İlköğretim Çağındaki Üstün Yetenekli Öğrencilerin Davranışsal Özelliklerinin Eğitim Ortamlarına Yansıması ve Ortaya Çıkabilecek Sorunlar
Öz
Üstün yetenekli öğrencilerin eğitimleriyle ilgili
mevcut uygulamaların hangisinin daha yararlı olduğu oldukça tartışmalı bir konu
olduğundan alanyazında bu konuda net bir fikir birliğine ulaşılamamıştır. Çünkü
mevcut araştırmalar çoğunlukla eğitim ortamlarının bu öğrencilerin genel
gelişimlerine ve akademik başarılarına etkisini incelemişlerdir. Oysa üstün
yetenekli olmanın öğrencilere sağladığı özelliklerin onların davranışlarına ve
eğitim süreçlerine etkisi konusuna çok daha az odaklanıldığı görülmektedir. Bu çalışmanın
amacı üstün yetenekli öğrencilerin başta sosyal-duygusal tarafları olmak üzere
özelliklerinin eğitim ortamlarına ve davranışlarına sorunsal boyutta
yansımalarını alanyazındaki bulgulardan derlemek ve tartışmaktır. Bu kapsamda ilk olarak üstün yetenekli
öğrenciler için uygun eğitim önlemleri konusundaki tartışmalar ele alınmış,
zihinsel, fiziksel, duygusal, sosyal ve davranışsal özellikleri alanyazına göre
özetlenmiş ve son olarak da bu özelliklerden dolayı ortaya çıkabilecek sorunlar
tartışılmıştır. Üstün yetenekli öğrencilerin özellikleri dikkate alındığında bu
çocuklar için oluşturulan eğitim ortamlarında gereken tedbirler alınmadığında
problem davranışların gözlenmesi de kaçınılmaz olacaktır. Özellikle de olağan
gelişim gösteren akranlarıyla birlikte eğitim gördükleri ortamlarda bu
sorunların çok daha fazla ortaya çıkma ihtimali olduğu anlaşılmaktadır. Ancak
ayrı eğitim ortamlarında da benzer özellikte olan çocukların birbirleriyle
akademik rekabet, liderlik yarışı ve çatışma yaşayabildikleri, öğretmenlerini
zorlayabildikleri söylenebilir. Sonuç olarak hangi eğitim ortamında olursa
olsun üstün yetenekli öğrencilerin özellikleri dikkate alınmadığında, gerekli
eğitimsel ve davranışsal düzenlemeler yapılmadığında sorun yaşanabilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkanat, H. (2004). Üstün veya özel yetenekliler. M.R. Şirin, A. Kulaksızoğlu, A. E. Bilgili.(Haz.). Üstün Yetenekli çocuklar seçilmiş makaleler kitabı içinde (s. 169 – 194). İstanbul: Çocuk Vakfı.
- Alston, A. (2011). Having our say: Thoughts, perspectives, and perceptions of graduates of Satellite East Junior High School for the gifted and talented. Doctoral Dissertation, Teachers College, Columbia University, Columbia.
- Ataman, A. (2000). Sınıf içinde karşılaşılan davranış problemleri ve bunlara karşı geliştirilen önlemler. L. Küçükahmet (Ed.), Sınıf yönetimi içinde (s.171-191). Ankara: Nobel.
- Ataman, A. (2004a). Aileler ve öğretmenler üstün zekâlı çocuklara nasıl yardımcı olabilir? M.R. Şirin, A. Kulaksızoğlu, A. E. Bilgili.(Haz.). Üstün yetenekli çocuklar seçilmiş makaleler kitabı içinde (s. 467 – 480). İstanbul: Çocuk Vakfı.
- Ataman, A. (2004b). Üstün zekâlı ve üstün özel yetenekli çocuklar. M.R. Şirin, A. Kulaksızoğlu, A. E. Bilgili (Haz.). Üstün yetenekli çocuklar seçilmiş makaleler kitabı içinde (s. 155 – 168). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
- Ataman, A. (2007). Üstün zekâlılar ve üstün yetenekliler. S. Eripek (Ed.), Özel Eğitim içinde (s.172-194). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.
- Ataman, A. (Ed.). (2009). Özel Gereksinimli çocuklar ve özel eğitime giriş. (7.Baskı) Ankara: Gündüz.
- Ataman, A. (Ed.). (2014). Üstün zekâlılar ve üstün yetenekliler konusunda bilinmesi gerekenler. Ankara: Vize.
- Ataman, A. B. (2008). Üstün Yetenekli çocuklarda aile ortamının bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi: İstanbul BİLSEM örneği. Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Aydın, O. ve Konyalıoğlu, P. (2011). 18-21 yaş grubu bireylerin genel zekâ düzeyleri ile psi-kolojik semptom düzeyleri arasındaki ilişki. Türk Üstün Zekâ ve Eğitim Dergisi, 1(1), 77-103.