Biyokimya laboratuvarı çalışanlarının iş güvenliği profilleri ve kişisel koruyucu tedbirlerin uygulanmasındaki mesleki tutumlarının değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Sağlık kurum ve kuruluşlarda yer alan, hastaların teşhis, tedavi ve takiplerinin yapılmasında önemli rolleri olan laboratuvarlarda görev alan sağlık personellerinin koruyucu önlemlerini uygulamamaları zincirleme aksaklıklara sebep olabilmektedir. Söz konusu durum, gerek görevli sağlık personelinin ve gerekse toplum sağlığını tehdit edebilmektedir. Hastadan materyal alınırken dikkat edilmesi gereken hususlar ve toplanan biyolojik materyallerin ilgili birimlere gönderilmesi hususları, klinik birimlerden başlayan ve laboratuvara kadar devam eden bir süreçtir. Bu süreçte; laboratuvarlar, yüksek düzeyde sterilizasyonun uygulanması ve hastadan materyal alınma öncesi, sırası ve sonrasında hastane personelinin kendisini ve çevresini koruması gereken ünitelerdir. Ülkemizde laboratuarlarda görev yapan sağlık personelinin kişisel güvenlik tedbirleri uygulamaması sonucunda gelişen kazalarda artış görülmektedir.Bu düşüncelerden yola çıkarak, Türkiye’de son zamanlarda artan iş kazalarına kurumların dikkatini çekmek ve laboratuarda görev yapan personelin iş sağlığı güvenliği konusunda bilgisini, kişisel korunma tedbirlerini uygulama oranlarını ve mesleki yaşamı boyunca geçirdiği kazaları değerlendirmek çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Gereç ve Yöntem: Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarı’nda görev yapan 32 sağlık çalışanına uzman doktor, hemşire, laborant, araştırma görevlisi gönüllülük esası ile 43 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Sunulan çalışma Çalışmamız, Şubat 2014 tarihinde personel mesai saati dışında gerçekleştirilmiştir. Anketin birinci bölümünde katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirten, ikinci bölümünde mesleki tutumlarını değerlendiren soruları cevaplandırmaları istenmiştir.Bulgular ve Sonuç: Çalışma bulgularımız sağlık personellerinin, mesleki kazalara sıklıkla maruz kaldığını ve bu durumun yeterli kişisel güvenlik tedbirlerinin uygulamamasının bir sonucu olduğunu göstermektedir. Personelin el yıkama alışkanlığı, aşılanma, yaralanmalarda uygulaması gerekenler hususunda verilen hizmet içi eğitimlerin artırılması ve bu eğitimlere katılımların sağlanması bir diğer önemli bulgudur
Anahtar Kelimeler
Sağlık Personeli, Hijyenik El Yıkama, İş Kazaları, Aşılanma, Anket
Kaynakça
- Tiftik AM, Menevşe E. Sağlık Meslek Lisesi Biyokimya Ders Kitabı. Songür Yayıncılık, Ankara 2012.
- Akbay A, Öztaş Y, Bozdayı G. Klinik Laboratuvarda Temel Kavramlar, Ankara Üniversitesi Dikimevi Sağlık Hizmet- leri Meslek Yüksekokulu Yayınları, Yayın no:1,Ankara, s 1-176.2000.
- WHO. Guidelines on HandHygiene in HealthCare First Global PatientSafety Challenge CleanCare is Safer Care. WHO Press, World HealthOrganization. Switzerland, p 1-18.2009.
- Makay Ö, İçöz G, Yılmaz A, Kolcu F. Yoğun bakım çalışan- larının el yıkama alışkanlıkları. Ulusal Travma Acil Cerrahi Dergisi 2008; 14:149-53.
- Demirdal T, Uyar S, Demirtürk N. Bir Üniversite Hasta- nesinde Çalışanlarda El Yıkama Uygulamalarının ve Bilgi Düzeylerinin Değerlendirmesi, Kocatepe Tıp Dergisi 2007; 8: 39-43.
- Altıok M, Kuyurtar F, Karaçorlu S, Ersöz G, Erdoğan S. Sağ- lık çalışanlarının delici kesici aletlerle yaralanma deneyim- leri ve yaralanmaya yönelik alınan önlemler, Maltepe Üni- versitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi 2009; 2: 70-9.
- Aksoy Ü, Özdemir MH, Usluca ve ark. İzmir’deki Üç Eği- tim Hastanesinde Laboratuvar Çalışanlarının Biyogüvenlik Profili. Mikrobiyol Bul 2008; 42: 469-76.
- Sünbül M. Hepatit B ve C. O.M.Ü.Tıp Dergisi 1997;14:309- 18.
- Atkinson W, Wolfe S, Hamborsky J. Hepatitis B In: Epide- miologyandPrevention of Vaccine-PreventableDiseases. Chapter 9. 12th ed. 2nd printing. CentersforDisease Cont- rol andPrevention. Washington DC: PublicHealth Founda- tion.p 115-138. 2012.
- Alter MJ. Epidemiology of hepatitis C virusinfection. World J Gastroenterol 2007; 13:2436-41.