Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Emin Tohma; Alparslan Gazi Aykın

Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Sporcularda tükenmişliğin ortaya çıkma sürecinde birçok faktör etkili olabilmektedir. Bu faktörlerin nasıl bir etkiye sahip olduğunun ortaya çıkarılması; sporcuların tükenmişlik yaşamalarına sebep olan etmenlere yönelik tedbirlerin gerçekçi bir yaklaşımla ortaya koyulabilmesine bağlıdır. Bu araştırma, sporcularda tükenmişlik düzeyinin farklı değişkenler açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Raedeke ve Smith (2001) tarafından geliştirilen ve araştırmada kullanılan “Sporcu Tükenmişlik Ölçeği”nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması Kelecek ve ark. (2016) tarafından yapılmış ve sporcuların tükenmişlik düzeylerini belirlemede yeterli olduğu ortaya koyulmuştur. Kolmogorov-Smirnov normallik testi verilerin normal dağılmadığını göstermiştir. Bu sebeple iki grubun karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi, ikiden daha fazla grubun karşılaştırılmasında ise Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Yaşa göre sporcu tükenmişliği ana boyutu ile duygusal/fiziksel tükenme ve azalan başarı hissi alt boyutlarında; spor yapma yılına göre sporcu tükenmişliği ana boyutu ile azalan başarı hissi alt boyutunda; spor türüne göre duyarsızlaşma alt boyutunda; eğitim düzeyine göre sporcu tükenmişliği ana ve alt boyutlarının tamamında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir (p<,05). Tükenme eğilimi gösteren sporcuların spora karşı tükenmişlik yaşamadan belirlenmesinde ve tükenmişlik düzeyi yüksek sporculara tekrar sporun sevdirilmesinde antrenörlerin rolü büyüktür. Bu bağlamda etkin katılım, çok yönlü gelişim, özelleşme, bireyselleşme, çeşitlilik ve antrenmanda aşamalı artan yüklenme gibi antrenman ilkelerinin antrenörler tarafından dengeli bir şekilde hayata geçirilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Depremzede öğrencim Emin TOHMA' ya çalışmaya olan katkılarından dolayı teşekkür ederim.

Kaynakça

Beşiktaş, M.Y. (2016). Doping kullanan erkek vücut geliştirme sporcularının yarışma sonrası tükenmişlik durumlarının ölçülmesi. İÜ Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 29-37.
Bompa, T.O. (2007). Antrenman Kuramı ve Yöntemi. (Çev.) Keskin, İ., Tuner, A.B., Küçükgöz, H., Bağırgan, T., Spor Yayınevi ve Kitabevi, Ankara.
Çaloğlu, M., Menteş Yalçın, Ö. (2020). Sporcu eğitim merkezlerindeki güreşçilerin sporcu tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 59-73.
Düzenci, S. (2021). Profesyonel erkek futbolcuların mevki ve bazı değişkenler açısından sporcu tükenmişliklerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzincan.
Eklund, R.C., DeFreese, J.D. (2015). Athlete burnout: What we know, what we could know, and how we can find out more. International Journal of Applied Sports Sciences, 27(2), 63-75.
Gustafsson, H., Kenttä, G., & Hassmén P. (2011). Athlete burnout: an integrated model and future research directions, International Review of Sport and Exercise Psychology, 4(1), 3-24.
Güvendi, Y. (2020). Milli güreşçilerin psikolojik becerilerinin tükenmişlik düzeyleri ile ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Kelecek, S., Kara, F.M., Kazak Çetinkalp, F.Z., Aşçı, F.H. (2016). “Sporcu Tükenmişlik Ölçeği”nin Türkçe uyarlaması. Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, 27 (4), 149–161.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Emin Tohma Bu kişi benim
0009-0005-8686-4225
Türkiye

Alparslan Gazi Aykın ^*
0000-0001-7571-2086
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

12 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

12 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 2 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA36WX58KN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tohma, E., & Aykın, A. G. (2023). Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 1-10. https://izlik.org/JA36WX58KN

AMA

1.Tohma E, Aykın AG. Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. GESD. 2023;2(1):1-10. https://izlik.org/JA36WX58KN

Chicago

Tohma, Emin, ve Alparslan Gazi Aykın. 2023. “Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi 2 (1): 1-10. https://izlik.org/JA36WX58KN.

EndNote

Tohma E, Aykın AG (01 Haziran 2023) Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi 2 1 1–10.

IEEE

[1]E. Tohma ve A. G. Aykın, “Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”, GESD, c. 2, sy 1, ss. 1–10, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36WX58KN

ISNAD

Tohma, Emin - Aykın, Alparslan Gazi. “Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi 2/1 (01 Haziran 2023): 1-10. https://izlik.org/JA36WX58KN.

JAMA

1.Tohma E, Aykın AG. Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. GESD. 2023;2:1–10.

MLA

Tohma, Emin, ve Alparslan Gazi Aykın. “Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 2, sy 1, Haziran 2023, ss. 1-10, https://izlik.org/JA36WX58KN.

Vancouver

1.Emin Tohma, Alparslan Gazi Aykın. Sporcularda Tükenmişlik Düzeyinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. GESD [Internet]. 01 Haziran 2023;2(1):1-10. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36WX58KN