Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası

Nihan Yüksel Mısır; Ayşe Belgin Aksoy

TR EN

Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası

Öz

Bu araştırma çocuk yogası eğitiminin dikkat becerileri üzerindeki etkisini araştırmayı hedeflemektedir. Yapılan bu araştırma yaşları 60-72 ay arasında değişen 20 deney, 18 kontrol grubu olmak üzere 38 çocuğun katılımıyla gerçekleşmiştir. Deney ve kontrol gruplarına ön test olarak Çocuk Tanıma Formu ve Frankfurter 5 Yaş için Konsantrasyon Testi uygulanmıştır. Araştırmacılar tarafından hazırlanan yoga eğitim programı 8 hafta süresince deney grubuna uygulandıktan sonra her iki grup da son test olarak FKF-T testine tabi tutulmuştur. Aynı zamanda yoga uygulamaları esnasında araştırmacı günlüğü tekniği kullanılarak gözlemler kaydedilmiştir. Veriler analiz edilirken ön test puanlarının normal dağılımdan sapma gösterdiği belirlenmiş ve parametrik olmayan test yöntemleri tercih edilmiştir. Son testlerde ise puanların normal dağılımdan aşırı sapma göstermediği görülmüş ve hem parametrik hem de parametrik olmayan test yöntemleri tercih edilmiştir. Çocuk yogası eğitimi ile test puanları arasındaki farkın anlamlı olup olmadığını değerlendirmek için Karışık Ölçümler İki Yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ön test puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı, deney grubunun ön test ve son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının ön test ve son test puanları arasındaki farklılığa bakıldığında deney grubunun lehine bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Yapılan bu araştırma çocuk yogasının alternatif bir yöntem olarak dikkat becerileri üzerinde etkili bir müdahale yöntemi olabileceğini işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

çocuk yogası, dikkat becerileri, müdahale programı, okul öncesi eğitimi

An Alternative Approach to Supporting Attention Skills in Preschool: Children’s Yoga

Öz

This study aims to examine the effect of children’s yoga education on attention skills. The research was conducted with 38 children aged between 60 and 72 months, including 20 in the experimental group and 18 in the control group. The “Child Information Form” and the “Frankfurter Test for Five-Year-Old Children” were administered to both groups as a pretest. After the eight-week yoga program developed by the researchers was applied to the experimental group, the FKF-T was administered again as a posttest to both groups. In addition, observations were recorded during the yoga sessions using the researcher’s diary technique. During data analysis, the pretest scores were found to deviate from a normal distribution, and non-parametric test methods were preferred. In the posttest, as the scores did not show extreme deviation from normality, both parametric and non-parametric test methods were used. To determine whether the difference between test scores was statistically significant, a Mixed Measures Two-Way ANOVA was conducted. The results revealed no significant difference between the pretest scores of the groups. However, there was a statistically significant difference between the pretest and posttest scores of the experimental group. The comparison between the pretest and posttest scores of the experimental and control groups also indicated a difference in favor of the experimental group. The findings suggest that children's yoga may be an effective alternative intervention method for supporting attention skills.

Anahtar Kelimeler

childrensyoga, attentionskills, interventionprogramme, preschooleducation

Kaynakça

Aleksić Veljković, A., Katanić, B., & Masanovic, B. (2021). Effects of a 12-week yoga intervention on motor and cognitive abilities of preschool children. Frontiers in Pediatrics, 9, 799226. https://doi.org/10.3389/fped.2021.799226
Ansari, A. (2018). The persistence of preschool effects from early childhood through adolescence. Journal of Educational Psychology, 110(7), 952–973.
Bartan, M. (2020). The use of storytelling methods by teachers and their effects on children's understanding and attention span. Southeast Asia Early Childhood Journal, 9, 75-84. https://doi.org/10.37134/saecj.vol9.1.6.2020
Bazzano, A. N., Sun, Y., Zu, Y., Fleckman, J. M., Blackson, E. A., Patel, T., Shorty-Belisle, A., Liederman, K. H., & Roi, C. (2023). Yoga and mindfulness for social-emotional development and resilience in 3–5 year-old children: Non-randomized, controlled intervention. Psychology Research and Behavior Management, 16, 109–118.
Berkowitz, D. (2011). Oral storytelling: Building community through dialogue, engagement, and problem solving. Young Children, 66(1), 36–40
Best, J. R., & Miller, P. H. (2010). A developmental perspective on executive function. Child Development, 81(6), 1641–1660. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01499.x
Bodur, B. (2020). Çocuk yogası. Okuyan Us Yayıncılık.
Bronfenbrenner, U. (1994). Ecological models of human development. In M. Gauvain & M. Cole (Edt.), Reading development of children, (ss. 37–43). Freeman.
Busch, A. M., Modica, C. A., & Sheridan, E. R. (2025). The effect of yoga on anxiety, attention and social-emotional symptoms in preschool children: A pilot quasi-experimental study. Child Psychiatry & Human Development, 56(2), 570-579. https://doi.org/10.1007/s10578-023-01588-9
Cohen, J. (1992). Statistical power analysis. Current Directions in Psychological Science, 1(3), 98-101. https://doi.org/10.1111/1467-8721.ep10768783

Cohen, R. A. (2014). Focused and sustained attention. In The Neuropsychology of attention (p. 89-112), Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-72639-7_6
Correia-Zanini, M. R. G., Marturano, E. M., & Fontaine, A. M. G. V. (2018). Effects of early childhood education attendance on achievement, social skills, behaviour, and stress. Estudos de Psicologia (Campinas), 35(3), 287–297. https://doi.org/10.1590/1982-02752018000300007
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE.
de Greeff, J. W., Bosker, R. J., Oosterlaan, J., Visscher, C., & Hartman, E. (2018). Effects of physical activity on executive functions, attention and academic performance in preadolescent children: a meta-analysis. Journal of Science and Medicine in Sport, 21(5), 501–507. https://doi.org/10.1016/j.jsams.2017.09.595
Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64, 135–168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750
Diamond, A., & Lee, K. (2011). Interventions shown to aid executive function development in children 4 to 12 years old. Science, 333(6045), 959–964. https://doi.org/10.1126/science.1204529
Doğanay, A., Ataizi, M., Şimşek, A., Balaban Salı, J., & Akbulut, Y. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Engin, M. (2011). Research diary: A tool for scaffolding. International Journal of Qualitative Methods, 10(3), 296-306. https://doi.org/10.1177/160940691101000308
Enns, J. T. (1990). The development of attention: Research and theory (p. 1–137) North-Holland.
Erbil, D., Demir, E., & Armağan Erbil, B. (2021). Pandemi sürecinde uzaktan eğitime yönelik sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 16(3), 1473-1493. https://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.49745
Fortenbaugh, F. C., DeGutis, J., & Esterman, M. (2017). Recent theoretical, neural, and clinical advances in sustained attention research. Annals of the New York Academy of Sciences, 1396(1), 70-91. https://doi.org/10.1111/nyas.13318
Galantino, M. L., Galbavy, R., & Quinn, L. (2008). Therapeutic effects of yoga for children: A systematic review. Pediatric Physical Therapy, 20(1), 66–80. https://doi.org/10.1097/PEP.0b013e31815f1208
Gezen Bölükbaş, M., Vatansever, S., & Güngör, A. (2022). The effect of participation of preschool children to physical activities on some physical fitness parameters and skills to attention-concentrate. Turkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences, 14, 92- 102. https://doi.org/10.5336/sportsci.2021-84119
Gökçe, A. (2021). 0-7 yaş arası çocuklarda mobil ekran maruziyetinin değerlendirilmesi. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 54(2), 188-193.
Gözüm, A. İ. C., & Kandır, A. (2018). Okul öncesi dönemde dikkat yetisinin gelişimi programının çocukların dikkat yetisi kazanımı ile akil yürütme becerilerine etkisi [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi], Ankara, Türkiye.
Grace, R., Hayes, A., & Wise, S. (2017). Child development in context. In R. Grace, K. Hodge, & C. McMahon (Eds.), Children, families and communities (5 ed., p. 3-25). Oxford University Press.
Jarraya S, Wagner M, Jarraya M and Engel FA (2019) 12 weeks of kindergarten-based yoga practice ıncreases visual attention, visual-motor precision and decreases behavior of ınattention and hyperactivity in 5-year-old children. Frontiers in Psychology, 10, 796. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.00796
Kavak, Ş., & Coşkun, H. (2017). The importance of educational material development in early childhood education. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 2(2), 11-23. http://ijeces.hku.edu.tr/tr/pub/ijeces/issue/31378/332421
Kaymak, S. (1995). Yuvaya giden beş yaşındaki çocuklarda dikkat toplama çalışmaları [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi], Ankara, Türkiye.
Kewley, G. (2010). Attention deficit hyperactivity disorder: What can teachers do? Taylor & Francis. https://books.google.cm/books?id=GopdBwAAQBAJ
Khalsa, S. B. S. (2004). Yoga as a therapeutic intervention: A bibliometric analysis of published research studies. Indian Journal of Physiology and Pharmacology, 48(3), 269–285.
Khalsa, S. B. S., & Butzer, B. (2016). Yoga in school settings: A research review. Annals of the New York Academy of Sciences, 1373(1), 45-55.
Kılıç, B. G. (2002). Executive functions and attentional processes: Theoretical models and neuroanatomy. Turkish Journal of Clinical Psychiatry, 5(2), 105–110.
Mellor, N. (1997). Attention seeking: A practical solution for the classroom. SAGE, https://doi.org/10.4135/9781446214107
National Health Service, (2026, 20 February) Attention and listening developmental milestones. https://childrenandfamilyhealthdevon.nhs.uk/resources/attention-and-listening-developmental-milestones/
Novita, R., Tarigan, E. F., Sinaga, R., Marliani, Situmorang, T. S., & Rapika, W. (2022). The effectiveness of yoga in increasing the learning concentration of preschool children at the national kindergarten in Lau Timah Village. STIKes Mitra Husada Medan.
Özgün, S. Y., Özkul, B., Oral, E., & Şemin, İ. (2021). The effects of yoga education on the cognitive functions of children in early childhood. Education & Science, 46(206), 303–316. https://doi.org/10.15390/EB.2020.9088
Raatz, U., & Möhling, R. (1971). Frankfurter tests für fünfjährige, Konzentration: FTF-K. Beltz-Test. https://books.google.com.tr/books?id=AbPdMgAACAAJ
Rashedi, R. N., Rowe, S. E., Thompson, R. A., Solari, E. J., & Schonert-Reichl, K. A. (2021). A yoga intervention for young children: self-regulation and emotion regulation. Journal of Child and Family Studies, 30(8), 2028–2041. https://doi.org/10.1007/s10826-021-01992-6
Razza, R. A., Linsner, R. U., Bergen-Cico, D., Carlson, E., & Reid, S. (2020). The feasibility and effectiveness of mindful yoga for preschoolers exposed to high levels of trauma. Journal of Child and Family Studies, 29(1), 82-93. https://doi.org/10.1007/s10826-019-015827
Rueda, M. (2014). Development of attention. K. Ochsner ve S. Kosslyn. (Edt.), the Oxford handbook of cognitive neuroscience (p. 296–318). Oxford University Press.
Satman, M. C. (2018). Fiziksel aktivite: bilinenin çok ötesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 158-178. https://dergipark.org.tr/tr/pub/spormetre/issue/40788/456024
Seven, V., & Kaya, İ. (2025). The impact of yoga on self-regulation skills in 60–69-month-old children attending preschool education. The International Journal of Eurasia Social Sciences, 16(59), 98–114.
Shonkoff, J. P., & Phillips, D. A. (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development. National Academy Press.
Shonkoff, J. P., Garner, A. S., Siegel, B. S., Dobbins, M. I., Earls, M. F., McGuinn, L., Pascoe, J., & Wood, D. L. (2012). The lifelong effects of early childhood adversity and toxic stress. Pediatrics, 129(1), e232–e246. https://doi.org/10.1542/peds.2011-2663
Singh, R., & Mukherjee, P. (2019). Effect of preschool education on cognitive achievement and subjective wellbeing at age 12: evidence from India. Compare: A Journal of Comparative and International Education, 49(5), 723–741. https://doi.org/10.1080/03057925.2018.1453349
Şahan, H., & Uyangör, N. (2021). Bilimsel araştırmalarda örneklem seçimi. M. Çelebi (Ed.), Nitel araştırma yöntemleri (p. 112–137) içinde. Pegem Akademi.
Şahin, M. (2013). Teorik ve pratik açıdan dikkat ve konsantrasyon. Aile Akademisi Derneği. https://www.dergipdr.com/d/file/teorik-ve-pratik-acidan-dikkat-ve-konsantrasyon.pdf
Tekmen, B. (2020). Öğretim araç gereçlerinin teorik temelleri. E. Ültay & N. Ültay (Edt.), Okul öncesi eğitimi için öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme (ss. 42–58), içinde. Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9786053184539.04
Westerterp, K. R. (2005). Physical activity and obesity. Food, diet and obesity (p. 76–85). Elsevier.
Worthy, C. (2018). Her yönüyle yoga (Çev. Ç. Fromm). Akılçelen Kitaplar.
Yüksel Mısır, N., & Aksoy, A. B. (2023, Kasım 15–17). Çocuk yogası literatüründe güncel gelişmeler ve eğilimler: sağlık, eğitim ve psikoloji perspektiflerinden bir derleme [Sözlü bildiri]. Uluslararası V. Çocuk Gelişimi Kongresi, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim, Çocuk Gelişimi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nihan Yüksel Mısır ^*
0000-0002-0181-1468
Türkiye

Ayşe Belgin Aksoy
0000-0003-0918-2560
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

22 Haziran 2025

Kabul Tarihi

25 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA39JJ88PM

APA

Yüksel Mısır, N., & Aksoy, A. B. (2026). Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 32-56. https://izlik.org/JA39JJ88PM

AMA

1.Yüksel Mısır N, Aksoy AB. Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası. GEBD. 2026;12(1):32-56. https://izlik.org/JA39JJ88PM

Chicago

Yüksel Mısır, Nihan, ve Ayşe Belgin Aksoy. 2026. “Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası”. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi 12 (1): 32-56. https://izlik.org/JA39JJ88PM.

EndNote

Yüksel Mısır N, Aksoy AB (01 Mart 2026) Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi 12 1 32–56.

IEEE

[1]N. Yüksel Mısır ve A. B. Aksoy, “Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası”, GEBD, c. 12, sy 1, ss. 32–56, Mar. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39JJ88PM

ISNAD

Yüksel Mısır, Nihan - Aksoy, Ayşe Belgin. “Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası”. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi 12/1 (01 Mart 2026): 32-56. https://izlik.org/JA39JJ88PM.

JAMA

1.Yüksel Mısır N, Aksoy AB. Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası. GEBD. 2026;12:32–56.

MLA

Yüksel Mısır, Nihan, ve Ayşe Belgin Aksoy. “Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası”. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, Mart 2026, ss. 32-56, https://izlik.org/JA39JJ88PM.

Vancouver

1.Nihan Yüksel Mısır, Ayşe Belgin Aksoy. Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası. GEBD [Internet]. 01 Mart 2026;12(1):32-56. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39JJ88PM

Okul Öncesi Dönemde Dikkat Becerilerinin Desteklenmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Çocuk Yogası

Öz

Anahtar Kelimeler

An Alternative Approach to Supporting Attention Skills in Preschool: Children’s Yoga

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster