Türkiye’de Fen Eğitiminde Eğitsel Oyunlara Yönelik Gerçekleştirilen Çalışmaların İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 3, 468 - 499, 01.12.2025

Huriye Pehlivan , Esin Şahin

Öz

Bu araştırmada Türkiye'de gerçekleştirilen eğitsel oyunları kapsayan fen eğitimi ile ilişkili akademik çalışmaların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Doküman analizi yöntemine göre gerçekleştirilen araştırmanın dokümanları, akademik makaleler ve lisansüstü tezlerdir. Araştırmaya dahil edilen 170 yayın üzerinde içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz süreçlerinde dokümanlar; çalışma grubu, yayın yılı, oyun türü gibi çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın bulguları şu şekildedir: Fen eğitiminde eğitsel oyunlara yönelik gerçekleştirilen çalışmalarda en fazla tercih edilen çalışma grupları 5., 6. ve 7. sınıf düzeyleridir. 2000 yılından 2016 yılına kadar gerçekleştirilen çalışma sayıları oldukça az sayıda olup, 2017 yılından itibaren önemli bir artış göstermiş, 2021 yılında en yüksek seviyesineulaşmıştır. Çalışmalarda en fazla kullanılan eğitsel oyun türü klasik eğitsel oyunlardır, en fazla nicel araştırma yöntemleri tercih edilmiştir, en fazla kullanılan veri toplama araçları ise sırasıyla başarı testi, görüşme formu, tutum ve motivasyon ölçeğidir. Çalışmalarda en fazla tercih edilen veri analiz yöntemleri sırasıyla parametrik testler, non-parametrik testler ve içerik analizidir. Fen konuları açısından elde edilen sonuçlara göre ise; ilkokul ve ortaokul düzeyinde “Fiziksel Olaylar” konu alanında yer alan konuların sayısı diğer konu alanlarına göre daha fazla olmuş, lise düzeyinde kimya dersi konularına en fazla yer verilmiş, öğretmen adayları, öğretmenler ve diğer çalışma gruplarının dahil edildiği fen konuları ise oldukça sınırlı kalmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitsel oyun , Fen eğitimi , Doküman analizi

Analysis of Academic Studies on Educational Games in Science Education in Türkiye

Öz

Bu araştırmada Türkiye'de gerçekleştirilen eğitsel oyunları kapsayan fen eğitimi ile ilişkili akademik çalışmaların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Doküman analizi yöntemine göre gerçekleştirilen araştırmanın dokümanları, akademik makaleler ve lisansüstü tezlerdir. Araştırmaya dahil edilen 170 yayın üzerinde içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz süreçlerinde dokümanlar; çalışma grubu, yayın yılı, oyun türü gibi çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın bulguları şu şekildedir: Fen eğitiminde eğitsel oyunlara yönelik gerçekleştirilen çalışmalarda en fazla tercih edilen çalışma grupları 5., 6. ve 7. sınıf düzeyleridir. 2000 yılından 2016 yılına kadar gerçekleştirilen çalışma sayıları oldukça az sayıda olup, 2017 yılından itibaren önemli bir artış göstermiş, 2021 yılında en yüksek seviyesineulaşmıştır. Çalışmalarda en fazla kullanılan eğitsel oyun türü klasik eğitsel oyunlardır, en fazla nicel araştırma yöntemleri tercih edilmiştir, en fazla kullanılan veri toplama araçları ise sırasıyla başarı testi, görüşme formu, tutum ve motivasyon ölçeğidir. Çalışmalarda en fazla tercih edilen veri analiz yöntemleri sırasıyla parametrik testler, non-parametrik testler ve içerik analizidir. Fen konuları açısından elde edilen sonuçlara göre ise; ilkokul ve ortaokul düzeyinde “Fiziksel Olaylar” konu alanında yer alan konuların sayısı diğer konu alanlarına göre daha fazla olmuş, lise düzeyinde kimya dersi konularına en fazla yer verilmiş, öğretmen adayları, öğretmenler ve diğer çalışma gruplarının dahil edildiği fen konuları ise oldukça sınırlı kalmıştır.

Anahtar Kelimeler

Educational game , Science education , Document analysis

Kaynakça

• Açıkgöz, K.Ü. (2014). Aktif öğrenme. Biliş Yayıncılık.
• Akandere, M. (2013). Eğitici okul oyunları. Nobel Yayınları.
• Akpınar, Y. & Turan, M. (2012). Kubaşık bir öğrenme oyunu tasarımı: tasarımın ilköğretim fen bilgisi ünitesinde sıralı ara yüz kontrolüyle geçerlenmesi. Eğitim ve Bilim, 37(163), 254.
• Aksoy, N. C. (2013). Eğitsel dijital oyunlarda tasarım süreci. M. A. Ocak (Ed.), Eğitsel dijital oyunlar kuram, tasarım ve uygulama içinde (s.138-155). Pegem Akademi.
• Aycan, Ş. Türkoğuz, S. Arı, E. & Kaynar, Ü. (2002, Eylül). Periyodik cetvelin ve elementlerin tombala oyun tekniği ile Öğretimi ve bellekte kalıcılığının saptanması. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi. ODTÜ, Ankara.
• Aydın, Z. (2007). Isı ve sıcaklık konusunda rastlanan kavram yanılgıları ve bu kavram yanılgılarının giderilmesinde kavram haritalarının kullanılması [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Yüzünü Yıl Üniversitesi.
• Aymen, E.P. (2018). 5. sınıf “canlılar dünyasını gezelim ve tanıyalım” ünitesinin klasik eğitsel oyunlar ve teknoloji destekli eğitsel oyunlarla öğretiminin değerlendirilmesi [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
• Aytekin, H. (2001). Okul öncesi eğitim programları içerisinde oyunun çocuğun gelişimine olan etkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dumlupınar Üniversitesi.
• Babazade, Z. (2024). Modern eğitim sisteminde aktif öğrenme yöntemlerinin uygulanması. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 6 (1), 22-29.
• Bai, S., Hew, K. F. & Huang, B. (2020). Does gamification improve student learning outcome? Evidence from a meta-analysis and synthesis of qualitative data in educational contexts. Educational Research Review, 30, 100322. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100322
• Bilen, M. (2002). Plandan uygulamaya öğretim. Anı Yayıncılık
• Boztepe, S. & Koç, A. (2022). Eğitsel oyunlar üzerine gerçekleştirilen bilimsel çalışmaların bibliyometrik analizi. Journal of Sustainable Educational Studies, 3(3), 159-179.
• Camuzcu Aşiroğlu, S., & Duruhan, K. (2021). Düzeltme: aktif öğrenme temelli fen ve teknoloji dersi etkinliklerinin 5. Sınıf öğrencilerin problem çözme becerileri üzerindeki etkisi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 403-419. https://doi.org/10.53586/susbid.1038237
• Can, S. & Yıldırım, M. (2017). Eğitsel oyunlarla fen dersine “Var Mısın Yok Musun”?. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (35), 14-30.
• Chen, P. Y., Hwang, G. J., Yeh, S. Y., Chen, Y. T., Chen, T. W. & Chien, C. H. (2022). Three decades of game-based learning in science and mathematics education: an integrated bibliometric analysis and systematic review. Journal of Computers in Education, 9(3),455-476. https://doi.org/10.1007/s40692-021-00210-y
• Cheng, M. T., Chen, J. H., Chu, S. J. & Chen, S. Y. (2015). The use of serious games in science education: a review of selected empirical research from 2002 to 2013. Journal of Computers in Education, 2, 353-375. https://doi.org/10.1007/s40692-015-0039-9
• Cop, M. R. & Kablan, Z. (2018). Türkiye’de eğitsel oyunlarla ilgili yapılmış çalışmaların analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 1(1), 52-71. https://doi.org/10.33400/kuje.422759
• Curacı, U. T. (2021). Eğitimde teknolojinin kullanımı. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 3(2), 166-174.
• Çelik, A. & Şahin, M., (2013). Spor ve çocuk gelişimi. The Journal of Academic Social Science Studies JASSS-International Journal of Social Science, 6 (1), 467-478.
• Çepni S. (Ed.). (2014). Fen ve teknoloji öğretimi. Pegem Yayıncılık.
• Çetin, E. (2013). Dijital oyunların geleceği. M. A. Ocak (Ed.), Eğitsel dijital oyunlar kuram, tasarım ve uygulama içinde (s.232-248). Pegem Akademi.
• Çolakoğlu, M. & Korkusuz, M. E. (2022, Haziran). Türkiye’de eğitsel bilgisayar oyunları ile ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi. 2nd International Conference On Educaticational Technology and Online Learning. Ören, Burhaniye.
• Demirel, Ö. (2003). Planlamadan değerlendirmeye öğretme sanatı. Pegem Yayıncılık
• Demirel, Ö. (2020). Eğitim sözlüğü. Pegem Yayıncılık.
• Demirkol, M. & Kutluca, T. (2016). Dicle üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisinin bibliyometrik analizi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (28), 108-118. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.674 DergiPark (t.y.). DergiPark akademik. https://dergipark.org.tr/tr/
• Dicheva, D., Dichev, C., Agre, G. & Angelova, G. (2015). Gamification in education: A systematic mapping study. Journal Of Educational Technology & Society, 18(3), 75- 88.
• Doğan, M., (2022). Türkiye’de gerçekleştirilen ters yüz edilmiş sınıfa yönelik tez çalışmalarının bibliyometrik analizi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Süleyman Demirel Üniversitesi.
• Dönel Akgül, G. & Kılıç, M. (2020). Fen bilgisi öğretmen adaylarının eğitsel dijital oyunlar ve kodu uygulamasına yönelik görüşleri. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 8(2), 101-120.
• Durusoy, M. & Çelik, H. (2022). Eğitsel oyunlarla fen öğretiminde öğrenme ürünlerine yönelik öğrenci görüşleri. Kırıkkale Üniversitesi Eğitim Dergisi (KÜED), 2(2). 1–15
• Eltem, Ö. & Berber, A. (2021). The use of educational games within the structure and properties of matter unit in science class. Participatory Educational Research, 8(2), 200-219. https://doi.org/10.17275/per.21.36.8.2
• Eroğlu, B. (2019). Dijital video oyunları ve eğitim: minecraft eğitim sürümü. Anadolu Öğretmen Dergisi, 3(1), 56-64. https://doi.org/10.35346/aod.568427
• Göktaş, Y., Hasançebi, F., Varısoğlu, B., Akcay, A., Bayrak, N., Baran, M. & Sözbilir, M. (2012). Trends in educational research in Turkey: A content analysis. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(1), 443-460.
• Güneş, F. (2024). Eğitimde yöntem ve teknik tartışmaları. International Journal of Language Academy, 2(5). 23-35. https://doi.org/10.18033/ijla.183
• Halaç, H. H. & Öğülmüş, V. (2023). Dijital oyun içerikli tezlerin bibliyometrik analizi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 11(2), 574-587. https://doi.org/10.29130/dubited.1026672
• Hwang, G. J. & Chen, P. Y. (2022). Interweaving gaming and educational technologies: Clustering and forecasting the trends of game-based learning research by bibliometric and visual analysis. Entertainment Computing, 40, 100459. https://doi.org/10.1016/j.entcom.2021.100459
• İlhan, E. & Çam, Ş. S. (2023). Öğretim elemanları için aktif öğrenme uygulamaları ölçeğinin geliştirilmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 91-107. https://doi.org/10.17556/erziefd.1217080
• Kaçar, S., Ormancı, Ü., Özcan, E., Balım, A. G. & Urhan, O. (2022). Fen bilgisi öğretmen adaylarının fen eğitiminde çağdaş yaklaşımlara yönelik görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1-23. 1830-1890. https://doi.org/10.29299/kefad.989197
• Kahyaoğlu, M. & Elçiçek, M. (2016). Eğitsel bilgisayar oyunlar ile desteklenen fen bilimleri öğretiminin öğrencilerin motivasyon ve yansıtıcı düşünme becerileri üzerine etkisi. Türkish Studies, 11(14), 349-360. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9563
• Kalogiannakis, M., Papadakis, S. & Zourmpakis, A. I. (2021). Gamification in science education. A systematic review of the literatüre. Education Sciences, 11(1), 22. https://doi.org/10.3390/educsci11010022
• Karamustafaoğlu, O. & Kılıç, M.F. (2020). Eğitsel oyunlar üzerine yapılan ulusal bilimsel araştırmaların incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 1-25. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.730393
• Karayılan, M., Çakmak, G. & Güzel, R. (2018). Bitki ve hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme ünitesinin değerlendirme sürecinde kullanılan oyunlaştırma etkinliğinin öğrencilerin fen bilimleri dersindeki başarılarına etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (34), 60-69. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.1910
• Kılıç, M. F. & Karamustafaoğlu, O. (2020). Kan kapmaca isimli eğitsel oyun hakkında öğretmen görüşleri. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 3(3), 144-158.
• Kılıç, M.F., 2021. Eğitim araştırmalarında çevrim içi konulu makaleler: bibliyometrik inceleme [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Fen Bilimleri Enstitüsü, Amasya Üniversitesi.
• Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analiz yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (15), 170-189.
• Kotan, A. & Kılıç, Y. (2021). 2014-2019 Yılları arasında dijital eğitsel oyunlar konusunda yazılan makaleler üzerine bir inceleme. TURAN: Stratejik Arastırmalar Merkezi, 13(51), 131-140. https://doi.org/10.15189/1308-8041
• Kumaş, A. (2023). Fen bilimleri derslerinde hibrit eğitim kapsamında aktif öğrenme aracı olarak teknolojinin kullanımı. Trakya Eğitim Dergisi, 13(2), 943-961. https://doi.org/10.24315/tred.1100907
• Kuzu, Y. & Kuzu, O. (2022). Eğitsel oyunlar üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(3), 724-740. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1102403
• Li, M. C. & Tsai, C. C. (2013). Game-based learning in science education: A review of relevant research. Journal of Science Education and Technology, 22, 877-898.
• Loganathan, P., Talib, C., Thoe, N., Aliyu, F. & Zawadski, R. (2019). Implementing technology infused gamification in science classroom: A systematic review and suggestions for future research. Learning Science and Mathematics, 14, 60-73.
• Miles, M, B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. Sage.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018a). Fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). 10.11.2024 tarihinde http://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx adresinden alınmıştır.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018b). Fizik dersi öğretim programı (9, 10, 11 ve 12. sınıflar). 10.11.2024 tarihinde http://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx adresinden alınmıştır.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018c). Kimya dersi öğretim programı (9, 10, 11 ve 12. sınıflar). 10.11.2024 tarihinde http://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx adresinden alınmıştır.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018d). Biyoloji dersi öğretim programı (9, 10, 11 ve 12. sınıflar). 10.11.2024 tarihinde http://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx adresinden alınmıştır.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı ( 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. 04.05.2025 tarihinde https://tymm.meb.gov.tr/ogretim-programlari/fen-bilimleri-dersi adresinden alınmıştır.
• Murillo-Zamorano, L. R., López Sánchez, J. Á., Godoy-Caballero, A. L. & Bueno Muñoz, C. (2021). Gamification and active learning in higher education: is it possible to match digital society, academia and students' interests? . International Journal of Educational Technology in Higher Education, 18, 1-27. https://doi.org/10.1186/s41239-021-00249-y
• Nicolopoulou, A. (2004). Oyun, bilişsel gelişim ve toplumsal dünya: Piaget, Vygotsky ve sonrası. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 37(2), 137-169. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000100
• Önal, Ş. & Çeltek, M. (2023). Oyun temelli öğrenmenin 5. Sınıf öğrencilerinin akademik başarı, tutum ve özyeterlikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Trakya Journal of Education, 13(2). https://doi.org/10.24315/tred.1067048
• Özdil, N., (2021). 2000-2020 yılları arası fen eğitimi araştırmalarına bir bakış; Türkiye kaynaklı araştırmaların bibliyometrik analizi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Özmen, H., & Karamustafaoğlu, O. (2019). Eğitimde araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
• Poyraz, H. (2012). Okul öncesinde oyun ve oyun örnekleri. Anı Yayıncılık.
• Sarıçam, U. (2019). Dijital oyun tabanlı stem uygulamalarının öğrencilerin stem alanlarına ilgileri ve bilimsel yaratıcılığı üzerine etkisi: minecraft örneği [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Serdaroğlu, S. (2010). Doğal sistemler öğrenme alanında yer alan iç kuvvetler konularının öğretiminde aktif öğrenme teknikleri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Soylu H., (2004). Fen öğretiminde yeni yaklaşımlar: “keşif yoluyla öğrenme”. Nobel Yayın Dağıtım.
• Sünbül, A. M. (2015). Eğitsel oyun ve dönüt-düzeltmenin öğrenme düzeyi ve kalıcılığına etkisi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
• Şahin, F. & Çağlak, S. (2000). Okulöncesinde oyunlarla fen kavramlarının geliştirilmesi üzerine bir araştırma. Öneri. 5(13). 31-38. https://doi.org/10.14783/maruoneri.732465
• Tezel, Ş. C. & Şahinkayası, H. (2021). Türkiye’de eğitsel bilgisayar oyunları üzerine yapılan ilk yüksek lisans tezlerinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 188-212.
• Topçu, M., S. (2004). 8. Sınıf genetik-canlılarda üreme ve gelişme ünitelerinin öğreniminde ve öğretiminde karşılaşılan zorlukların tespiti [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Tosun, Ö. C. & Koçak, N., (2021). Fen Bilimleri Dersi kapsamında eğitsel oyunlarla ilgili yapılmış çalışmaların analizi. Uluslararası Beşerî Bilimler ve Eğitim Dergisi, 7(15), 208-234. TR Dizin. (t. y.). TrDizin Yayın Arama. 05.11.2024 tarihinde https://trdizin.gov.tr adresinden alınmıştır.
• Tural, H. (2005). İlköğretim matematik öğretiminde oyun ve etkinliklerle öğretimin erişi ve tutuma etkisi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Ullah, M., Amin, S. U., Munsif, M., Safaev, U., Khan, H., Khan, S. & Ullah, H. (2022). Serious games in science education. A systematic literature review. Virtual Reality & Intelligent Hardware, 4(3), 189-209.
• Uluay, G. (2017). Fen öğretiminde dijital oyun tasarımı uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin akademik başarılarına, problem çözme becerilerine ve motivasyonlarına etkisi [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Ünlü, Y., Kandemir, K., Yıldız, E., Şimşek, Ü. & Kaymakcı, S. (2022). Türkiye’de sosyal bilgiler ve fen bilimleri eğitimi alanlarında eğitsel oyunlara ilişkin yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, (91), 297-318.
• Yeşilkaya, İ. (2013). 7. sınıf sosyal bilgiler dersi" zaman içinde bilim" ünitesinin eğitsel oyun yöntemi ile öğretimi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İnönü Üniversitesi.
• Yeşilyurt, F. (2018). Türkiye’de eğitim-öğretim alanında yapılan bilgisayar oyunları konulu lisansüstü tezlerin incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 1506-1524. https://doi.org/10.26466/opus.476837
• Yeşilyurt, S. (2004). İlköğretim 4. ve 5. Sınıf öğrencilerinin terazi dengesi ve çözünmeyi hatırlayarak analiz ve sentez yapmada deney ve oyunun etkisi. İlköğretim Online, 3(1).
• Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (s. 41-189). Seçkin Yayıncılık.
• Yıldız, E. (2019). 5,6,7.sınıf fen bilimleri dersinde yaşanan öğrenme problemlerinin giderilmesinde eğitsel, okuma-yazma-oyun ve okuma-yazma-uygulama yöntemlerinin etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
• Yılmaz, B. & Canbazoğlu Bilici, D. D. S. (2017). QR kodlar ile tasarlanmış güneş sistemi ve ötesi uzay bilmecesi etkinliği. Anadolu Öğretmen Dergisi, 1(2), 75-82.
• Yüksek Öğretim Kurulu (t.y.). Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. 05.11.2024 tarihinde https://www.yok.gov.tr/ adresinden alınmıştır.
• Zainuddin, Z., Chu, S. K. W., Shujahat, M. & Perera, C. J. (2020). The impact of gamification on learning and instruction: A systematic review of empirical evidence. Educational research review, 30, 100326. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100326
• Zhonggen, Y. (2019). A meta-analysis of use of serious games in education over a decade”. International Journal of Computer Games Technology, 2019 (1). https://doi.org/10.1155/2019/4797032
• Zorluoğlu, S. L. & Elbir, B. Ç. (2019). Eğitsel oyuncak ve eğitsel oyun içerikli araştırmalardaki eğilimler: İçerik analizi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(27), 1-22. https://doi.org/10.35675/befdergi.420203