İnceleme Makalesi

Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar

Cilt: 4 Sayı: 3 22 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar

Öz

Bu makalede Hintli - İngiliz asıllı bilim adamı ve eleştirel teorisyen Homi K. Bhabha’nın “Nation & Narration” (Ulus ve Anlatım) isimli ilk kitabı tartışılıp, yorumlanacaktır. Yazar, Harvard Üniversitesi’nde Anne F. Rothenberg Beşerî Bilimler Enstitüsünde karşılaştırmalı edebiyat profesörüdür. Ayrıca çağımızın postkolonyal çalışmalarının en önemli isimlerinden biridir. Bu alanda melezlik, taklitçilik, farklılık ve kararsızlık gibi bir dizi yeni sözcük ve temel kavramları geliştirmiştir. Bu tür terimler, Bhabha’nın teorisine göre sömürgeleştirilmiş insanların sömürgecinin gücüne direnme yollarını tanımlar. Filozof 2012 yılında Hindistan hükümetinden edebiyat ve eğitim alanında Padma Bhushan ödülü almıştır. Hindistan’ın Bombay şehrinde Parisi bir ailenin çocuğu olarak doğan Bhabha, Mumbai Üniversitesi Elphinstone College’dan lisans diploması ve M. Phil. ve D. Phil yüksek lisans dereceleriyle mezun olmuştur. Oxford Üniversitesi’nde yıllarca İngiliz Edebiyatı alanında çalışmış ve öğrenciler yetiştirmiştir. Bhabha, Sussex Üniversitesi’nin İngilizce Bölümü’nde on yılı aşkın bir süre ders verdikten sonra Princeton Üniversitesi’nde çalışmaya başlamıştır. En son Harvard Üniversitesi’nde görev almıştır. Kültürel çalışmalar alanında Homi Bhabha, Althusser’in Marx yorumundan ve Gramsci’nin sosyal olarak marjinalleştirilmiş ve dışlanmış gruplar için madun kategorisiyle ilgili “kültürel hegemonya” kavramından eleştirel bir şekilde yararlanmaktadır. Onun sömürge deneyimi teorisi, Lacan odaklı psikanalize ve Foucault ile Derrida’nın dil ve söylem analizi yöntemlerine de dayanmaktadır. Derrida tarafından geliştirilen yapısöküm kavramı neredeyse tüm postkolonyal teorisyenler için merkezi öneme sahiptir. Frantz Fanon’un ırkçılık teorisindeki “Siyah Deri Beyaz Maskeler: Ezilenlerin Psikolojisi ve Yabancılaşma” ile “Yeryüzünün Lanetlileri” gibi devrimsel nitelikteki çalışmaların Bhabha’nın düşünceleri üzerinde merkezi/ kalıcı bir etkisi vardır. Daha yakın zamanlarda, Bhabha özellikle “üçüncü yer” veya “ara mekân” kavramlarını icat etmiştir. O bunu öznel evin geçici (geçici) yeri ile tarihsel evin yeri arasında tanınmayan bir düşünce mekânı - veya bir yer olmayan yer - olarak görmektedir. Ancak bu düşünce mekansızlık demekte doğru değildir. Bhabha Ulus ve Anlatım’ın önsözünde şöyle yazmaktadır: “Milletler tıpkı anlatılar gibi, kökenlerini zamanın mitlerinde kaybederler ve ufuklarıyla ancak zihnin gözünde tam olarak karşılaşırlar.” Görünüşte imkânsız olan bu metaforik başlangıçtan yola çıkan kitap, ulusluk kavramının yaşandığı şekliyle gerçekleri ve yazıldığı şekliyle dilin derin ikircikliliğiyle yüzleşmektedir.

Anahtar Kelimeler

Edebiyat teorisi, Karşılaştırmalı edebiyat, Postkolonyalizm, Homi K. Bhabha, Ulus ve Anlatım

Etik Beyan

Makalem için etik beyan gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Acheraiou, Amar. (2008). Rethinking Postcolonialism: Colonialist Discourse in Modern Literatures and the Legacy of Classical Writers, Basingstoke: Palgrave Macmillan.
  2. Acheraiou, Amar. (2011) Questioning Hybridity, Postcolonialism and Globalization, Basingstoke: Palgrave Macmillan.
  3. Anderson, Benedict. (1991). Imagined communities: Reflections on the origin and spread of nationalism. London: Verso. pp. 6-7.
  4. Ashcroft, Bill. Griffiths, Gareth. Tiffin, Helen. (2000). Post-Colonial Studies: The Key Concepts. New York: Routeledge. pp. 168-173.
  5. Benjamin, Walter. (2012). Pasajlar. Çev. Ahmet Cemal. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  6. Bhabha, Homi K. (1990). Nation and Narration, London: Routledge.
  7. Bhabha, Homi K. (1994). The Location of Culture. London: Routledge Publishing.
  8. Bhabha, Homi K. (1996). Negotiating Rapture: The Power of Art to Transform Lives, London: Museum of Contemporary Art.
  9. Bhabha, Homi K. (2004). Edward Said: Continuing the Conversation, co-ed. with W. J. T. Mitchell (originally an issue of Critical Inquiry), University of Chicago Press.
  10. Bhabha, Homi K. (2006). Without Boundary: Seventeen Ways of Looking, with Fereshteh Daftari and Orhan Pamuk, New York: The Museum of Modern Art.

Kaynak Göster

APA
Akbaş, A. (2023). Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar. Genç Mütefekkirler Dergisi, 4(3), 732-759. https://izlik.org/JA82GG43DB
AMA
1.Akbaş A. Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar. GEMDER. 2023;4(3):732-759. https://izlik.org/JA82GG43DB
Chicago
Akbaş, Arif. 2023. “Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar”. Genç Mütefekkirler Dergisi 4 (3): 732-59. https://izlik.org/JA82GG43DB.
EndNote
Akbaş A (01 Aralık 2023) Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar. Genç Mütefekkirler Dergisi 4 3 732–759.
IEEE
[1]A. Akbaş, “Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar”, GEMDER, c. 4, sy 3, ss. 732–759, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82GG43DB
ISNAD
Akbaş, Arif. “Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar”. Genç Mütefekkirler Dergisi 4/3 (01 Aralık 2023): 732-759. https://izlik.org/JA82GG43DB.
JAMA
1.Akbaş A. Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar. GEMDER. 2023;4:732–759.
MLA
Akbaş, Arif. “Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar”. Genç Mütefekkirler Dergisi, c. 4, sy 3, Aralık 2023, ss. 732-59, https://izlik.org/JA82GG43DB.
Vancouver
1.Arif Akbaş. Postkolonyal Eleştirmen Homi K. Bhabha’nın ‘Ulus ve Anlatım’ı Üzerine Notlar. GEMDER [Internet]. 01 Aralık 2023;4(3):732-59. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82GG43DB