Özel Eğitim ve Müzik Eğitimi Öğretim Elemanlarının Müzik ve Oyun Dersine İlişkin Görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı üniversitelerin eğitim fakültelerinin özel eğitim bölümünde derse giren akademisyenlerin müzik ve oyun dersine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını üçü özel eğitim biri müzik eğitimi alanında çalışan dört öğretim elemanı oluşturmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt ve kartopu örnekleme birlikte kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmada araştırmacıların geliştirdiği yarı yapılandırılmış görüşme formu veri toplamak amacıyla kullanılmıştır. Bu araştırma nitel bir araştırmadır ve çalışmada nitel veri toplama yöntemlerinden görüşme yöntemi kullanılmıştır. Görüşme verileri içerik analizi ile incelenmiş, akademisyen görüşleri doğrultusunda kod, kategori ve temalara ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre akademisyenler; müzik ve oyun etkinliklerinden çocukların zevk aldığını ve bu etkinliklerin çocukları sosyalleştirerek sonraki hayatlarına hazırladığını belirtmişlerdir. Ayrıca müzik ve oyun etkinliklerinin çocukların öğrenmeye karşı motivasyonlarını artırırken dil gelişimine olumlu katkılar sunduğunu bu sebeplerle müzik ve oyun etkinliklerinin yeni bilgilerin edinilmesi ve pekiştirilmesinde de kullanılması gerektiğini düşünmektedirler. Özel eğitim uzmanı akademisyenlerin üniversitelerin özel eğitim bölümlerinde verilen “özel eğitimde oyun ve müzik” dersi kapsamında oyun öğretiminde sorun yaşamadıkları ancak müzik konularının öğretiminde ve bu alana ilişkin hedeflere ulaşma konusunda ise sıkıntı yaşadıkları görülmüştür. Akademisyenler aynı zamanda özel eğitim bölümden mezun olarak okullarda müzik ve oyun dersine girecek olan öğretmenlerin; müzik hakkında çok fazla bilgisi olmasa da müziğin nasıl öğretileceğine ilişkin bir fikir ve temel müzik bilgisine sahibi olması, basit düzeyde de olsa enstrüman çalabilmesi ve şarkı söyleyebilmesi ayrıca çok sayıda şarkı bilmeleri gerektiğini ifade etmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Özel eğitim
• Müzik ve Oyun
• Özel eğitimde oyun ve müzik
• Müzik eğitimi

The Views of Special Education and Music Education Instructors Regarding to Course of Music and Games

Öz

The objective of this research is to determine views of the academicians lecturing courses at special education departments of education faculties of universities with respect to music and games lesson. In light of this purpose, case design, among the qualitative research methods, has been used in this research. Four instructors have constituted the research participants, and three of these instructors were working in the field of special education as opposed to one working in the music education field. The participants were determined through a blend of criterion and snowball sampling, which are among purposeful sampling types. Semi-structured interview form developed by the researchers of this study has been used to collect data. This is a qualitative research and the interview method, which is among the qualitative data collection methods, has been used in the study. Data on interviews were examined through content analysis, and codes, categories and themes were obtained in line with the views of the academicians. According to the research results, academicians stated that children enjoyed game activities and such activities prepared the children to their future lives by means of socializing them. Furthermore, they also think that music and game activities increased children’s motivation towards learning, positively contributed to their language development; therefore, music and game activities should be used in the acquisition and reinforcement of new knowledge. This study indicated that the academicians specialized in special education did not experience any issues in “game and music in special education” lessons regarding teaching games; however, they were facing problems in teaching music content and reaching the objectives regarding this field. The academicians also stated that the teachers who were to teach music and game lessons at schools upon their graduation from special education departments should have an opinion on how to teach music and obtain basic musical skills although they do not have broad knowledge of music, should be able to play a musical instrument at basic level and sing songs and have a wide song repertoire.

Anahtar Kelimeler

• Special education
• Music and games
• Music and games in special education
• Music education.

Kaynakça

1. Archontopoulou, A., & Vaiouli, P. (2020). Music and social skills for young children with autism: A survey of early childhood educators. International Journal of Educational Research Review, 5(3), 190-207.
2. Bharathi, G., Venugopal, A., & Vellingiri, B. (2019). Music therapy as a therapeutic tool in improving the social skills of autistic children. The Egyptian Journal of Neurology, Psychiatry and Neurosurgery, 55, 1-6.
3. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.
4. Campbell, P. S. (2021). Musica exotica, multiculturalism, and school music. Visions of Research in Music Education, 16(5), 20.
5. Christensen, L.B., Johnson, R.B. & Turner, L.A. (2020). Değişkenlerin ölçülmesi ve örneklem. A. Aypay (Ed.), Araştırma yöntemleri desen ve analiz (M. Sever, Z. Avcı Yurtseven, Çev.) (s.149-180) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık.
6. Çadır, D. (2008). Zihinsel engelli öğrenciler ı̇çin müzik terapi yöntemine göre hazırlanan sosyal beceri öğretim programının etkililiğinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
7. Çay, E. (2020). Müzik eğitimi dersinin özel gereksinimli öğrencilere katkısının özel eğitim öğretmenlerinin görüşleriyle belirlenmesi. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 60-79.
8. Dayı, E. ve Gürgan Öztürk, F. (2019). Türkiye’de zihinsel engelli öğrencilere hizmet veren özel eğitim okulları, müzik öğretmenleri ve müzik sınıflarının durumunun incelenmesi, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (69), 218-231.

9. Dikici, A. (2002). Orff tekniği ile verilen müzik eğitiminin matematik yeteneğine etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
10. Eren, B., Deniz, J., ve Düzkantar, A. (2013). The effectiveness of embedded teaching through the most-to-least prompting procedure in concept teaching to children with autism within orff-based music activities. Educational Sciences: Theory and Practice, 13(3), 1877-1885.
11. Eren, B. (2015). The use of music ınterventions to ımprove social skills in adolescents with autism spectrum disorders in ıntegrated group music therapy sessions. 7th World Conference on Educational Sciences, Procedia - Social and Behavioral Sciences. 197, 207-213. doi:10.1016/j.sbspro.2015.07.125
12. Erol Düzbastılar, M. & Eyüpoğlu, G. (2019). Müzik öğretmenlerinin özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin müzik öğretimine ilişkin tutumlarının incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research , 5 (4) , 384-404 . DOI: 10.24289/ijsser.571267
13. Glesne, C. (2015). Nitel araştırmaya giriş (A. Ersoy ve P. Yalçınkaya, Çev.). (5. Baskı) Ankara: Anı Yayıncılık.
14. Gökmen, U. (2010). Otizm tanısı almış bir çocuğun müziğe ve müzik çalışmalarına verdiği tepkilerin betimlenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
15. Hallam, S., Creech, A., & McQueen, H. (2018). Pupils’ perceptions of informal learning in school music lessons. Music Education Research, 20(2), 213-230.
16. Janurik, M., & Józsa, K. (2022). Long-term impacts of early musical abilities on academic achievement: A longitudinal study. Journal of Intelligence, 10(3), 36.
17. Kara, S. (2019). Özel Eğitim Öğretmenlerinin Özel Eğitim Süreçlerinde Müzik Eğitimi Entegrasyonuna İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
18. Karatağ, Ö. M. (2020). Zihinsel engelliler özel eğitim uygulama okullarında çalışan müzik öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Journal of Art and Human, 4(1), 1309-7156.
19. Kern, P., Wolery, M. & Aldridge, D. (2007). Use of songs to promote ındependence in morning greeting routines for young children with autism. J Autism Dev Disord 37, 1264–1271. doi:10.1007/s10803-006-0272-1
20. Kossyvaki, L., & Curran, S. (2020). The role of technology-mediated music-making in enhancing engagement and social communication in children with autism and intellectual disabilities. Journal of Intellectual Disabilities, 24(1), 118-138.
21. Lee, L., & Lin, H. F. (2023). The influence of music technology on the academic behavior of preschool children with autism spectrum disorder. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 19(6), em2273.
22. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan, Çev.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
23. MEB (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. Resmî Gazete, 30471, 7 Temmuz 2018.
24. MEB. (1973, Haziran 14). Resmî Gazete. Kasım 15, 2021 tarihinde Milli Eğitim Temel Kanunu: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1739.pdf adresinden alındı.
25. Nacakcı, Z. ve Dalkıran, E. (2016). Zihin Engelli Özel Eğitim Okullarında Müzik Dersi Uygulamalarının İncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 344-356.
26. Önal, O. (2010). Otistik çocuklarda müzik eğitimi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kırıkkale.
27. Özdemir, E. (2021). Özel eğitim uygulama okullarında çalışan müzik öğretmenlerinin mesleki yaşantılarında karşılaştıkları güçlükler. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
28. Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (1997, 6 Haziran). Resmî Gazete (Sayı: 23011). Erişim adresi: http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/23011_1.pdf.
29. Öztosun Çaydere Ö (2003). İlköğretim Okullarında Müziklendirilmiş Fişlerle Yapılan Eğitimin İlkokuma Öğretimine Etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(5), 125 - 131.
30. Pektaş, S., Düzkantar, A. & Yurga, C. (2016). Özel Eğitim Alan Çocukların Eğitiminde Müziğin Kullanılmasına İlişkin Ebeveyn Görüşleri. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6 (14) , 1-17 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/iujad/issue/24487/323497
31. Sever, M. & Avcı Yurtseven, Z. (2020). Değişkenlerin ölçülmesi ve örneklem. A. Aypay (Ed.). Araştırma yöntemleri içinde (s. 149-180). Ankara:Anı.
32. Ünal, M., Ece, A. S. & Yıkmış, A. (2016). Zihin Engelli Çocuklara Öz Bakım Becerilerinin Şarkı Yoluyla Öğretilmesi Teaching Self-Care Skills To Mentally Retarded Children With The Song. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 8 (17) , 139-153 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/makusobed/issue/45268/567020
33. YÖK, (2023). Özel Eğitim Öğretmenliği Lisans Programı. Erişim adresi: https://www.yok.gov.tr /Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Ozel_Egitim_Ogretmenligi_Lisans_ Programi.pdf.
34. Reece, A. (2015). The interaction between music and language in learning and recall in children with autism spectrum condition(Doctoral dissertation, University of Roehampton).
35. Rusli, N. A. (2023). The Effectıveness of Musıc Educatıon ın Improvıng Socıal Communıcatıon for Autısm Spectrum Dısorder (Asd) Students. Studia Universitatis Babes-Bolyai-Musica, 68(Sp. Issue 1), 261-274.
36. Saldaña, C. (2016). Children with disabilities: constructing metaphors and meanings through art. International Journal of Special Education, 31(1), 88-96.
37. Sharda, M., Tuerk, C., Chowdhury, R., Jamey, K., Foster, N., Custo-Blanch, M., ... & Hyde, K. (2018). Music improves social communication and auditory–motor connectivity in children with autism. Translational psychiatry, 8(1), 231.
38. Simpson, K., Keen, D., & Lamb, J. (2013). The use of music to engage children with autism in a receptive labelling task. Research in Autism Spectrum Disorders, 7(12), 1489-1496.
39. Turan, D. (2006). Özel eğitimde müzikten yararlanmada karşılaşılan sorunlarla ilgili öğretmen görüşlerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı, İstanbul.
40. Whitehead-Pleaux, A. M., Baryza, M. J., & Sheridan, R. L. (2006). The effects of music therapy on pediatric patients' pain and anxiety during donor site dressing change. Journal of music therapy, 43(2), 136-153.
41. Yıkmış, A., Terzioğlu, N. K., Kot, M., & Aktaş, B. (2017). Özel eğitim öğretmenlerinin derslerde oyun ve şarkıyı kullanma durumları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (3), 1548-1583.
42. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınlar.
43. Yılma, G. & Uçan, B. (2014). Eğitilebilir zihinsel engelli çocuklarda müzik aletlerinin görsel destekli algılanabilirliği üzerine bir çalışma. Turkish Online Journal of Design Art and Communication , 4 (1) , - . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tojdac/issue/13016/156816
44. Yılmaz, F., Topaloğlu, G. & Akyüzlüer, M. (2014). Grupla Yapılan Müzik Etkinliğinin Otizmli Çocukların Sosyal Becerilerine Etkisinin Betimlenmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education , 3 (1) , 252-276 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/buefad/issue/3814/51148
45. Yoon, S. (2021). A Music Technology-Based Interactive Music-Making for Improving the Social Communication Skills of Children With Autism Spectrum Disorder. Journal of Music and Human Behavior, 18(2), 19-43.
46. Yükselsin, İ. Y. ve Berrakçay, O. (2010). Bir Müziksel Terapi Modeli Olarak Etkileşimli Ritim Tekrarı Alıştırmasının Otizm Spektrum Bozuklukları Olan Çocuklardaki Problem Davranışların Azaltılmasındaki Etkileri. Journal of International Social Research, 3(10), 661-673.