İnceleme Makalesi

Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi

Cilt: 5 Sayı: 1 17 Mart 2024
PDF İndir
EN TR

Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi

Öz

Bu makalede toplum bilimin yeni bir alanı olan ‘bilim ve teknoloji sosyolojisi’ kuramsal düzeyde incelenip açıklanmaya çalışılacaktır. Bilim ve teknoloji sosyolojisi bilim ve toplum arasındaki karmaşık ilişkiyi inceler ve bilginin inşa edildiği sürece sosyolojik bir bakış açısıyla değerlendirmelerde bulunur. Teknoloji sosyolojisi, teknolojik gelişmeler ve insan toplumları arasındaki etkileşimlerin incelenmesidir. Bu etkileşim üç şekilde tezahür eder; insanla insan arasında, insanla makineler arasında (Yapay zekâyı düşünebiliriz.) son olarak ta makinelerle makine arasındaki ilişkiyi düşünebiliriz. Bu sosyoloji dalı fütürist/ gelecekçi şekilde günümüzdeki teknolojilerin tarihsel gelişiminin yanı sıra küresel bağlantılıkla ilgili güncel konuları da kapsayabilir. Fütürist manada teknoloji ve insan ilişkileri-etkileşimleri bir dizi modern romanda konu edinilmiştir. Bu manada George Orwell’in 1984, Hayvan Çiftliği, H. G. Wells’in Zaman Makinesi, Aldous Huxley’in Cesur Yeni Dünya, Orson Scott Card’ın Ender’in Oyunu, Marissa Meyer’in Cinder’in Bir Ay Günlüğü Kitabı, Nnedi Okorafor’un The Book of Phoenix, Ally Condie’in Matched, Tahereh Mafi’nin Bana Dokunma, Marie Lu’nun Efsane, Scott Reintgen’in Nyxia, Ernest Cline’in Başlat, Ray Bradbury’nin Fahrenheit 451, Samira Ahmed’in Internment, Katharine McGee’in Birinci Kat, Philip Reeve’in Yürüyen Kentler, Rick Yancey’in 5. Dalga, Samantha Shannon’un Kemik Mevsimi, Suzanne Collins’in Açlık Oyunları, James Dashner’in Labirent: Ölümcül Kaçış vb. yapıtlarda teknolojinin insanı esir alması distopya ya da anti tez şeklinde kurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Bilim sosyolojisi, Teknoloji sosyolojisi, Bilim ve Teknoloji sosyolojisi, Türkiye ve Teknoloji, Yapay zeka

Etik Beyan

Etik beyan gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Adaş, E. & Erbay, B. (2022). Yapay Zekâ Sosyolojisi Üzerine Bir Değerlendirme. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 21 (1), 326-337. DOI: 10.21547/jss.991383. 2023.
  2. Ansal, Hacer. Ekinci, Mehmet. Kaşdoğan, Duygu. “Bilim, Teknoloji ve Toplum Çalışmaları’na bir giriş”. Toplum ve Bilim 144, 2018.
  3. Aydoğan, Ahmet. Heidegger: Teknoloji ve İnsanlığın Geleceği. İstanbul: Say Yayınları. 2017.
  4. Baber, Zaheer. Ashmore, Malcolm; Bhaskar, Roy; Mukerji, Chandra; Woolgar, Steve; Yearley, Steven (eds.).
  5. “Sociology of Scientific Knowledge: Lost in the Reflexive Funhouse?”. Theory and Society. 21 (1): 105-119. doi:10.1007/BF00993464. (1992).
  6. Bijker, Wiebe E. Pinch, Trevor. The Social Construction of Facts and Artifacts: Or How the Sociology of Science and the Sociology of Technology Might Benefit of Each Other. In: Wiebe E. Bijker, Thomas P. Hughes, Trevor J. Pinch (Hrsg.): The Social Construction of Technological Systems. MIT Press, Cambridge, Mass. 1984.
  7. Cerroni, Andrea. Bilgi temelli toplumda sosyo-bilişsel bölüm: Avrupa bilimsel iletişim için bir model, Sociology of Science and Technology, https://www.um.es/ESA/Abstracts/Abst_rn18.htm. Erişim tarihi: 23.06.2023.
  8. Comte Auguste, Cours de Philosophie Positive, Tome II. Paris: Bachelier. 1835.
  9. Comte Auguste, From The Positive Philosophy of Auguste Comte. Trans. Harriet Martineau; London, 1853.
  10. Cotgrove, Stephen. “The Sociology of Science and Technology.” The British Journal of Sociology, vol. 21, no. 1, 1970, pp. 1–15. JSTOR, https://doi.org/10.2307/588267. Accessed 23 June 2023.

Kaynak Göster

APA
Akbaş, A. (2024). Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi. Genç Mütefekkirler Dergisi, 5(1), 17-33. https://izlik.org/JA44XH27MM
AMA
1.Akbaş A. Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi. GEMDER. 2024;5(1):17-33. https://izlik.org/JA44XH27MM
Chicago
Akbaş, Arif. 2024. “Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi”. Genç Mütefekkirler Dergisi 5 (1): 17-33. https://izlik.org/JA44XH27MM.
EndNote
Akbaş A (01 Mart 2024) Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi. Genç Mütefekkirler Dergisi 5 1 17–33.
IEEE
[1]A. Akbaş, “Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi”, GEMDER, c. 5, sy 1, ss. 17–33, Mar. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44XH27MM
ISNAD
Akbaş, Arif. “Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi”. Genç Mütefekkirler Dergisi 5/1 (01 Mart 2024): 17-33. https://izlik.org/JA44XH27MM.
JAMA
1.Akbaş A. Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi. GEMDER. 2024;5:17–33.
MLA
Akbaş, Arif. “Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi”. Genç Mütefekkirler Dergisi, c. 5, sy 1, Mart 2024, ss. 17-33, https://izlik.org/JA44XH27MM.
Vancouver
1.Arif Akbaş. Bin Yılın Başlangıcında Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi. GEMDER [Internet]. 01 Mart 2024;5(1):17-33. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44XH27MM