Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*

Feridun Kaya; Hatice Odacı; Fatih Aydın

doi:10.17152/gefad.1110236

EN TR

Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*

Öz

Bu araştırmanın amacı, Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeği’nin genç yetişkinler üzerinde geçerlik ve güvenirliğinin test edilmesidir. Araştırmanın birinci çalışma grubunu 134’ü (%42.3) erkek, 183’ü ise (%57.7) kadın ve yaş ortalaması 22 olarak hesaplanan toplam 317 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmanın ikinci çalışma grubunu ise 129’u (%46.6) erkek, 148’i (%53.4) kadın toplam 277 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 21 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeği, Genel İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu ve Heartland Affetme Ölçeği kullanılmıştır. Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeği’nin faktör yapısını test edebilmek için Dorulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Analizler iki faktörlü yapının Türk kültüründe bulunan üniversite öğrencileri üzerinde doğrulandığını ortaya koymuştur. İç tutarlık güvenirliği katsayısı Pozitif Değere Yeniden Yönelim alt boyutu için Cronbach α = .76 ve Kişisel Saygının Yenilenmesi alt boyutu için Cronbach α = .87 olarak bulunmuştur. Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeği’nin ölçüt bağlantılı geçerlik çalışmasının test edilmesi için yürütülen analizler sonucunda ölçeğin her iki boyutundan elde edilen puanlar ile bireylerin genel iyi oluş ve kendini affetme eğilim puanları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kendini affetme, Geçerlik, Güvenirlik.

Kaynakça

Asıcı, E. ve Karaca, R. (2018). Ergenler için Affetme Ölçeği (EAÖ): Bir ölçek geliştirme çalışması. Electronic Turkish Studies-Educational Sciences, 13(11), 205–228. Doi: 10.7827/TurkishStudies.13144
Balkin, R. S., Harris, N. A., Freeman, S. J., & Huntington, S. (2014). The forgiveness reconciliation inventory: An instrument to process through issues of forgiveness and conflict. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47(1), 3–13. Doi: 10.1177/0748175613497037
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Bandura, A. (1991). Social cognitive theory of moral thought and action. In W. M. Kurtines & J. L. Gerwirtz (Ed.), Handbook of moral behavior and development (pp. 45–103). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Bandura, A. (2002). Selective moral disengagement in the exercise of moral agency. Journal of Moral Education, 31(2), 101–119. Doi: 10.1080/0305724022014322
Bandura, A., Barbaranelli, C., Caprara, G. V., & Pastorelli, C. (1996). Mechanisms of moral disengagement in the exercise of moral agency. Journal of Personality and Social Psychology, 71(2), 364–374. Doi: 10.1037/0022-3514.71.2.364
Berry, J. W., Worthington, E. L., Jr., O’Connor, L., Parrott, L., III., & Wade, N. G. (2005). Forgivingness, vengeful rumination and affective traits. Journal of Personality, 73(1), 183–225. Doi: 10.1111/j.1467-6494.2004.00308.x
Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: The Guilford Press.
Bugay, A., & Demir, A. (2010). A turkish version of heartland forgiveness scale. Procedia Social and Behavioral Sciences, 5, 1927–1931. Doi: 10.1016/j.sbspro.2010.07.390
Bugay, A., Demir, A., & Delevi, R. (2012). Assessment of reliability and validity of the turkish version of heartland forgiveness scale. Psychological Reports, 111(2), 575–584. Doi: 10.2466%2F08.21.PR0.111.5.575-584

Carlisle, R. D., Tsang, J., Ahmad, N. Y., Worthington, E. L., Jr., Witvliet, C. V. O., & Wade, N. G. (2012). Do actions speak louder than words? Differential effects of restitution and apology on behavioral and self-reported forgiveness. Journal of Positive Psychology, 7(4), 294–305. Doi: 10.1080/17439760.2012.690444
Compton, W. C., & Hoffman, E. (2013). Positive psychology: The science of happiness and flourishing. Belmont: Wadsworth
Çelik, S. B., & Serter, G. Ö. (2017). The role of forgiveness on subjective well-being of university students in their romantic relationships. International Journal of Human Sciences, 14(4), 3990–4001. Doi: 10.14687/jhs.v14i4.4874
Çolak, T. S. (2014). Logoterapi yönelimli grupla psikolojik danışmanın affetme esnekliği kazandırma üzerindeki etkisi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Datu, J. A. D. (2014). Forgiveness, gratitude and subjective well-being among Filipino adolescents. International Journal for the Advancement of Counselling, 36(3), 262–273. Doi: 10.1007/s10447-013-9205-9
Davis, D. E., Hook, J. N., Van Tongeren, D. R., DeBlaere, C., Rice, K. G., & Worthington, E. L. (2015). Making a decision to forgive. Journal of Counseling Psychology, 62(2), 280–288. Doi: 10.1037/cou0000054
Durmuş, E. ve Manap, A. (2018). Evlilikte bağışlama ölçeği-olay: türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(4), 2033–2049. Doi: 10.17240/aibuefd.2018.18.41844-504877
Elliot, B. (2015). Forgiveness ınterventions to promote physical health. In L. L. Toussaint, E. L. Worthington & D. R. Williams (Ed.), Forgiveness and health: Scientiﬁc evidence and theories relating forgiveness to better health (pp. 271–285). New York, NY: Springer.
Emmons, R. A., (2005). Emotion and religion. In R. F., Paloutzian & C. L. Park, (Eds.), Handbook of the psychology of religion and spirituality (pp. 235–252.). New York, NY: Guilford Press.
Enright, R. D., & Coyle, C. T. (1998). Researching the process model of forgiveness within psychological interventions. In E. L. Worthington (Ed.), Dimensions of forgiveness: Psychological research and theological perspectives (pp. 139–161). Philadelphia: Templeton Foundation Press.
Enright, R. D., & The Human Development Study Group. (1996). Counseling within the forgiveness triad: On forgiving, receiving forgiveness and self-forgiveness. Counseling & Values, 40(2), 107–127. Doi: 10.1002/j.2161-007X.1996.tb00844.x
Enright, R. D., & Rique, J. (2004). The Enright Forgiveness Inventory: Sampler set, manual, instrument, and scoring guide. Menlo Park, CA: Mind Garden.
Erkan, Z. (2015). Adaptation of the marital offence-specific forgiveness scale for use in a turkish cultural context. Social Behavior and Personality, 43(7), 1057–1070. Doi: 10.2224/sbp.2015.43.7.1057
Ersanlı, K., & Vural Batık, M. (2015). Development of the forgiveness scale: a study of reliability and validity. Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(7), 19–32. Doi: 10.7827/TurkishStudies.8201
Exline, J. J., Baumeister, R. F., Bushman, B. J., Campbell, W. K., & Finkel, E. J. (2004). Too proud to let go: Narcissistic entitlement as a barrier to forgiveness. Journal of Personality and Social Psychology, 87(6), 894–912. Doi: 10.1037/0022-3514.87.6.894
Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). London: Sage Publications Ltd.
Fincham, F. D., Beach, S. R., & Davila, J. (2004). Forgiveness and conflict resolution in marriage. Journal of Family Psychology, 18(1), 72–81. Doi: 10.1037/0893-3200.18.1.72
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Structural equation models with unobservable variables and measurement error: Algebra and statistics. Journal of Marketing Research, 18(3), 382–388. Doi: 10.1177/002224378101800313
George, D., & Mallery, P. (2019). IBM SPSS statistics 25 step by step: A simple guide and reference (15th ed.). New York, NY: Routledge.
Griffin, B. J., Worthington, E. L., Jr., Davis, D. E., Hook, J. N., & Maguen, S. (2018). Development of the self-forgiveness dual-process scale. Journal of Counseling Psychology, 65(6), 715–726. Doi: 10.1037/cou0000293
Griffin, B. J., Worthington, E. L., Jr., Lavelock, C. R., Greer, C. L., Lin, Y., Davis, D. E., & Hook, J. N. (2015). Efficacy of a self-forgiveness workbook: A randomized controlled trial with interpersonal offenders. Journal of Counseling Psychology, 62(2), 124–136. Doi: 10.1037/cou0000060
Hair Jr, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson.
Hair Jr, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C., & Sarstedt, M. (2016). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Sage Publications.
Hall, J. H., & Fincham, F. D. (2005). Self-forgiveness: the Stepchild of forgiveness research. Journal of Social and Clinical Psychology, 24(5), 621–637. Doi: 10.1521/jscp.2005.24.5.621
Havare, A. Ö. ve Gizir C. A. (2020). Başkalarını affetme ölçeği ve kendini affetme ölçeği’ni türkçe’ye uyarlama çalışmaları. HAYEF: Journal of Education, 17(2), 150–175. Doi: 10.5152/hayef.2020.20011
Helb, J. H., & Enright, R. D. (1993). Forgiveness as a psychotherapeutic goal with elderly females. Psychotherapy, 30(4), 658–667. Doi: 10.1037/0033-3204.30.4.658
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. Doi: 10.1080/10705519909540118
Jacinto, G. A., & Edwards, B. L. (2011). Therapeutic stages of forgiveness and self- forgiveness. Journal of Human Behavior in the Social Environment, 21(4), 423–437. Doi: 10.1080/15433714.2011.531215
Kato, T. (2016). Effects of partner forgiveness on romantic break-ups in dating relationships: A longitudinal study. Personality and Individual Differences, 95, 185–189. Doi: 10.1016/j.paid.2016.02.050
Kaya, Ö. S. (2019). Kişilerarası ilişkilerde affetme ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlkogretim Online, 18(3), 1244–1259. Doi:10.17051/ilkonline.2019.611538
Kim, J. J., Volk, F., & Enright, R. D. (2021). Validating the enright self-forgiveness ınventory (ESFI). Current Psychology. Doi: 10.1007/s12144-020-01248-4
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). New York, NY: Guilford Press.
Lam, L. W. (2012). Impact of competitiveness on salespeople's commitment and performance. Journal of Business Research, 65(9), 1328–1334. Doi: 10.1016/j.jbusres.2011.10.026
Longo, Y., Coyne, I., & Joseph, S. (2018). Development of the short version of the scales of general well-being: The 14-item SGWB. Personality and Individual Differences, 124, 31–34. Doi: 10.1016/j.paid.2017.11.042
Mauger, P. A., Perry, J. E., Freeman, T., Grove, D. C., McBride, A. G., & McKinney, K. E. (1992). The measurement of forgiveness: Preliminary research. Journal of Psychology and Christianity, 11(2), 170–180.
McCullough, M. E. (2000). Forgiveness as human strength: theory, measurement and links to wellbeing. Journal of Social and Clinical Psychology, 19(1), 43–55. Doi: 10.1521/jscp.2000.19.1.43
McCullough, M. E., Bono, G., & Root, L. M. (2005). Religion and forgiveness. In R. F. Paloutzian & C. L. Park (Ed.), Handbook of the psychology of religion and spirituality (pp. 394–411). New York, NY: Guilford Press.
McCullough, M. E., & Witvliet, C., V. (2002). The psychology of forgiveness. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Ed.), Handbook of positive psychology (pp. 465–477). New York, NY: Oxford University Press.
McCullough, M. E., Rachal, K. C., Sandage, S. J., Worthington, E. L., Jr., Brown, S. W., & Hight, T. L. (1998). Interpersonal forgiveness in close relationships II: Theoretical elaboration and measurement. Journal of Personality and Social Psychology, 75(6), 1586–1603. Doi: 10.1037/0022-3514.75.6.1586
Menahem, S., & Love, M. (2013). Forgiveness in psychotherapy: The key to healing. Journal of Clinical Psychology, 69(8), 829–835. Doi: 10.1002/jclp.22018
Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). New York, NY: McGrawHill.
Odacı, H. , Kaya, F. ve Kınık, Ö. (2021). Genel iyi oluş ölçeği kısa formu’nun türkçeye uyarlama çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (52), 97–111. Doi: 10.53444/deubefd.841481
Paleari, F. G., Regalia, C., & Fincham, F. D. (2009). Measuring offense-specific forgiveness in marriage: the marital offense-specific forgiveness scale (MOFS). Psychological Assessment, 21(2), 194–209. Doi: 10.1037/a0016068
Pollard, M. W., Anderson, R. A., Anderson, W. T., & Jennings, G. (1998). The development of a family forgiveness scale. Journal of Family Therapy, 20(1), 95–109. Doi: 10.1111/1467-6427.00070
Riek, B. M. (2010). Transgressions, guilt and forgiveness: A Model of seeking forgiveness. Journal of Psychology and Theology, 38(4), 246–254. Doi: 10.1177%2F009164711003800402
Rye, M. S., Loiacono, D. M., Folck, C. D., Olszewski, B. T., Heim, T. A., & Madia, B. P. (2001). Evaluation of the psychometric properties of two forgiveness scales. Current Psychology, 20, 260–277. Doi: 10.1007/s12144-001-1011-6
Sarıçam, H. ve Akın, A. (2013). Affedicilik Ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 37–46. https://hayefjournal.org/en/affedicilik-olceginin-turkce-uyarlamasi-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi-16507
Serter, G. Ö. (2018). Üniversite öğrenimi gören öğrencilerin algıladıkları duygusal istismar ile affetme ve öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 13(19), 1465–1484. Doi: 10.7827/TurkishStudies.14171
Strelan, P. (2007). Who forgives others, themselves and situations? The roles of narcissism, guilt, self-esteem and agreeableness. Personality and Individual Differences, 42(2), 259–269. Doi: 10.1016/j.paid.2006.06.017
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2014). Using multivariate statistics (6th ed.). London: Pearson Education Limited.
Taysi, E. (2007). Suça ilişkin kişilerarası motivasyonlar ölçeğini türk kültürüne uyarlama çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 10(20), 63–74. https://app.trdizin.gov.tr/makale/TmprNE5qQXc
Thompson, L. Y., Snyder, C. R., Hoffman, L., Michael, S. T., Rasmussen, H. N., Billings, L. S. … Roberts, D. E. (2005). Dispositional forgiveness of self, others, and situations. Journal of Personality, 73(2), 313–359. Doi: 10.1111/j.1467-6494.2005.00311.x
Toussaint, L., Kalayjian, A., & Diakonova-Curtis, D. (2017). Forgiveness makes sense: forgiving others enhances the salutary associations of meaning-making with traumatic stress symptoms. Peace and Conflict: Journal of Peace Psychology, 23(1), 85–88. Doi: 10.1037/pac0000187
Toussaint, L. L., Williams, D. R., Musick, M. A., & Everson, S. A. (2001). Forgiveness and health: Age differences in a U.S. probability sample. Journal of Adult Development, 8, 249–257. Doi: 10.1023/A:1011394629736
Tse, W. S., & Yip, T. H. J. (2009). Relationship among dispositional forgiveness of others, interpersonal adjustment and psychological well-being: Implication for interpersonal theory of depression. Personality & Individual Differences, 46, 365–368. Doi: 10.1016/j.paid.2008.11.001
Wohl, M. J. A., DeShea, L., & Wahkinney, R. L. (2008). Looking within: measuring state self-forgiveness and its relationship to psychological well-being. Canadian Journal of Behavioural Science / Revue canadienne des sciences du comportement, 40(1), 1–10. Doi: 10.1037/0008-400x.40.1.1.1
Woodyatt, L., & Wenzel, M. (2013). Self-forgiveness and restoration of an offender following an interpersonal transgression. Journal of Social and Clinical Psychology, 32(2), 225–259. Doi: 10.1521/jscp.2013.32.2.225
Worthington, E., L., Griffin, B. J., & Provencher, C. (2018). Forgiveness. In J. E. Maddux (Ed.), Subjective well being and life satısfaction (pp. 148–167). New York, NY: Routledge.
Worthington, E. L., Jr., Hook, J. N., Utsey, S. O., Williams, J. K., & Neil, R. L. (2007, October). Decisional and emotional forgiveness. Paper presented at the Positive Psychology Summit, Washington, DC, October 5, 2007.
Worthington, E. L., Jr., Lavelock, C., vanOyen Witvliet, C., Rye, M. S., Tsang, J.-A., & Toussaint, L. (2015). Measures of forgiveness: Self-report, physiological, chemical, and behavioral indicators. In G. J. Boyle, D. H. Saklofske & G. Matthews (Eds.), Measures of personality and social psychological constructs (pp. 474–502). Elsevier Academic Press. Doi: 10.1016/B978-0-12-386915-9.00017-6
Yurdugül, H. ve Alsancak Sırakaya, D. (2013). Çevrimiçi öğrenme hazır bulunuşluluk ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 38(169), 391–406. http://eb.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/2420

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Feridun Kaya ^*
0000-0001-9549-6691
Türkiye

Hatice Odacı
0000-0002-2080-6269
Türkiye

Fatih Aydın
0000-0002-7399-1525
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2022

Kabul Tarihi

2 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 43 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17152/gefad.1110236

IZ

https://izlik.org/JA73BM67ND

APA

Kaya, F., Odacı, H., & Aydın, F. (2023). Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(1), 1-29. https://doi.org/10.17152/gefad.1110236

AMA

1.Kaya F, Odacı H, Aydın F. Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*. GEFAD. 2023;43(1):1-29. doi:10.17152/gefad.1110236

Chicago

Kaya, Feridun, Hatice Odacı, ve Fatih Aydın. 2023. “Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 43 (1): 1-29. https://doi.org/10.17152/gefad.1110236.

EndNote

Kaya F, Odacı H, Aydın F (01 Nisan 2023) Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 43 1 1–29.

IEEE

[1]F. Kaya, H. Odacı, ve F. Aydın, “Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*”, GEFAD, c. 43, sy 1, ss. 1–29, Nis. 2023, doi: 10.17152/gefad.1110236.

ISNAD

Kaya, Feridun - Odacı, Hatice - Aydın, Fatih. “Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 43/1 (01 Nisan 2023): 1-29. https://doi.org/10.17152/gefad.1110236.

JAMA

1.Kaya F, Odacı H, Aydın F. Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*. GEFAD. 2023;43:1–29.

MLA

Kaya, Feridun, vd. “Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 43, sy 1, Nisan 2023, ss. 1-29, doi:10.17152/gefad.1110236.

Vancouver

1.Feridun Kaya, Hatice Odacı, Fatih Aydın. Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*. GEFAD. 01 Nisan 2023;43(1):1-29. doi:10.17152/gefad.1110236

Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*

Testing the Validity and Reliability of the Self-Forgiveness Dual Process Scale

Öz

Anahtar Kelimeler

Kendini Affetme İkili Süreç Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Test Edilmesi*

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster