Derleme

Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Cilt: 46 Sayı: 2 7 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Öz

Çocukların yakın sosyal çevre ile etkileşimlerinde şekillenen duygu sosyalleştirme süreci, çocukların duyguları tanıma, ifade etme ve düzenleme becerilerinin gelişiminde temel bir rol oynamaktadır. Erken çocukluk döneminde kazanılan duygu düzenleme ve sosyal yetkinlik becerilerinin bireyin ilerleyen yaşam dönemlerindeki ruh sağlığı, akademik uyumu ve sosyal ilişkileri üzerinde belirleyici etkileri olduğu bilinmektedir. Bu araştırmada Türkiye’de duygu sosyalleştirme üzerine yapılmış lisansüstü tezleri incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma doküman incelemesi yönteminde tasarlanmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniğinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı’nda duygu sosyalleştirme üzerine yapılmış 61 lisansüstü tez çalışma grubunu oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan “Tez İnceleme Formu” aracılığı ile işlenerek analize hazır hâle getirilmiş ve içerik analizi ile çözümlenerek grafiklerle betimsel olarak sunulmuştur. Araştırma sonucunda, incelenen lisansüstü tezlerin büyük bir kısmının sosyal bilimler enstitüsünde ve yüksek lisans programları kapsamında gerçekleştirildiği, özellikle 2022 yılında yüksek lisans tez sayısının diğer yıllara göre en yüksek seviyeye ulaştığı belirlenmiştir. İncelenen tezlerin ağırlıklı olarak nicel yöntemlerle yürütüldüğü, veri toplama aracı olarak sıklıkla ölçekler ve görüşme formlarından yararlanıldığı, örneklem grubu olarak en çok çocuklar ve annelerle çalışıldığı tespit edilmiştir. İncelenen lisansüstü tezlerde duygu sosyalleştirmenin en çok duygu düzenleme becerileri, sosyal yetkinlik, aile ilişkileri ve davranış problemleri ile ilişkili olarak ele alındığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

duygu sosyalleştirme, duygusal gelişim, lisansüstü tezler, doküman analizi

Kaynakça

  1. Akfırat, O. N., & Özsoy, M. (2021). Türkiye’de psikolojik sağlamlık ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 26-42. https://doi.org/10.33400/kuje.893290
  2. Akgöz-Aktaş, G., & Er-Vargün, G. (2022). Ebeveyn amaçları ve çocuğun uyumu arasındaki ilişkide ebeveynlerin olumlu duygu sosyalleştirme yöntemlerinin aracı rolü. Nesne, 10(25), 456-472. https://doi.org/10.7816/nesne-10-25-06
  3. Aktan, G. (2023). Anne babaların çocukların duygularına yönelik inanışları ve duygu sosyalleştirme tepkileri ile çocukların sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 808132) [Yüksek lisans tezi, Aksaray Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  4. Alper, A., & Şanlı, M. (2024). Investigation of postgraduate theses on coding and robotics education in Türkiye. Journal of Faculty of Educational Sciences, 57(2), 761-805.
  5. Altan, Ö. (2006). The effects of maternal socialization and temperament on children’s emotion regulation (Tez No. 261439) [Yüksek lisans tezi, Koç Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  6. Altıntop, İ. (2019). Ebeveynlerin duygu sosyalleştirmesi ile çocukların sosyal yetkinliği arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 586936) [Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  7. Arı-Arat, C., & Gülay-Ogelman, H. (2022). Okul öncesi dönem çocuklarında mizaç ile ilgili tezlerin analizi. Asian Journal of Instruction, 10(1), 14-34. https://doi.org/10.47215/aji.963291
  8. Arslan, E. S. (2021). Okul öncesi çocukların duygu düzenlemeleri ile annelerin evlilik doyumu arasındaki ilişkide duygu sosyalleştirmenin aracı rolü (Tez No. 705927) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  9. Baysal, D. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin duygu sosyalleştirme yaklaşımlarının duygusal yeterlilikleriyle ilişkisinin incelenmesi (Tez No. 771746) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  10. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027

Kaynak Göster

APA
Öncel, T. S., & Tüfekci, A. (2026). Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 46(2), 395-419. https://doi.org/10.17152/gefad.1767195
AMA
1.Öncel TS, Tüfekci A. Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. GEFAD. 2026;46(2):395-419. doi:10.17152/gefad.1767195
Chicago
Öncel, Tuba Sena, ve Aysel Tüfekci. 2026. “Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 46 (2): 395-419. https://doi.org/10.17152/gefad.1767195.
EndNote
Öncel TS, Tüfekci A (01 Ağustos 2026) Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 46 2 395–419.
IEEE
[1]T. S. Öncel ve A. Tüfekci, “Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi”, GEFAD, c. 46, sy 2, ss. 395–419, Ağu. 2026, doi: 10.17152/gefad.1767195.
ISNAD
Öncel, Tuba Sena - Tüfekci, Aysel. “Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 46/2 (01 Ağustos 2026): 395-419. https://doi.org/10.17152/gefad.1767195.
JAMA
1.Öncel TS, Tüfekci A. Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. GEFAD. 2026;46:395–419.
MLA
Öncel, Tuba Sena, ve Aysel Tüfekci. “Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 46, sy 2, Ağustos 2026, ss. 395-19, doi:10.17152/gefad.1767195.
Vancouver
1.Tuba Sena Öncel, Aysel Tüfekci. Duygu Sosyalleştirme ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. GEFAD. 01 Ağustos 2026;46(2):395-419. doi:10.17152/gefad.1767195