D Vitamini Profilaksisi: Gebelik Sırasında Anne Kullanımının ve Bebekleri İçin Doğum Sonrası Takviye Uygulamalarının Analizi

Yıl 2025, Cilt: 35 Sayı: 5, 962 - 973, 28.10.2025

Furkan Kalaycı , Gökçen Aksoy , Rümeysa Reyhan Cander Koz , Fadime Yüksel , Nourhan Hassanien , Kaan Çelebier , Metin Yiğit

https://doi.org/10.54005/geneltip.1685822

Öz

ÖZ
Amaç: Bu çalışmada, annelerin gebelik ve bebeklik dönemlerinde D vitamini takviyesi kullanım alışkanlıklarının ve bu davranışları etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel tipte planlanan bu çalışmaya, Türkiye'de bir üçüncü basamak sağlık kurumuna başvuran 24 ay altı sağlıklı çocukların anneleri dahil edilmiştir. Veriler, yapılandırılmış bir anket formu kullanılarak yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Annelerin sosyodemografik özellikleri, D vitamini kullanım düzenleri, ürün tercihlerine etki eden faktörler ve paraben farkındalık düzeyleri değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 393 anne katılmıştır. Annelerin %74,8’i gebelik döneminde D vitamini kullandığını, %94,4’ü ise bebeklerine D vitamini takviyesi verdiğini belirtmiştir. Bebeklere düzenli kullanım oranı %81,2 olarak bulunmuştur. Gebelik döneminde düzenli D vitamini kullanan annelerin, bebeklerine de düzenli kullanım sağladıkları saptanmıştır. Ekonomik durum ve eğitim düzeyinin gebelikte D vitamini kullanımını etkilediği, ancak düzenli kullanım ile doğrudan ilişkili olmadığı gözlenmiştir. Paraben içeriği hakkında bilgi sahibi olan annelerin, ürün tercihlerinde daha dikkatli olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Annelerde ve bebeklerde D vitamini kullanım oranları yüksek bulunmuştur, ancak düzenli kullanım oranı daha düşüktür. Gebelik döneminden itibaren düzenli bilgilendirme yapılması ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde takip süreçlerinin güçlendirilmesi, D vitamini kullanımının düzenli hale getirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Ayrıca, ailelerin ürün içerikleri konusundaki kaygılarının da dikkate alınması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

D vitamini , Gebelik , İnfant , Anne Sağlığı , Paraben

Vitamin D Prophylaxis: An Analysis of Maternal Use During Pregnancy and Postnatal Supplementation Practices for Their Infants

Öz

ABSTRACT
Aim: This study aimed to evaluate maternal behaviors regarding vitamin D supplementation during pregnancy and infancy, and to identify the factors influencing these behaviors.
Methods: This cross-sectional study included mothers of healthy children under 24 months attending a tertiary healthcare center in Türkiye. Data were collected through face-to-face interviews using a structured questionnaire. Sociodemographic characteristics, patterns of vitamin D use, factors affecting product preferences, and awareness regarding paraben content were assessed.
Results: A total of 393 mothers participated. Among them, 74.8% reported using vitamin D supplements during pregnancy, while 94.4% reported administering supplementation to their infants. The regular supplementation rate for infants was found to be 81.2%. Mothers who used vitamin D regularly during pregnancy were more likely to provide it regularly to their infants as well. Higher maternal education and better economic status were associated with increased supplementation during pregnancy but showed no significant correlation with regular use. Awareness of paraben content was associated with more careful product choices among mothers.
Conclusion: Vitamin D supplementation rates among mothers and infants were high, but regular use remained suboptimal. Initiating educational interventions during pregnancy and strengthening follow-up practices in primary care settings are crucial to improve regular supplementation. Additionally, addressing parental concerns regarding the safety and content of supplements is necessary to enhance adherence and ensure the effectiveness of national supplementation programs.

Anahtar Kelimeler

Vitamin D , Pregnancy , Infancy , Maternal health , Paraben

Kaynakça

• 1. Pilz S, Zittermann A, Obeid R, Hahn A, Pludowski P, Trummer C, et al. The Role of Vitamin D in Fertility and during Pregnancy and Lactation: A Review of Clinical Data. Int J Environ Res Public Health. 2018;15.
• 2. Vivanti AJ, Monier I, Salakos E, Elie C, Tsatsaris V, Senat MV, et al. Vitamin D and pregnancy outcomes: Overall results of the FEPED study. J Gynecol Obstet Hum Reprod. 2020;49:101883.
• 3. Hollis BW, Wagner CL. Vitamin D supplementation during pregnancy: Improvements in birth outcomes and complications through direct genomic alteration. Mol Cell Endocrinol. 2017;453:113–30.
• 4. Gebelere D Vitamini Destek Programı Rehberi. Available from: https://www.saglik.gov.tr/TR,11161/gebelere-d-vitamini-destek-programi-rehberi.html
• 5. Wagner CL, Greer FR. Prevention of rickets and vitamin D deficiency in infants, children, and adolescents. Pediatrics. 2008;122:1142–52.
• 6. Mailhot G, White JH. Vitamin D and Immunity in Infants and Children. Nutrients 2020, Vol 12, Page 1233. 2020;12:1233.
• 7. Streym SV, Højskov CS, Møller UK, Heickendorff L, Vestergaard P, Mosekilde L, et al. Vitamin D content in human breast milk: a 9-mo follow-up study. Am J Clin Nutr. 2015;103:107–14.
• 8. D Vitamini Eksikliği Önleme ve Kontrol Programı. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenme-programlari/d-vitamini-eksikligi-onleme-kontrol-programi.html
• 9. Vitamin D - advice on supplements for at risk groups - GOV.UK. Available from: https://www.gov.uk/government/publications/vitamin-d-advice-on-supplements-for-at-risk-groups
• 10. Day RE, Krishnarao R, Sahota P, Christian MS. We still don’t know that our children need vitamin D daily: A study of parents’ understanding of vitamin D requirements in children aged 0-2 years. BMC Public Health. 2019;19:1–14.
• 11. Mansur JL, Oliveri B, Giacoia E, Fusaro D, Costanzo PR. Vitamin D: Before, during and after Pregnancy: Effect on Neonates and Children. Nutrients. 2022;14:1900.
• 12. Saggese G, Vierucci F, Boot AM, Czech-Kowalska J, Weber G, Camargo CA, et al. Vitamin D in childhood and adolescence: an expert position statement. Eur J Pediatr. 2015;174:565–76.
• 13. Redondo IM, Romero RG, Calmarza P, Muñoz A de A, Martínez-Redondo D, Paris AS. Vitamin d insufficiency in a healthy pediatric population. The importance of early prophylaxis. Nutr Hosp. 2021;38:1155–61.
• 14. Uush T. Prevalence of classic signs and symptoms of rickets and vitamin D deficiency in Mongolian children and women. J Steroid Biochem Mol Biol. 2013;136:207–10.
• 15. Abdul T, Rasheed W, Khalil Taha H, Abdul B, Ch MBB, Ch MB. Knowledge, attitude and practice of Iraqi mothers towards Vitamin D supplementation to their infants in Baghdad Al -Rusafa 2016. AL-Kindy College Medical Journal. 2017;13:111–6.
• 16. Seremet Kürklü N, Suna G, Kamarli Altun H, Şeyda M, Ermumcu K. The State of Vitamin D Supplement Use and Knowledge Levels of Mothers With 0-12 Month-Old Infants. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2022;4:94–102.
• 17. Dağhan Ş, Toraman AU, Yelten G, Taşkıran G, Savan F. Annelerin Bebek Sağlığında D Vitamini Kullanımına İlişkin Bilgi ve Uygulamaları. Güncel Pediatri. 2019;17:58–70.
• 18. Çataklı T, Taşar S, Oğulluk M, Dallar BY. Bir hastaneye başvuran annelerin D vitamini hakkındaki bilgileri ve kullanma tutumları. Ege Tıp Dergisi. 2014;53:135–40.
• 19. Emre KILIÇ F, Küçükkelepçe O, Tanriverdi̇ H, Öz E, Emre BOSTAN Y, Almiş H, et al. Çocuklarda D Vitamini Profilaksisini Etkileyen Faktörler. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2023;20:470–6.
• 20. Kara Elitok G, Bülbül L, Turan B, Akın TY, Uslu S, Bülbül A, et al. Çocuklara Önerilen D Vitamini Desteğinde Annelerin Bilgi, Tutum ve Davranışları. Sakarya Tıp Dergisi. 2020;10:231–9.
• 21. Üyesi Ö, Gülsen A, Peker C. Bir üniversite hastanesi sosyal pediatri polikliniğine başvuran 0-12 ay arası çocukların annelerinin D vitamini desteği hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları. Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2018.
• 22. Tung CJ, Chen MH, Lin CC, Chen PC. Association between parabens exposure and neurodevelopment in children. Environ Int. 2024;188:108671.
• 23. Boberg J, Taxvig C, Christiansen S, Hass U. Possible endocrine disrupting effects of parabens and their metabolites. Reproductive Toxicology. 2010;;30:301–12.