Türkiye’de Fen Eğitiminde Eğitsel Oyunlara Yönelik Gerçekleştirilen Çalışmaların İncelenmesi
Öz
Bu araştırmada Türkiye'de gerçekleştirilen eğitsel oyunları kapsayan fen eğitimi ile ilişkili akademik çalışmaların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Doküman analizi yöntemine göre gerçekleştirilen araştırmanın dokümanları, akademik makaleler ve lisansüstü tezlerdir. Araştırmaya dahil edilen 170 yayın üzerinde içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz süreçlerinde dokümanlar; çalışma grubu, yayın yılı, oyun türü gibi çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın bulguları şu şekildedir: Fen eğitiminde eğitsel oyunlara yönelik gerçekleştirilen çalışmalarda en fazla tercih edilen çalışma grupları 5., 6. ve 7. sınıf düzeyleridir. 2000 yılından 2016 yılına kadar gerçekleştirilen çalışma sayıları oldukça az sayıda olup, 2017 yılından itibaren önemli bir artış göstermiş, 2021 yılında en yüksek seviyesineulaşmıştır. Çalışmalarda en fazla kullanılan eğitsel oyun türü klasik eğitsel oyunlardır, en fazla nicel araştırma yöntemleri tercih edilmiştir, en fazla kullanılan veri toplama araçları ise sırasıyla başarı testi, görüşme formu, tutum ve motivasyon ölçeğidir. Çalışmalarda en fazla tercih edilen veri analiz yöntemleri sırasıyla parametrik testler, non-parametrik testler ve içerik analizidir. Fen konuları açısından elde edilen sonuçlara göre ise; ilkokul ve ortaokul düzeyinde “Fiziksel Olaylar” konu alanında yer alan konuların sayısı diğer konu alanlarına göre daha fazla olmuş, lise düzeyinde kimya dersi konularına en fazla yer verilmiş, öğretmen adayları, öğretmenler ve diğer çalışma gruplarının dahil edildiği fen konuları ise oldukça sınırlı kalmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, K.Ü. (2014). Aktif öğrenme. Biliş Yayıncılık.
- Akandere, M. (2013). Eğitici okul oyunları. Nobel Yayınları.
- Akpınar, Y. & Turan, M. (2012). Kubaşık bir öğrenme oyunu tasarımı: tasarımın ilköğretim fen bilgisi ünitesinde sıralı ara yüz kontrolüyle geçerlenmesi. Eğitim ve Bilim, 37(163), 254.
- Aksoy, N. C. (2013). Eğitsel dijital oyunlarda tasarım süreci. M. A. Ocak (Ed.), Eğitsel dijital oyunlar kuram, tasarım ve uygulama içinde (s.138-155). Pegem Akademi.
- Aycan, Ş. Türkoğuz, S. Arı, E. & Kaynar, Ü. (2002, Eylül). Periyodik cetvelin ve elementlerin tombala oyun tekniği ile Öğretimi ve bellekte kalıcılığının saptanması. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi. ODTÜ, Ankara.
- Aydın, Z. (2007). Isı ve sıcaklık konusunda rastlanan kavram yanılgıları ve bu kavram yanılgılarının giderilmesinde kavram haritalarının kullanılması [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Yüzünü Yıl Üniversitesi.
- Aymen, E.P. (2018). 5. sınıf “canlılar dünyasını gezelim ve tanıyalım” ünitesinin klasik eğitsel oyunlar ve teknoloji destekli eğitsel oyunlarla öğretiminin değerlendirilmesi [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
- Aytekin, H. (2001). Okul öncesi eğitim programları içerisinde oyunun çocuğun gelişimine olan etkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dumlupınar Üniversitesi.
- Babazade, Z. (2024). Modern eğitim sisteminde aktif öğrenme yöntemlerinin uygulanması. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 6 (1), 22-29.
- Bai, S., Hew, K. F. & Huang, B. (2020). Does gamification improve student learning outcome? Evidence from a meta-analysis and synthesis of qualitative data in educational contexts. Educational Research Review, 30, 100322. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100322