Yazılı Medyada İleri Dönüşüm ve Geri Dönüşüm Kavramları Arasındaki Yanılgılar: Okullarda Atıkların Değerlendirilmesi ile İlgili Etkinliklerin Medyadaki Sergi Haberlerine Yansıması

The zero-waste approach encourages individuals to change their sustainable production and consumption habits in waste management. Waste materials can be transformed into new raw materials through recycling and new functional products through upcycling. Thus, the amount of waste will be reduced, and unnecessary waste will be prevented. In this context, it is necessary to understand both upcycling and recycling. Therefore, knowing and applying the true meaning of upcycling in waste management has become important. In recent years, various studies have been conducted in schools to instill zero waste awareness in students, and it has been observed that there are reports about exhibition news in the written media. These two concepts related to the utilization of waste in news posts have attracted attention. In this regard, studies in which the concept of recycling was used instead of the concept of upcycling were identified. In this context, the misconceptions about exhibition news in print media were analyzed using the confirmatory or disconfirmatory case sampling technique. The findings from the exhibition news about upcycling and recycling in print media are presented under two themes. These themes were analyzed regarding the justification for the misconception about the concept used in news sharing in print media and the visual content sharing of products made from waste. The concept of “recycling” was used in 90.6% of the exhibition news about waste in print media. On the other, it was determined that the visuals of the products produced by the students using recycled materials served as an example of “upcycling.” In this context, it is clear that there is a misconception rather than confusion between these two concepts. In science classes, teachers can include the concepts of recycling and upcycling in more detail and practice within waste and waste management.

Atık yönetiminde sıfır atık yaklaşımı, bireyleri sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarını değiştirmeye teşvik etmektedir. Atık malzemeler, geri dönüşüm ile yeni hammaddeye dönüştürülebildiği gibi ileri dönüşümle atıklar değerlendirilerek yeni fonksiyonel bir ürüne de dönüştürülebilmektedir. Böylece, atık miktarı azaltılarak gereksiz israfta önlenmiş olacaktır. Bu bağlamda, geri dönüşüm kadar ileri dönüşümü de bilmek gerekmektedir. Bu nedenle, atık yönetiminde ileri dönüşüm kavramının gerçek anlamını bilmek ve uygulamak önemli hale gelmiştir. Son yıllarda okullarda öğrencilere sıfır atık bilincini aşılamak için çeşitli çalışmalar yaptırılmaktadır ve yazılı medyada sergi haberleriyle ilgili paylaşımlara yer verildiği görülmektedir. Haber paylaşımlarında atıkların değerlendirilmesiyle ilgili geçen bu iki kavramın kullanım şekli dikkat çekmiştir. Bu doğrultuda, ileri dönüşüm kavramı yerine geri dönüşüm kavramının kullanıldığı çalışmalar tespit edilmiştir. Bu kapsamda, yazılı medyada sergi haberleri hakkında yapılan yanılgılar doğrulayıcı veya yanlışlayıcı durum örnekleme tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Yazılı medyada, ileri dönüşüm ve geri dönüşüm hakkında yapılan sergi haberlerine ilişkin elde edilen bulgular iki tema olarak sunulmuştur. Bu temalar; yazılı medyada haber paylaşımlarında kullanılan kavrama ilişkin yanılgının gerekçesi ve atıklardan yapılan ürünlerin görsel içerik paylaşımları açısından irdelenerek sonuç elde edilmiştir. Yazılı medyada atıklar ile ilgili yapılan sergi haberlerinin %90.6’sında “geri dönüşüm” kavramı kullanılmıştır. Buna karşın öğrencilerin, geri dönüşümlü malzemeleri kullanarak ürettikleri ürünlere ait görsellerin “ileri dönüşüme” örnek teşkil ettiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda, bu iki kavram arasında bir kavram kargaşasından ziyade kavram yanılgısının olduğu aşikârdır. Fen bilimleri dersinde öğretmenler atıklar ve atık yönetimi konusunda, geri dönüşüm ve ileri dönüşüm kavramlarına daha detaylı ve uygulamalı yer verebilirler.