Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması

Yıl 2021, Cilt 41, Sayı 3, 1771 - 1800, 30.12.2021

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2010-2020 yılları arasında okul etkililiği konusunda yapılan tez ve makaleleri içeren çalışmalarının çok yönlü ve bütüncül bir şekilde analiz edilmesidir. İçerik analizi türlerinden betimsel içerik analizi yöntemi ve kategorik çözümleme tekniği kullanılarak yürütülen çalışmanın evrenini YÖK Ulusal Tez Merkezi, TÜBİTAK ULAKBİM Sosyal ve Beşerî Bilimler Veri Tabanı, Google Akademik, Dergipark, EBSCOhost, Web of Science, ERIC ve Scopus veri tabanlarında dizinlenen okul etkililiği ile ilgili çalışmalar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise belirlenen ölçütler kapsamında 2010-2020 yılları arasında Türkiye’de yapılan ve erişime açık olan toplam 86 (55 tez-31 makale) çalışma oluşturmaktadır. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan Okul Etkililiğine İlişkin Gerçekleştirilen Çalışmaları İnceleme Formu aracılığı ile toplanmıştır. Elde edilen veriler Excel programına aktarılmış ve özet tablolar (pivot tablo) kullanılarak analizler yapılmıştır. Elde edilen kategoriler için frekans ve yüzde gibi istatistiksel teknikler kullanılarak veriler görselleştirilmiştir. Okul etkililiğine ilişkin araştırmalar incelendiğinde; örneklem bölgelerinin Batı Anadolu, Kuzeydoğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yoğunlaştığı, yöntem olarak ilişkisel tarama yönteminin yoğun olarak seçildiği, basit seçkisiz ve amaçlı örnekleme yöntemlerinin çoğunlukla belirlendiği, analiz yöntemi olarak betimsel istatistik, ANOVA ve T-testinin sıklıkla kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarına dayalı olarak, ileride okul etkililiği konusunda yapılacak çalışmaların araştırma metodolojilerini farklılaştırmaları, analiz birimi olarak öğrenci ve aileleri de dâhil etmeleri ve yapılan analiz yöntemlerinde çeşitleme ve farklılaştırmaya gidilmesi araştırmanın öncelikli önerisi olarak ifade edilebilir.

Kaynakça

  • Akan, D. ve Kılıç, M. E. (2019). Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri ile okul etkililiği arasındaki ilişkinin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, 23(80),123 136. doi: 10.17753/ekev1266
  • Akgül, Ö.S. (2014). Okul yöneticilerinin bilgi yönetimi becerilerinin örgütsel öğrenme düzeyi ve okuletkililiği ile ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Zirve Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep. doi:10.14520/adyusbd.496534
  • Alanoğlu, M. (2014). Ortaöğretim kurumlarının örgütsel öğrenme düzeylerinin okul etkililiği ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ. doi: 10.15285/maruaebd.525250
  • Atılkan, N. (2019). Okul Müdürünün Dağıtımcı Liderlik Davranışları İle Okulların Etkililiği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karabük Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Karabük. doi: 10.17679/inuefd.526845
  • Balcı, A. (1992). İlköğretimde öğretimin niteliğinin geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8,157-166. Balcı, A. (2002). Örgütsel gelişme (3.Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  • Balcı, A. (2016). Açıklamalı eğitim yönetimi terimleri sözlüğü (Genişletilmiş 3. baskı). Ankara: Pegem Akademi. doi: 10.14527/9786053640745
  • Balcı, A. (2020). Sosyal bilimlerde araştırma: yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: PegemA Yayıncılık.
  • Balcı, A. ve Apaydın, Ç. (2009). Türkiye’de eğitim yönetimi araştırmalarının durumu: kuram ve uygulamada eğitim yönetimi dergisi örneği. Kuram veUygulamada Eğitim Yönetimi, 15(59), 325-343. doi: 10.14527/kuey.2014.005
  • Barnard, C. I. (1938). The functions of the executive. Cambridge, Mass: Harvard University Press.
  • Baştoklı, H. (2015). Okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile okul etkililiği arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mevlana Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. doi:10.14686/buefad.312405
  • Brookover, W., B., Schweitzer, J., H., Schneider, J., M., Beady, C., H., Flood, P., K., and Wisenbaker, J., M. (1978). Elementary school social climate and school achievement. American Educational Research Journal, 15(2), 301-318. doi: 10.3102/00028312015002301
  • Brookover, W. B., and Lezotte, L. W. (1979). Changes in school characteristics coincident with changes in student achievement. East Lansing, MI: Michigan StateUniversity, College of Education, Institute for Research on Teaching.
  • Bursalıoğlu, Z. (2008). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış (14. basım). Ankara: Pegem Akademi doi: 10.14527/9786050370386 Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve
  • Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (Geliştirilmiş 11. baskı). Ankara: Pegem Akademi. doi:10.14527/9789944919289
  • Cheng, Y.C. (1996). The improvement of school management: Theory, reform and practice. Hong Kong: The Hong Kong Institute of Educational Research of the Chinese University of Hong Kong, Chinese.
  • Coleman, J.S., Campbell, E.Q., Hobson, C.J., McPartland, F., Mood, A.M., Weinfeld, G.D., and York. R.L. (1966). Equality of Educational Opportunity. Washington, DC: U.S. Government Printing Office. doi:10.3102/00028312005002260
  • Çiftçi, K. (2019). Ortaokul öğrencilerinin pozitif psikolojik sermaye düzeyler ile okul etkinliği düzeyleri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya. doi: 10.46778/goputeb.762990
  • Çobanoğlu, F. ve Badavan, Y. (2017). Başarılı okulların anahtarı: etkili okul değişkenleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (26), 114-134.
  • Dağdelen, S. (2013). Biyoloji derslerinde öğretmenlerin kişilerarası davranışı, sınıf öğrenme ortamı ve öğrenci başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. doi:10.17240/aibuefd.2020..-638602
  • Edmonds, R. (1979). Effective schools for the urban poor. Educational Leadership, 37(1), 15–24.
  • Engin, A. O., Özen Ş. ve Bayoğlu, V. (2009). Öğrencilerin okul öğrenme başarılarını etkileyen bazı temel değişkenler. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3, 125-156.
  • Ermeydan, M. (2019). Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin liderlik stilleriyle algılanan okul etkililiği arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş. doi: 10.33437/ksusbd.711270
  • Gökmen, Ö. F., Uysal, M., Yaşar, H., Kırksekiz, A., Güvendi, G. M. ve Horzum, M. B. (2017). Türkiye’de 2005-2014 yılları arasında yayınlanan uzaktan eğitim tezlerindeki yöntemsel eğilimler: Bir içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 42(189), 1-25.
  • Günkör, C. (2017). Eğitim ve kalkınma ilişkisinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 3 (1), 14-32.
  • Harbaugh, R. J. (2005). Examining the correlates of effective schools present in an intermediate school: A case study (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Immaculate University, Pennsylvania.
  • Hoy, W. K., & Ferguson, J. (1985). A theoretical framework and exploration of organizational effectiveness in schools. Educational Administration Quarterly, 21, 117-134. doi:10.1177/0013161x85021002006
  • Kline, R. B. (2016). Methodology in the social sciences. principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.
  • Koç, A. (2019). Proje okullarının etkili okul özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları açısından incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Yakın Doğu Üniversitesi, Yurtdışı Enstitü, Kıbrıs.
  • Korkmaz, M. ve Ada, K. (2019). Ortaokullarda okul iklimi ile okul etkililiği arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Araştırmaları, 37. doi:10.19171/uefad.605195
  • Korkmaz, M., Baimukhanbetov, B., Abdillayev, A.K., Serik, Aknazarov, B., and Nyshanova, S.T. (2014). Teacher and classroom context effects on academic achievement of primary school students. Life Science Journal, 11(1), 233-240.
  • Koşar, D. (2018). Türkiye’deki örgütsel vatandaşlık davranışı konulu tezlerin incelenmesi: bir içerik analizi çalışması. Gazi University Journal of Gazi Educational Faculty (GUJGEF), 38(2). doi:10.17152/gefad.382021
  • Kılınç, A.Ç., Koşar, D., Er, E. ve Koşar, S. (2017). Öğretmen liderliğine ilişkin yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(7), 29-46. doi: 10.29129/inujgse.317712
  • Küçük, Ö. (2020). Okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları ile okul etkililiği arasındaki ilişkide örgütsel sinizm ve psikolojik sermayenin aracılık etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ. doi:10.17679/inuefd.526845
  • Laila, A. (2015). The effective school: The role of the leaders in school effectiveness. Educational Research and Reciews, 10(6), 695-721.
  • Lezotte, L. W. (1991). Correlates of effective schools: The first and second generation. (25.07.2020) http://www.effectiveschools.com/Correlates.pdf
  • Lezotte, L. W. (1993). Creating effective schools today and tomorrow. Journal for Quality and Participation. 16(1), 22-30.
  • Lunenburg F. C., & Ornstein, A. C. (2013). Educational administration educational management translation (6. Baskı). Gökhan Arastaman (Ed.). Ankara: Nobel Yayınları.
  • Marzano, R. J. (2012). Teaching self-efficacy with personal projects. Educational Leadership, 69(8), 86-87.
  • Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: an expanded sourcebook (2nd ed.). USA: SAGE.
  • Namlı, A. (2017). Lise müdürlerinin destekleyici liderlik davranışlarının ve kolektif güvenin okul etkililiği üzerindeki etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ. doi: 10.14686/buefad.312405
  • Özdemir, S. (2000). Egitimde Örgütsel Yenilesme. (5. Baskı). Ankara: Pegem A
  • Özdemir, S. ve Sezgin, F. (2002). Etkili okullar ve öğretim liderliği. Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 266-282.
  • Özer, Y. ve Anıl, D. (2011). Öğrencilerin fen ve matematik başarılarını etkileyen faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 313 -324. doi:10.17755/esosder.391299
  • Özgenel, M. (2020). An Organizational Factor Predicting School Effectiveness: School Climate. International Journal of Psychology and Educational Studies, 7(1), 38-50. doi: 10.17220/ijpes.2020.01.004
  • Plowden, B. (1967). Children and Their Primary Schools: A Report of the Control Advisory Council for Education (England).Vol.1:Report. London: Her Majesty's Stationery Office. Retrieved from http://www.educationengland.org.uk/documents/ plowden/ plowden1967-1.html adresinden erişilmiştir.
  • Pfeffer, J., & Salancik, G. R. (1978), The External Control of Organizations: A Resource Dependence Perspective. New York: Harper & Row.
  • Polat, S. (2009). Akademik başarısızlığın toplumsal eşitsizlik temelinde çözümlenmesi. Eğitim Bilim Toplum Dergisi, 7 (25), 46-61.
  • Reynolds, D., Hopkins, D., & Stoll, L. (1993). Linking school effectiveness knowledge and school improvement practice: Towards a synergy. School effectiveness and school improvement, 4(1), 37-58. doi:10.1080/0924345930040103
  • Reid, K, Hopkins, D., & Holly, P (1987) Towards the Effective School. Oxford: Blackwell.
  • Sarıçan, E. (2018). Okullarda entelektüel sermaye, inovasyon ve etkililik ilişkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale. doi:10.28979/comufbed.393122
  • Sergiovanni, T. J. (2006). The principalship: A reflective practice perspective (5th ed.). Boston, MA: Allyn and Bacon.
  • Şişman M., (2020). Eğitimde Mükemmellik Arayışı Etkili Okullar (5. Basım). Ankara: PegemA.
  • Şenel, T. ve Buluç, B. (2016). İlkokullarda okul iklimi ile okul etkililiği arasındaki ilişki. TÜBAV Bilim Dergisi, 9(4), 1-12.
  • Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2001). SAS for windows workbook for Tabachnick and Fidell using multivariate statistics. Allyn and Bacon.
  • Tavşancıl, E. ve Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon.
  • Turhan, M., Şener, G. ve Gündüzalp, S. (2017). Türkiye’de okul etkililiği araştırmalarına genel bir bakış. Turkish Journal of Educational Studies, 4(2).
  • Yıldırım, İ., Akan, D. ve Yalçın, S. (2017). Sınıf öğretmenlerinin iş doyumu ve okul etkililiği algıları arasındaki ilişki. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 69-81. doi:10.17556/erziefd.308643
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Mehmet KORKMAZ
GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ
0000-0001-7600-5121
Türkiye


Hanifi YUMUŞAK (Sorumlu Yazar)
T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
0000-0003-3600-2561
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 30 Aralık 2021
Yayınlandığı Sayı Yıl 2021, Cilt 41, Sayı 3

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { gefad839702, journal = {Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {1301-9058}, address = {}, publisher = {Gazi Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {41}, pages = {1771 - 1800}, doi = {}, title = {Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması}, key = {cite}, author = {Yumuşak, Hanifi} }
APA Korkmaz, M. & Yumuşak, H. (2021). Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması . Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi , 41 (3) , 1771-1800 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/67470/839702
MLA Korkmaz, M. , Yumuşak, H. "Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması" . Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 41 (2021 ): 1771-1800 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/67470/839702>
Chicago Korkmaz, M. , Yumuşak, H. "Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 41 (2021 ): 1771-1800
RIS TY - JOUR T1 - Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması AU - Mehmet Korkmaz , Hanifi Yumuşak Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - DO - T2 - Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1771 EP - 1800 VL - 41 IS - 3 SN - 1301-9058- M3 - UR - Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması %A Mehmet Korkmaz , Hanifi Yumuşak %T Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması %D 2021 %J Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 1301-9058- %V 41 %N 3 %R %U
ISNAD Korkmaz, Mehmet , Yumuşak, Hanifi . "Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 41 / 3 (Aralık 2021): 1771-1800 .
AMA Korkmaz M. , Yumuşak H. Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması. GEFAD. 2021; 41(3): 1771-1800.
Vancouver Korkmaz M. , Yumuşak H. Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2021; 41(3): 1771-1800.
IEEE M. Korkmaz ve H. Yumuşak , "Okul Etkililiği Konulu Tez ve Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması", Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 41, sayı. 3, ss. 1771-1800, Ara. 2021