Okul Yöneticilerinin Örgütsel Değerlerinin Okul Toplumuna Yansımalarına İlişkin Fenomenolojik Bir Araştırma
Öz
Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerinin örgütsel değerlerini belirleyerek bu değerlerin okul toplumunda yer alan öğretmen ve öğrenciler tarafından nasıl anlamlandırdıkları ortaya çıkarmaktır. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseni seçilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Balıkesir ilindeki ortaöğretim okullarındaki 15 okul yöneticisi, 20 öğretmen ve 8 öğrenciden oluşmaktadır. Görüşmeler yoluyla elde edilen veriler içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda okul yöneticilerinin “birey odaklı”, “ilişki odaklı”, “yönetim odaklı” ve “gelişim odaklı” olarak dört alt tema altında toplanan 30 örgütsel değeri ifade ettikleri görülmektedir. Öğretmenlerin görüşlerine göre 39 ve öğrencilerin görüşlerine göre 16 örgütsel değer ortaya çıkmıştır. Örgütsel değerler öğretmenlere göre “okul müdürlerine atfedilen değerler”, “okul ikliminde somutlaşan değerler” ve “okuldaki yitik değerler” olarak; öğrencilerin görüşlerine göre ise “ilişkisel değerler”, “bireysel değerler” ve “yapısal değerler” olarak üçer alt temadan oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, okul toplumu tarafından algılanan örgütsel değerlerin okul ikliminde ve okul kültürünün oluşturulmasında belirgin bir etkisi olduğu söylenebilir. Öğrenciler, öğretmenler ve okul müdürlerinin örgütsel değerleri arasında ortaya çıkan ortaklaşmalar ve farklılıklar, okul yöneticileri için örgütsel değerlerin geliştirilmesi ve sürdürülmesi konusunda yol gösterici olabilir.
Anahtar Kelimeler
Örgütsel değer, Okuldaki örgütsel değerler, Eğitim yönetiminde değerler, Okul toplumu
Destekleyen Kurum
Bu araştırmada herhangi bir kurum, kuruluş ya da kişiden destek alınmamıştır.
Etik Beyan
Bu araştırma, Hacettepe Üniversitesi Etik Komisyonu’nun 04.06.2021 tarih ve E-51944218-300-00001599115 sayılı onayı ve Balıkesir İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 26.08.2021 tarih ve E-99191664-605.01-30158316 sayılı araştırma izni ile yürütülmüştür.
Kaynakça
- Aktepe, V. ve Yel, S. (2009). İlköğretim öğretmenlerini değer yargılarının betimlenmesi: Kırşehir ili örneği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(3), 607-622.
- Aydın, İ., ve Karaman-Kepenekci, Y. (2008). Principals’ opinions of organisational justice in elementary schools in Turkey. Journal of Educational Administration, 46(4), 497-513. doi: 10.1108/09578230810882027
- Aydinay-Satan, A. (2014). Öğretmen adaylarının değer tercihlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarına etkisi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 4(1).
- Aydın, M. (2003). Gençliğin değer algısı: Konya örneği. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(3), 121-144.
- Ayık, A. ve Fidan, M. (2014). İlköğretim kurumlarında örgütsel iletişim ile okul kültürü arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 108-134.
- Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğü belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.
- Begley, P. (2003). In pursuit of authentic school leadership practices. In P. Begley & O. Johansson (Eds.), The ethical dimensions of school leadership (pp. 1-12). Kluwer Academic Publishers.
- Bursalıoğlu, Z. (1994). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Pegem Akademi.
- Cameron, K. S., & Quinn, R. E. (2011). Diagnosing and changing organizational culture (3rd ed.). Jossey-Bass.
- Çelik, V. (2002). Okul kültürü ve yönetimi. Pegem Akademi.