2018 ve 2024 'Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli' Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretim Programlarının Nezaket Erdemi ve Eğitimi Bağlamında Karşılaştırmalı Analizi

Bu araştırma, 2018 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) Dersi Öğretim Programı ile 2024 “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” DKAB Dersi Öğretim Programı arasındaki içerik farklılıklarını, özellikle nezaket erdemine odaklanarak kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, her iki programda nezaket ve ilişkili değerlerin, erdemlerin ve becerilerin nasıl ele alındığını ve hangi derinlikte işlendiğini analiz etmektir. Programların ünite, konu, kazanım, açıklamalar, öğrenme çıktıları ve uygulamalar gibi çeşitli yönleri doküman analizi yöntemiyle incelenmiş ve içerik analizi yoluyla nezaketle ilgili temalar belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, literatüre dayalı oluşturulmuş kavramsal bir çerçeve doğrultusunda kodlanarak sistematik bir yapıya dönüştürülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre, 2024 DKAB öğretim programında nezaket ve ilgili kavramların 2018’e kıyasla %161,70 oranında arttığı tespit edilmiştir. Bu artış, şefkat, merhamet, empati ve farklılıklara saygı gibi sosyal-duygusal becerilere verilen önemin arttığını göstermektedir. Ancak empati ve iyilik gibi temel kavramların hâlâ yeterince vurgulanmadığı belirlenmiştir. 2018 programında adalet, dostluk, dürüstlük ve sorumluluk gibi kök değerlere ağırlık verilirken, hoşgörü, minnettarlık ve paylaşımcılık gibi nezaketin temel unsurları sayılan değerler yeterince ele alınmamıştır. 2024 programı, öğrencilerin duygusal zekâsını geliştirmeyi amaçlayan sosyal farkındalık ve öz yönetim gibi nezaketle bağlantılı becerilere yenilik olarak yer verirken, İslam dininde insan ilişkilerinin temelini oluşturan kul hakkı, dayanışma ve şükür gibi dini ve toplumsal değerlerin programda yeterince yer almadığı görülmüştür. 2024 programında nezaket ve ilgili kavramlarının sayısal olarak artması olumlu bir gelişme olsa da bu değerlerin somut uygulamalarla desteklenmemesi, öğrencilerin günlük yaşamlarında nezaket davranışlarını içselleştirmelerini zorlaştırabilir. Araştırma, nezaketin DKAB programlarında daha güçlü ele alınması ve bağımsız bir eğitim programı olarak işlenmesinin öğrenme süreçlerini daha etkili kılacağını ortaya koymaktadır. Ayrıca, yeni programın interaktif yöntemlerle zenginleştirilmesi ve öğrencilerin günlük hayatlarında nezaket davranışlarını teşvik eden etkinliklerin geliştirilmesi önerilmektedir.

This research comprehensively examines the content differences between the 2018 Religious Culture and Ethics (DKAB) Course Curriculum and the 2024 “Turkey Century Education Model” DKAB Course Curriculum, particularly focusing on the virtue of kindness. The main purpose of the research is to analyze how kindness and related values, virtues, and skills are addressed in both programs and in what depth they are processed. Various aspects of the programs such as units, topics, achievements, explanations, learning outcomes, and practices were examined using document analysis, and themes related to kindness were determined through content analysis. The data obtained in the research were coded in line with a conceptual framework based on literature and transformed into a systematic structure. According to the results of the research, it was determined that kindness and related concepts in the 2024 DKAB curriculum increased by 161.70% compared to 2018. This increase shows that the importance given to social-emotional skills such as compassion, mercy, empathy, and respect for differences has increased. However, it was determined that basic concepts such as empathy and goodness are still not emphasized enough. While the 2018 program emphasized core values such as justice, friendship, honesty and responsibility, values considered as the basic elements of kindness such as tolerance, gratitude and sharing were not sufficiently addressed. While the 2024 program included skills related to kindness such as social awareness and self-management, which aim to develop students' emotional intelligence, as innovations, it was observed that religious and social values such as rights of others, solidarity and gratitude, which form the basis of human relations in Islam, were not sufficiently included in the program. Although the numerical increase in kindness and related concepts in the 2024 program is a positive development, the fact that these values are not supported by concrete practices can make it difficult for students to internalize kindness behaviors in their daily lives. The research reveals that addressing kindness more strongly in DKAB programs and processing it as an independent educational program will make learning processes more effective. In addition, it is recommended that the new program be enriched with interactive methods and that activities that encourage kindness behaviors in students' daily lives be developed.