Kang, C. (2022). Analysis of the Complex Causes of Death Accidents Due to Mobile Cranes Using a Modified MEPS Method: Focusing on South Korea. Sustainability, 14(5), 2948.
- Lee, J., Phillips, I., & Lynch, Z. (2020). Causes and prevention of mobile crane-related accidents in South Korea. International journal of occupational safety and ergonomics, 1-10.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
24 Ağustos 2023
Gönderilme Tarihi
12 Aralık 2022
Kabul Tarihi
28 Temmuz 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 0 Sayı: 223
APA
Özsayan, S., & Barlas, B. (2023). Tersanelerde Vinç ile Yük Elleçleme Operasyonları ve FRAM Yöntemi Kullanılarak Risk Analizi. Gemi ve Deniz Teknolojisi, 223, 13-28. https://doi.org/10.54926/gdt.1217718
Cited By
Kimyasal Yük Terminallerinde FMEA Yöntemi ile Risk Analizi
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.31200/makuubd.1568058Analysis of potential fire and explosion incidents in an LNG terminal in a port area using the FRAM method
Frontiers in Life Sciences and Related Technologies
https://doi.org/10.51753/flsrt.1612860