Araştırma Makalesi

Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri

Cilt: 6 Sayı: 1 20 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri

Öz

Bu çalışma, Safevî ve Osmanlı Devletleri arasındaki siyasi, askeri ve dini rekabetin tarihsel gelişimini ve Anadolu toplumu üzerindeki sosyo-politik etkilerini incelemektedir. Safevî Tarikatı’nın nasıl bir devlet organizasyonuna dönüştüğü, Akkoyunlular ve Karakoyunlular ile olan etkileşimi analiz edilmiştir. Safevîlerin güç kazanma sürecinde izledikleri siyasi ve askeri stratejiler, Osmanlı Devleti’ne karşı yürüttükleri faaliyetler ve Safevî hareketinin Anadolu’daki yayılımı ele alınmıştır. Osmanlı’nın, Safevî propagandasına karşı aldığı önlemler, özellikle II. Bayezid ve Yavuz Sultan Selim dönemlerindeki politikalar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Safevîlerin, Kızılbaş toplulukları aracılığıyla Anadolu’da destek bulma çabaları ve Osmanlı yönetiminin buna tepkileri incelenmiştir. Çalışmada ayrıca, Şah İsmail döneminde Safevî Devleti’nin kuruluş süreci, Osmanlı ile yapılan savaşlar ve diplomatik ilişkiler ele alınmıştır. 1514 Çaldıran Savaşı’nın askeri, siyasi ve toplumsal sonuçları analiz edilerek, Osmanlı-Safevî mücadelesinin mezhepsel, ekonomik ve diplomatik boyutlarıyla derinleşen bir çatışma olduğu vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Safevî, Osmanlı, Anadolu Toplumu, Kızılbaş, Mezhepsel Ayrışma, Tarihsel Etkileşim

Kaynakça

  1. Kazvini, A. (2011). Safevî Tarihi (Çev: H. Muhammetnejad). Ankara: Birleşil Yayınevi.
  2. Paşazade, Â. (2017). Tevarih-i Al-i Osman (Âşık Paşazade Tarihi). İstanbul.
  3. Dedeyev, B. (2008). Safevi Tarikatı ve Osmanlı Devleti İlişkileri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 205-223.
  4. Əfəndiyev, O., ve Musalı, N. (2017). Həsən Bəy Rumlu. (Ed. Q. Əfəndiyev & N. Musalı). Əhsənü't-Təvarix (Tarixlərin ən yaxşısı): Hicri 807-985 / Miladi 1404-1578-ci illərin hadisələri haqqında tarixi salnamə. Kastamonu: Uzanlar.
  5. Görkaş, İ. (2009). Şah İsmail Hatayî’nin “Pir Ü Sultan-ı Âlem” Fikri ve “Kızıl Taç” Simgesi. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, (49), 125-126.
  6. Gündüz, T. (2018). Son Kızılbaş Şah İsmail, İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
  7. Hinz, W. (1992). Uzun Hasan ve Şeyh Cüneyd XV. Yüzyılda İran’ın Millî Bir Devlet Haline Yükselişi (Çev: T. Bıyıklıoğlu). Ankara: Türk Tarih Kurum Yayınları.
  8. https://www.academia.edu/1214186/Between_Venice_and_Surat_The_Trade_in_Gold_in_Safavid_Iran Baharlu, İ. (2023). Sultan II. Bayezid-Şah İsmail Safevi İlişkisine Yakın Tanıklık: Birincil Kaynak Olarak İki Mektup. Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi, Sayı: 27.
  9. Kantemir, D. (2001). Osmanlı İmparatorluğunun Yükseliş ve Çöküş Tarihi I. Cilt, İstanbul: Cumhuriyet Kitapları. Karadeniz, Y. (2015). Safevi Devleti’nin Kuruluşu Meselesi: Kızılbaşların Ortaya Çıkışı. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (3), 53-67.
  10. Karadeniz, Y. (2019). Erdebil Tarikatı’ndan Safevi Devleti’ne Siyasallaşma Süreci ve Meşruiyet Meselesi, Akademik Matbuat, 3(1), 1-16.

Kaynak Göster

APA
Akkoç, O. (2025). Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri. Genç Mütefekkirler Dergisi, 6(1), 355-377. https://izlik.org/JA24JR43AX
AMA
1.Akkoç O. Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri. GEMDER. 2025;6(1):355-377. https://izlik.org/JA24JR43AX
Chicago
Akkoç, Onur. 2025. “Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri”. Genç Mütefekkirler Dergisi 6 (1): 355-77. https://izlik.org/JA24JR43AX.
EndNote
Akkoç O (01 Mart 2025) Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri. Genç Mütefekkirler Dergisi 6 1 355–377.
IEEE
[1]O. Akkoç, “Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri”, GEMDER, c. 6, sy 1, ss. 355–377, Mar. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24JR43AX
ISNAD
Akkoç, Onur. “Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri”. Genç Mütefekkirler Dergisi 6/1 (01 Mart 2025): 355-377. https://izlik.org/JA24JR43AX.
JAMA
1.Akkoç O. Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri. GEMDER. 2025;6:355–377.
MLA
Akkoç, Onur. “Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri”. Genç Mütefekkirler Dergisi, c. 6, sy 1, Mart 2025, ss. 355-77, https://izlik.org/JA24JR43AX.
Vancouver
1.Onur Akkoç. Safevilerin Devletleşme Süreci, Osmanlı Devleti İle İlişkileri ve Anadolu Toplumuna Etkileri. GEMDER [Internet]. 01 Mart 2025;6(1):355-77. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24JR43AX