Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitapları İncelemesi Odaklı Lisansüstü Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme

Dil öğretiminde temel kaynaklardan biri ders kitaplarıdır. Bu doğrultuda yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarına gereken hassasiyetin gösterilmesi, dil öğretim sürecinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesinde yadsınamaz bir gerçekliktir. Bu makalede, yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde bazı kurumlar tarafından farklı içeriklerle oluşturulan ders kitaplarını belirlenen kıstaslar ölçüsünde inceleyen yüksek lisans ve doktora tezleri, nitel ölçütler ışığında değerlendirilmiştir. İncelemeye alınan lisansüstü çalışmalar, 2007-2020 yılları arasında yayınlanan araştırmalarla sınırlandırılmıştır. Makalede, yayınlanma tarihine göre önce yüksek lisans tezlerinin daha sonra ise doktora tezlerinin künyesi ve değerlendirmeleri yer almaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında ders kitabı incelemesi yapan; 106 adet yüksek lisans, 8 adet doktora tezi tespit edilmiştir. Tespit edilen tezlerin muhtevasında bulunan problem durumları, bulgular ve sonuçlar incelendiğinde; bazı çalışmalarda örneklem değişmekle beraber aynı konu etrafında araştırmaların yapıldığı, birbirini tekrar eden çalışmalarla yıldan yıla nicel bakımdan artışın olduğu görülmektedir. Yüksek lisans ve doktora tezlerinin, aynı konular etrafında birbirini tekrar etme durumu dikkat çekmektedir. Bu sebeple; ders kitabı incelemesi yapan lisansüstü çalışmaların değerlendirilmesi, araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır.

Textbooks are one of the fundamental resources in language teaching. In this perspective, for the process of language teaching to progress in a healthy way, it is an undeniable fact that one should show the required sensitivity to the textbooks for teaching Turkish as a foreign language. In this article, master’s theses and doctoral dissertations examining textbooks prepared by some institutions with different contents to teach Turkish as a foreign language under some certain criteria were evaluated in light of qualitative criteria. Postgraduate studies under examination were limited to the ones published between the years of 2007 and 2020. The article contains tags and evaluations of first master’s theses and then doctoral dissertations depending on their issue dates. 106 master’s theses and 8 doctoral dissertations were detected examining textbooks in the field of teaching Turkish as a foreign language. When problem situations, findings, and results from the contents of the detected theses and dissertations were examined, although the samples vary in some studies, it was seen that studies are performed on the same topics and there is an increase in qualitative studies from year to year with repetitive studies. It is significant that master’s theses and doctoral dissertations repeat one another on the same topics. Therefore, this study was initiated to evaluate the postgraduate studies examining textbooks.