Öğretmenlik Uygulaması Dersinin Okul Öncesi Öğretmen Adayları ve Uygulama Okuluna Katkılarının İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, öğretmenlik uygulaması dersinin okul öncesi öğretmen adayları ve uygulama okuluna katkılarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. Çalışma grubuna bir devlet üniversitesinde Okul Öncesi Öğretmenliği Programında öğrenim gören 22 öğretmen adayı ve Ankara il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız bir okul öncesi eğitim kurumunda görev yapan 8 okul öncesi öğretmeni dahil edilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan ve uzman görüşü alınan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA nitel analiz programı ile analiz edilmiştir. Betimsel analiz sürecinde her bir soruda yer alan konu başlıkları dikkate alınarak tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda; uygulama sürecinin öğretmen adaylarına; alanı tanıma ve deneyim kazandırma, çocukların yaş ve gelişim düzeyine, öğrenme ihtiyaçlarına, ilgilerine uygun oyun temelli etkinlik planlama, materyal hazırlama, uyarlama çalışmaları yapma, demokratik sınıf yönetimi oluşturma, mesleği tanıma ve sevme, öğretmenlere ise özellikle öğretim elemanları ile etkili iş birliği yapma konusunda katkı sunduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmenlik Uygulaması
• Okul Öncesi
• Öğretmen Adayı
• Öğretmen Yetiştirme

Investigation of the Contributions of Teaching Practice Course to Preschool Teacher Candidates and Practice School

Öz

This study was conducted to examine the contributions of the teaching practice course to pre-service preschool teachers and the practice school. In the study, phenomenological design, one of the qualitative research methods, was used. The study group consisted of 22 pre-service teachers studying in the Preschool Teaching Programme at a state university and 8 preschool teachers working in an independent preschool education institution affiliated to the Ministry of National Education in Ankara city centre. Semi-structured interview forms prepared by the researchers and obtained expert opinion were used to collect the research data. The data obtained were analysed with MAXQDA qualitative analysis software. In the descriptive analysis process, themes and sub-themes were formed by taking into account the topics in each question. As a result of the research, it was determined that the implementation process contributed to the prospective teachers in terms of getting to know the field and gaining experience, planning play-based activities suitable for children's age and developmental level, learning needs and interests, preparing materials, making adaptation studies, creating democratic classroom management, getting to know and love the profession, and contributing to the teachers in terms of effective cooperation with the instructors.

Anahtar Kelimeler

• Teaching practice
• Preschool
• Teacher candidate
• Teacher training

Kaynakça

1. Aslanargun, E., Kılıç, A. ve Acar, F. E. (2012). Uygulama öğretmenlerinin öğretmen adaylarına rehberlik düzeyleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(39), 1-21.
2. Atmiş, S. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecini değerlendirmelerine yönelik doğasının unsurlarını algılama düzeylerindeki görüşlerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
3. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
4. Baran, M., Yaşar, Ş. ve Maskan, A. (2015). Fizik öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 230-248.
5. Becit, G., Aşkım Kurt, A. ve Kabakçı Yurdakul, I. (2009). Bilgisayar öğretmen adaylarının okul uygulama derslerinin yararlarına ilişkin görüşleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 169-184.
6. Büyüköztürk, S., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, S. ve Demirel, F. (2023). Bilimsel araştırma yöntemleri. (34. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
7. Cengiz, C. (2021). Öğretmenlik uygulaması dersinin değerlendirilmesi: Öğretmen adaylarının bakış açısı. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 48-62.
8. Ceylan, T. ve Akkuş, Z. (2007). Okul deneyimi II uygulamalarının öğretmen adayları üzerinde yarattığı davranış değişiklikleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 213-226.

9. Creswell, J. W. (2023). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (Çev. Ed. Bütün, M. & Demir, S.B.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
10. Çepni, O. ve Aydın, F. (2015). Coğrafya öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(2), 285-304.
11. Çetin, A., Ünsal, S. ve Hekimoğlu, E. (2021). 2018-2019 öğretim yılında güncellenen öğretmen yetiştirme lisans programının incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 52, 337-358.
12. Çetinkaya, E. ve Kılıç, D. (2017). Öğretmenlik Uygulaması Dersinin Etkililik Düzeyinin Okul Yöneticisi, Sınıf Öğretmeni ve Öğretmen Adayı Görüşlerine Göre İncelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 561-571.
13. Çiçek, Ş. ve Levent İnce, M. (2005). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecine ilişkin görüşleri. Spor Bilimleri Dergisi, 16(3), 146-155.
14. Duman, S. N. ve Erdamar, G. (2020). Conflict situations between student teachers and mentor teachers. International Online Journal of Educational Sciences, 10(5), 20-35.
15. Eker, C. (2015). Öğretmenlik uygulaması dersinin sınıf öğretmeni adaylarının mesleki yeterlilikleri kazanmaları üzerine etkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(4), 246-256.
16. Gazi Üniversitesi Okul Öncesi Ana Bilim Dalı 2022 Öğretmenlik Uygulaması 1-2 Dersi Kılavuzu. https://gef-okuloncesi.gazi.edu.tr/view/page/291897/ogretmenlik-uygulamasi-kilavuzu adresinden 10.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
17. Gazi Üniversitesi Öğretmenlik Uygulaması Yönergesi. https://gef.gazi.edu.tr /view/page/173026 adresinden 10.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
18. Gazi Üniversitesi Öğretmenlik Uygulaması-I/II Dersi Kılavuzu. -Gazi Üniversitesi Öğretmenlik Uygulaması Yönergesi. https://gef.gazi.edu.tr/view/page/173026 adresinden 10.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
19. Gökçe, E. ve Demirhan, C. (2005). Öğretmen adaylarının ve ilköğretim okullarında görev yapan uygulama öğretmenlerinin öğretmenlik uygulaması etkinliklerine ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 38 (1), 43-71.
20. Görgen, İ., Çokçalışkan, H. ve Korkut, Ü. (2012). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adayları, uygulama öğretmenleri ve uygulama öğretim üyeleri açısından işlevselliği, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28, 56-72.
21. Kana, F. (2014). Türkçe eğitiminde öğretmenlik uygulaması dersi: bir durum çalışması. Tarih Okulu Dergisi, 7(XVII) 745-764.
22. Karadüz, A., Eser, Y., Şahin, C. ve İlbay, A. B. (2009). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre öğretmenlik uygulaması dersinin etkililik düzeyi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 442-455.
23. Karasu Avcı, E. ve Ünal İbret, B. (2016). Öğretmenlik Uygulaması-II Dersine İlişkin Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2519-2536.
24. Kazu, İ. Y. ve Yenen, E. T. (2015) Öğretmen yetiştirme sisteminde öğretmenlik uygulamalarının temel alındığı bir model önerisi. Researcher: Social Sciences Studies (RSSS), 5, 26-34.
25. Kılıç, D. (2004). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adayları üzerine etkisinin değerlendirilmesi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, 172-184.
26. Kırksekiz, A., Uysal, M., İşbulan, O., Akgün, Ö.E., Kıyıcı, M. ve Horzum, M.B. (2015). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine eleştirel bir bakış: problemler, beklentiler ve çözüm önerileri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (2), 433-451.
27. Koçak, G., Yıldırım, P. ve Mindivanli-Akdoğan, E (2023). Farklı Branşlardan Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Uygulamasına Yönelik Görüşleri, Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 13(1), 211-240.
28. MEB (2021). Uygulama öğrencilerinin millî eğitim bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulamasına ilişkin yönerge, Millî Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi, 84 (2767), 1047-1063.
29. Öksüz, Y. ve Coşkun, K. (2012). Öğretmenlik Uygulaması I-II derslerinin zihin engelliler öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algılamaları üzerindeki etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 131-155.
30. Polat, K., Türk, G. E. ve Özgül, D. A. (2020). Öğretmenlik uygulaması dersinin okul, fakülte ve öğretmen adayı boyutlarında incelenmesi. Eurasian Journal of Teacher Education, 1(2), 129-147.
31. Seçer, Z., Çeliköz, N. ve Kayılı, G. (2010). Okul öncesi öğretmenliği okul uygulamalarında yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1),128-152.
32. Senemoğlu, N. (2003). Türkiye’de sınıf öğretmeni yetiştirme uygulamaları, sorunlar, öneriler. SDÜ Burdur Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(5), 154-193.
33. Sezen Yüksel, N. (2017). Öğretmen adaylarının uygulama öğretmeni değerlendirmelerinin uygulama deneyimine göre incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(62),1048-1062.
34. Süral, S. (2017). Sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersindeki uygulama öğretmenleri hakkındaki düşüncelerinin incelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1), 277-299.
35. Şimşek, S., Alkan, V. ve Erdem, A. R. (2013). Öğretmenlik Uygulamasına ilişkin nitel bir çalışma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 63-73.
36. Tonga, F. E. ve Tantekin Erden, F. (2021). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının ve Uygulama Öğretmenlerinin Öğretmenlik Uygulaması Dersine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi, Yaşadıkça Eğitim, 35(1), 20-37.
37. Ünver, G. ve Eroğlu, G. (2003). Uygulama öğretmeninin öğretmen adayına karşı davranışları. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 2 (3), 15-29.
38. Yıldırım, A. (2011). Öğretmen eğitiminde çatışma alanları ve yeniden yapılanma. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 1(1), 1-17.
39. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (12.Baskı). Seçkin Yayıncılık.
40. Yılmaz, M. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması dersini yürüten öğretim elemanlarına ilişkin görüşleri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(4), 1377-1387.
41. YÖK (1998a). Eğitim fakültesi öğretmen yetiştirme lisans programları. http://www.yok.gov.tr/documents/10279/30217/Egitim_fakultesi_ogretmen _yetistirme_lisans_programlari_mart_98.pdf/5e166018-b806-48d5-ae13-6afd5dac511c.
42. YÖK (1998b). Fakülte-okul işbirliği. http://www.yok.gov.tr/documents/10279/23817636/ fakulte_okul_isbirligi.pdf/561be90b-5e16-4d8a-9c2b-eaba3426b440).
43. YÖK (2007). Öğretmen yetiştirme ve eğitim fakülteleri (1982-2007). http://www. yok.gov.tr/documents/10279/30217/yok_ogretmen_kitabi/054a8c72-174b-4b00-a675-837874006db5.
44. YÖK (2018). Öğretmen yetiştirme lisans programları. www.yok.gov.tr adresinden 13.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
45. Zeybek, G. ve Karataş, K. (2022). Öğretmenlik deneyimine ilk adım: Öğretmenlik uygulaması sürecinin incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(3), 973-990.