Öğretmen Eğitiminde T-Diyagramları İle Sorgulamaya Dayalı Laboratuvar Süreci
Öz
Güncellenen Fen Bilimleri Dersi Öğretim programında öğrenciyi temel alan öğrenme ortamlarında (problem, proje, bilimsel sorgulama, argümantasyon, işbirliğine dayalı öğrenme vb.) derslerin yürütülmesi öngörülmüştür. Yeni programda yer alan öğrenme süreci, keşfetme, sorgulama, argüman oluşturma ve ürün tasarlamayı kapsamaktadır. Güncellenmiş fen bilimleri öğretim programı içerisinde belirtilmiş olan hedefler temel alındığında öğretmenlere çok iş düşmektedir. Öğretmenlerin, öğrencilerine sundukları tartışmalarda yönlendirici ve rehber rolü üstlenebilmeleri için sorgulama becerilerinin geliştirilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda bu çalışmada öğretmen adaylarının sorgulama becerilerini geliştirmek amacı ile “T-diyagramı” aracılığıyla sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımı uygulanmış, adaylar tarafından T-diyagramlarına uygun olarak geliştirilen deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırma 2017-2018 eğitim-öğretim bahar yılı döneminde İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği 2. sınıf öğretmen adayları ile Fen ve Teknoloji Laboratuvar Uygulamaları II dersinde yapılmıştır. 30 kişiden oluşan çalışma grubuna sorgulamaya dayalı öğrenme sürecinde alternatif bir araç olan T diyagramı hakkında ayrıntılı bilgi verilmiş ve öğretmen adaylarının T diyagramı kullanarak, istedikleri bir konuda bilimsel sorgulama yapmaları, deneysel çalışmalar geliştirmeleri ve laboratuvar ortamında uygulamaları istenmiştir.
Bulgular öğretmen adaylarının geliştirdiği ve deneysel çalışma haline getirmeye çalıştığı “T-diyagram”larının araştırmacılar tarafından belirlenen inceleme kriterlerine göre değerlendirilmesi ile elde edilmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının uygulama sürecine ilişkin görüşleri “T-diyagramı değerlendirme ölçeği” ile ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Geliştirilen ve deneysel çalışma haline getirilmeye çalışılan diyagramlarda, ilk ve en önemli basamak olan “neden sorusu” ve “araştırma sorusu” kısmında düşük nitelikte bir performans ile karşılaşılmıştır. Öğretmen adaylarının bulmuş oldukları araştırma sorularının yetersizliği deneysel desen ve prosedüre de yansımış ve ortaya bilimsel sorgulamadan uzak, düşük nitelikte deneysel çalışmalar çıkmıştır. Öğretmen adaylarının göstermiş oldukları düşük performansa rağmen, farklı olarak tanımlayabileceğimiz bu öğrenme süreci tutumlarına olumlu yansımıştır. Öğretmen adaylarının, T-diyagramına karşı olumlu bir tutum sergilediklerini, T-diyagramının bilimsel süreç becerilerine ve öğrenme ortamına olumlu katkı sağladığını düşündüklerini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aypay, A., Erdogan, M. ve Sozer, M.A (2007). Variation among schools on classroom practices in science based on TIMSS–1999 in Turkey. Journal of Research in Science Teaching, 44 (10), 1417-1435.
- Bayram, Z. (2015). Öğretmen adaylarının rehberli sorgulamaya dayalı fen etkinlikleri tasarlarken karşılaştıkları zorlukların incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(2), 15-29
- Brown, P.L., Abell, S.K., Demir, A. & Schmidt, F.J. (2006). College science teachers’ views of classroom inquiry. Science Education, 90, 784-802
- Busch, T. W., Pederson, K., Espin, C. A. & Weissenberger, J. W. (2001 ). Teaching students with learning disabilities: Perception of a first-year teacher. The Journal of Special Education, 35(2), 92-99.
- Center for Inquiry-Based Learning (2008). Inspired issue brief: inquiry-based teaching. http://www.ciblearning.org. adresinden 9 mart 2018 tarihinde alınmıştır.
- Ceylan, E. ve Berberoğlu, G. (2007). Factors related with students’ science achievement: A modeling study, Education & Science, 32, 36-48.
- Dewey, J. (1933). How we think. A restatement of the relations of reflective thinking to the educative process . (2nd revised edition), Boston
- Evren, A., Batı, K. ve Yılmaz, S. (2012). The effect of using v-diagrams in science and technology laboratory teaching on preservice teachers’ critical thinking dispositions. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 46, 2267-2272.
- Goddard, J.T. & Foster, R.Y. (2001). The experiences of neophyte teachers: A critical constructivist assessment. Teaching and Teacher Education, 17,349-365
- Gül, Z. (2011). Sorgulamaya dayalı öğrenme sürecinde alternatif bir araç ‘t-diyagramı’: enzimler ve enzimlerin çalışmasına etki eden faktörler üzerinde örnek bir uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.