Bilgi ve İletişim Teknolojileri ile İlgili Akademik Başarı Testi Geliştirme Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı, yükseköğretim öğrencilerinin bilgi ve iletişim teknolojileri ile ilgili akademik başarı düzeylerini ölçmek için çoktan seçmeli sorulardan oluşan bir başarı testi hazırlamaktır. Bu amaçla ilk olarak Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) dersine ilişkin hedef-kazanımlar belirlenmiş ve bu hedefler doğrultusunda 100 soruluk bir başarı testi oluşturulmuştur. Oluşturulan soru havuzundan, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü (BÖTE) alan uzmanı görüşleri doğrultusunda kapsam geçerliğini sağlayacak şekilde 40 soruluk bir taslak test oluşturulmuştur. Taslak test pilot çalışma kapsamında 230 öğrenciye uygulanmıştır. Madde analizleri sonucunda ayırt ediciliği ve güvenirliği düşük 3 maddenin testten çıkarılmasına karar verilmiştir. Son hali verilen 37 maddelik test ikinci uygulama olarak 83 kişilik bir öğrenci grubuna uygulanmıştır. Uygulama sonucunda testin güvenirliği 0,783, ortalama güçlüğü 0,551 ve ortalama ayırt ediciliği 0,348 olarak hesaplanmıştır. Güvenirlik ve geçerlik çalışması sonucunda, bilgi ve iletişim teknolojileri dersine yönelik 37 maddelik çoktan seçmeli soru tarzından oluşan bir başarı testi geliştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, hedef ve kazanımlar doğrultusunda sistematik bir şekilde geliştirilen testin bilgi ve iletişim teknolojileri yeterliliğini ölçme konusunda geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bilgi ve iletişim teknolojileri
• başarı testi
• ölçme ve değerlendirme

Development Study of Achievement Test Regarding Information and Communication Technologies Course

Öz

With this study, it was aimed to develop an achievement test consisting of multiple-choice questions to measure the academic success levels of higher education students regarding information and communication technologies. For this purpose, firstly, the goals were determined for the Information and Communication Technologies (ICT) course, the item pool was prepared with 100 questions was created in line with these goals. The test including 40 questions was created from the item pool, in line with the opinions of field experts from the Department of Computer and Instructional Technologies Education (CEIT) to ensure content validity. The test was applied to 230 students within the scope of the pilot study. As a result of the item analysis, it was decided to remove 3 items with low discrimination and reliability from the test. The 37-item test was applied to a group of 83 students as the second phase. As a result of the study, the reliability of the test was calculated as 0.783, the average difficulty was 0.551 and the average discrimination was 0.348. The results obtained from the study show that the test is a valid and reliable measurement tool for measuring information and communication technologies proficiency.

Anahtar Kelimeler

• Information and communication technologies
• achievement test
• measurement and evaluation

Kaynakça

1. Ainley, J., Schulz, W., & Fraillon, J. (2016). A global measure of digital and ICT literacy skills. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000245577
2. Akbulut, H. İ., & Çepni, S. (2013). Bir üniteye yönelik başarı testi nasıl geliştirilir?: İlköğretim 7. sınıf kuvvet ve hareket ünitesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 18–44. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/19600 adresinden erişilmiştir.
3. Arabacıoğlu, T. (2012). Farklı iletişim ortamlarıyla yürütülen senaryo temelli öğretim programının temel bilgi teknolojileri dersi erişilerine etkisi (Doktora Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
4. Aydın, D. (2021). Çevrimiçi ölçme değerlendirme araçları. H. Çalışkan (Ed.), Öğretim teknolojileri (s.251-277) içinde. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
5. Balcı, E., & Tekkaya, C. (2000). Ölçme ve değerlendirme tekniklerine yönelik bir ölçeğin geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 42–50.
6. Başol, G. (2015). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (3. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9786053645887
7. Baştürk, S. (2019). Çoktan seçmeli testler. S. Baştürk (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme (2. baskı) içinde. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
8. Bingöl, A., & Halisdemir, N. (2017). Üniversite öğrencilerinin temel bilgi teknolojileri dersine yönelik akademik başarı testi geliştirme çalışması. The Journal of Academic Social Science Studies, 1, 541–554. https://doi.org/10.9761/JASSS6984

9. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı istatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
10. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9789944919289
12. Can, G. (2005). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. M. Gültekin (Ed.), Öğretimde planlama ve değerlendirme (5. baskı, s. 207–235) içinde. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
13. Çavuş Ezin, Ç. (2019). Mobil tabanlı bir öğrenme ortamının tasarlanması, uygulanması ve etkililiğinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Eğitim Bilimleri Enstitüsü Bartın Üniversitesi, Bartın.
14. Çerçi, A. (2018). 2018 Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının (5, 6, 7, 8. sınıf) yenilenen bloom taksonomisine göre incelenmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 6(2), 70–81. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/615035 adresinden erişilmiştir.
15. Cüre, F., & Özdener, N. (2008). Öğretmenlerin bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) uygulama başarıları ve BİT’e yönelik tutumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 41–53. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/87540 adresinden erişilmiştir.
16. Demir, N., Kızılay, E., & Bektaş, O. (2016). 7. sınıf çözeltiler konusunda başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(1). https://doi.org/10.17522/nefefmed.52947
17. Divarcı, Ö. F., & Kaya, H. (2019). 8. sınıf “maddenin halleri ve ısı” ünitesine yönelik geçerliliği ve güvenirliği sağlanmış bir akademik başarı testi geliştirme çalışması. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5(2), 214–238. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/761181 adresinden erişilmiştir.
18. Doğan, N. (2019). İnsan davranışları ve ölçme araçlarını sınıflama. N. Doğan (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme (1. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/ 9786052415825
19. Falck, O., Heimisch-Roecker, A., & Wiederhold, S. (2021). Returns to ICT skills. Research Policy, 50(7), 104064. https://doi.org/10.1016/j.respol.2020.104064
20. Gnambs, T. (2021). The development of gender differences in information and communication technology (ICT) literacy in middle adolescence. Computers in Human Behavior, 114, 106533. https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106533
21. Gülümbay, A. A. (2005). Yükseköğretimde web’de dayalı ve yüzyüze ders alan öğrencilerin öğrenme stratejilerinin, bilgisayar kaygılarının ve başarı durumlarının karşılaştırılması (Doktora Tezi). Eğitim Bilimleri Enstitüsü Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
22. Hasançebi, B., Terzi, Y., & Küçük, Z. (2020). Madde güçlük indeksi ve madde ayırt edicilik indeksine dayalı çeldirici analizi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(1), 224–240. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.615465
23. Heale, R., & Twycross, A. (2015). Validity and reliability in quantitative studies. Evidence Based Nursing, 18(3), 66–67. https://doi.org/10.1136/eb-2015-102129
24. Jaleel, S., & OM, A. (2017). A study on the relationship between self directed learning and achievement in information technology of students at secondary level. Universal Journal of Educational Research, 5(10), 1849–1852. https://doi.org/10.13189/ujer.2017.051024
25. Kaptan, E. (2022). Bilişim teknolojileri ve yazılım dersinde dijital öykü kullanımının dijital okuryazarlık, 21. YY becerileri, akademik başarı ve kalıcılık (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü Amasya Üniversitesi, Amasya.
26. Karaca, E. (2016). Test ve madde analizi. S. Erkan & M. Gömleksiz (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme (s. 240–300) içinde. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
27. Karadüz, A. (2009). Türkçe öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme uygulamalarının yapılandırmacı öğrenme kavramı bağlamında eleştirisi. Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 189–210. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/153362 adresinden erişilmiştir.
28. Karaoğlan Yılmaz, G., Yılmaz, R., & Sezer, B. (2014). Üniversite öğrencilerinin güvenli bilgi ve iletişim teknolojisi kullanım davranışları ve bilgi güvenliği eğitimine genel bir bakış. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 176–199. https://doi.org/10.14686/BUEFAD.201416213
29. Karataş, S., Güneş, E., & Karabulut Coşkun, B. (2012). Bilişim teknolojileri dersi ve ilköğretimde önemi. 6. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu, 4–6.
30. Nacaroğlu, O., Bektaş, O., & Kızkapan, O. (2020). Madde döngüleri ve çevre sorunları konusunda başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(1), 36-51. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3374
31. Osborne, J., & Mary, R. (2002). Developing effective methods of assessing “Ideas and evidence.” School Science Review, 83(305), 113–123.
32. Özdener, N., & Öztok, M. (2005). Türk ve ingiliz öğretim programlarının bilgisayar ve internet okur yazarlığı açısından karşılaştırılması. Milli Eğitim Dergisi, 167(2), 236–247.
33. Özgüven, İ. E. (2007). Psikolojik testler (14.baskı). Denizli: PDREM Yayınları.
34. Öztürk, Ö. (2015). Bilgi ve iletişim teknolojileri entegrasyonunu sağlamak amacıyla yürütülen sosyal ağ destekli bilişim teknolojileri dersinin etkinliğine ilişkin bir durum çalışması (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
35. Palczyńska, M., & Rynko, M. (2021). ICT skills measurement in social surveys: Can we trust self‑reports? Quality & Quantity, 55, 917–943. https://doi.org/10.1007/s11135-020-01031-4
36. Powell, V. J. H., Johnson, R. S., Davis, C. T., Turchek, J. C., & Powell, J. C. (2008). Designing hands-on network instruction using virtualization. IADIS International Conference on Cognition and Exploratory Learning in Digital Age (CELDA 2008), 103–112.
37. Robson, C. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri: Gerçek dünya araştırması (Çev. Çınkır, Ş., Demirkasımoğlu, N.). Ankara: Anı yayıncılık. (Orijinal çalışmanın yayın tarihi, 2011).
38. Şimşek, A. (2017). Öğretim tasarımı (4.baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
39. Sürücü, L., & Maslakçı, A. (2020). Validity and reliability in quantitative research. Business & Management Studies: An International Journal, 8(3), 2694–2726. https://doi.org/10.15295/bmij.v8i3.1540
40. Topay, N., & Yılmaz, M. (2023). Biyoloji ve Fen Bilgisi Öğretmenlerine Yönelik Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri Başarı Testi Geliştirilmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 214-240. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2905290 adresinden erişilmiştir.
41. Tyagi, R., Vishwakarma, S., Alexandrovich, Z. S., & Mohammmed, S. (2020). ICT skills for sustainable development goal 4. Quality Education, 435–442. https://doi.org/10.1007/978-3-319-95870-5_39
42. Üstüner, A., & Şengül, M. (2004). Çoktan seçmeli test tekniğinin türkçe öğretimine olumsuz etkileri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 197–208. https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/ adresinden erişilmiştir.
43. Webb, N. L. (1997). Determining alignment of expectations and assessments in mathematics and science education. NISE Brief, 1(2), 1–7. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED405190.pdf adresinden erişilmiştir.
44. Yalçın, S. (2018). 21. yüzyıl becerileri ve bu becerilerin ölçülmesinde kullanılan araçlar ve yaklaşımlar. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 51(1), 183-201. https://doi.org/10.30964/auebfd.405860
45. Yıldız, İ., & Uyanık, N. (2004). Matematik eğitiminde ölçme-değerlendirme üzerine. Kastamonu Eğitim Dergisi, 12(1), 97–104. https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/ adresinden erişilmiştir.