Araştırma Makalesi

Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi

Cilt: 12 Sayı: 1 30 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, okul müdürleri tarafından kullanılan örgütsel güç kaynakları ile öğretmen motivasyonu arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Özellikle okul müdürlerinin konumsal güç kaynakları olan yasal, ödül ve zorlayıcı güç ile kişisel güç kaynakları olarak değerlendirilen uzmanlık ve karizmatik güç kaynaklarının öğretmenlerin içsel, dışsal ve yönetsel motivasyonları üzerindeki etkilerinin belirlenmesi ve öğretmen motivasyonunun anlaşılması açısından önem taşımaktadır. İlişkisel tarama modeliyle yürütülen bu araştırmanın evrenini, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında, Bursa ili Yıldırım ilçesinde MEB’e bağlı görev yapan 6.234 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi ise, basit rastgele örnekleme yöntemi ile hedef kitleden seçilen 372 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak ‘’Okullarda Örgütsel Güç Ölçeği’’ ve ‘’Öğretmen Motivasyon Ölçeği’’ kullanılmıştır. Araştırma bulguları, okul müdürlerinin örgütsel güç kaynakları arasında uzmanlık, yasal ve karizmatik gücün en sık kullanıldığını, buna karşılık zorlayıcı gücün ortalama düzeyinin en düşük olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda, öğretmenlerin genel motivasyon düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma sonuçları, okul müdürlerinin kullandığı güç kaynakları arasında uzmanlık gücünün öğretmenlerin içsel motivasyonunu; yasal gücün öğretmenlerin dışsal motivasyonunu; ödül, karizmatik ve zorlayıcı gücün ise öğretmenlerin yönetsel motivasyonunu istatistiksel olarak anlamlı bir düzeyde yordadığını göstermektedir. Bu bulgulara doğrultusunda, Milli Eğitim Akademisi tarafından yürütülecek okul müdürü eğitim ve mesleki gelişim programlarına, örgütsel güç kaynaklarının öğretmen motivasyonu üzerindeki etkilerini ele alan içeriklerin dahil edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Güç kaynakları, Ötgütsel güç, İçsel motivasyon, Dışsal motivasyon

Destekleyen Kurum

There is no institution providing financial support for the study.

Etik Beyan

Bu makaledeki bütün bilgi ve belgeleri akademik kurallar çerçevesinde elde ettiğimi, görsel, işitsel ve yazılı tüm bilgi ve sonuçları bilimsel etik kurallarına uygun olarak sunduğumu, kullandığım verilerde herhangi bir tahrifat yapmadığımı, yararlandığım kaynaklara bilimsel normlara uygun olarak atıfta bulunduğumu, makalenin kaynak gösterilen durumlar dışında özgün olduğunu, çalışmanın tarafımızdan üretildiğini, beyan eder, onaylarım.

Kaynakça

  1. Akbaş, G. (2018). Yabancı dil dersi öğretmenlerinin motivasyon düzeylerini etkileyen yönetimsel ve örgütsel faktörler (Tez No. 509620) [Yüksek lisans tezi, Uşak Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  2. Akıllı, M. (2019). Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarındaki yöneticilerin sergiledikleri liderlik tarzları ile kullandıkları güç kaynakları arasındaki ilişki (Tez No. 613882) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi], YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  3. Alga, E. (2017). Örgütlerde algılanan liderlik tarzlarının çalışanların tükenmişliğine etkisi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28), 98-124.
  4. Altınkurt, Y. & Yılmaz, K. (2012). Okul yöneticilerinin kullandığı güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 1833-1852
  5. Altınkurt, Y. & Yılmaz, K. (2013). Okullarda örgütsel güç ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. e-International Journal of Educational Research, 4(4), 1-17.
  6. Amare, M. (2020). School principal power source, leadership style and teacher commitment in government secondary schools of south nations, nationalities and people‘s regional state: Nexus and challenges in focus. [Doctoral dissertation]. Addis Ababa University.
  7. Armstrong, M., & Taylor, S. (2014). Armstrong’s handbook of human resource management practice. (13th ed.). Kogan Page.
  8. Ayık, A., & Diş, O., (2023). Okul yöneticilerinin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin motivasyonları ve örgütsel sessizlik düzeyleri arasındaki ilişki. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(3), 2741-2766. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1192986
  9. Boswell, W., Colvin, A., & Darnold, T. (2008). Organizational systems and employee motivation. In R. Kanfer, G. Chen & R. Pritchard (Eds), Work motivation, past, present, and future, (pp. 361–400), Taylor & Francis Group.
  10. Brinia, V., Papantoniou, E., & Roberts, B. (2016). High school principals as leaders: Styles and sources of power. International Journal of Educational Management, 30(4), 520-535 https://doi.org/10.1108/IJEM-03-2015-0035

Kaynak Göster

APA
Polat, A., & Korkmaz, M. (2026). Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 57-87. https://izlik.org/JA86NP73ZY
AMA
1.Polat A, Korkmaz M. Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi. GEBD. 2026;12(1):57-87. https://izlik.org/JA86NP73ZY
Chicago
Polat, Ahmet, ve Mehmet Korkmaz. 2026. “Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi”. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi 12 (1): 57-87. https://izlik.org/JA86NP73ZY.
EndNote
Polat A, Korkmaz M (01 Mart 2026) Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi 12 1 57–87.
IEEE
[1]A. Polat ve M. Korkmaz, “Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi”, GEBD, c. 12, sy 1, ss. 57–87, Mar. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86NP73ZY
ISNAD
Polat, Ahmet - Korkmaz, Mehmet. “Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi”. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi 12/1 (01 Mart 2026): 57-87. https://izlik.org/JA86NP73ZY.
JAMA
1.Polat A, Korkmaz M. Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi. GEBD. 2026;12:57–87.
MLA
Polat, Ahmet, ve Mehmet Korkmaz. “Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi”. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, Mart 2026, ss. 57-87, https://izlik.org/JA86NP73ZY.
Vancouver
1.Ahmet Polat, Mehmet Korkmaz. Okul Müdürlerinin Kullandıkları Yönetsel Güç Kaynakları ile Öğretmen Motivasyonları Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi. GEBD [Internet]. 01 Mart 2026;12(1):57-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86NP73ZY