Okul Öncesi Eğitimde Yer Alan Öğrenme Merkezlerinin Yeterliliğinin Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, okul öncesi eğitim kurumlarında kullanılan öğrenme merkezlerinin yeterliliğinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirmesini amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması deseni kullanılmıştır. Bu kapsamda 2023-2024 akademik yılında çeşitli şehirlerde görev yapan 106 öğretmen kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile çalışma grubuna dâhil edilmiştir. Araştırma verileri açık uçlu sorulardan oluşarak hazırlanan görüşme formu ile toplanmış ve Maxqda programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular öğretmenlerin öğrenme merkezlerini faydalı bulduklarını; ancak mevcut koşulların öğrenme merkezlerinin etkili kullanımını engellediğini ve bu nedenle yetersizlik yaşadıklarını ortaya çıkarmıştır. Ayrıca materyal çeşitliliğinin ve yenilenmesinin, öğrenme merkezlerinin sürekli olarak çocukların ilgisini çekmesi açısından önemli olduğu; estetik, temizlik, erişilebilirlik, gözlem yapabilme imkânı ve kullanılabilirlik gibi faktörlerin öğretmenlerin sınıf merkezlerine yönelik algılarında önemli rol oynadığı da ortaya çıkmıştır. Merkezlerinin daha etkili kullanılabilmesi için sınıf alanının genişletilmesi, materyal çeşitliliğinin artırılması, öğretmenlerin eğitilmesi ve velilerden destek alınması gerektiğine yönelik önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Okulöncesi eğitim kurumları
• Öğrenme merkezleri
• Öğretmen görüşleri

Evaluation of the Adequacy of Learning Centers in Preschool Education According to Teachers' Opinions

Öz

This study aims to evaluate the adequacy of learning centers used in preschool education institutions according to teachers' opinions. A case study design, one of the qualitative research methods, was used. In this context, 106 teachers working in various cities in the 2023-2024 academic year were included in the study group with the convenience sampling method. The research data were collected with an interview form prepared with open-ended questions and analyzed using the Maxqda program. The findings revealed that teachers found learning centers useful; however, the current conditions prevented the effective use of learning centers and therefore they experienced inadequacy. It was also revealed that material diversity and renewal are important for learning centers to constantly attract children's attention; factors such as aesthetics, cleanliness, accessibility, observation opportunity and usability play an important role in teachers' perceptions of classroom centers. In order for the centers to be used more effectively, suggestions were made that the classroom area should be expanded, the variety of materials should be increased, teachers should be trained and support should be obtained from parents.

Anahtar Kelimeler

• Preschool education institutions
• Learning centers

Kaynakça

1. Allen, D. & Fraser, B. (2007). Parent and student perceptions of classroom learning environment and its association with student outcomes. Learning Environment Research, 10, 67-82.
2. Aral, N., Kandır, A. & Can Yaşar, M. (2003). Okul öncesi eğitim 1. İstanbul: Ya-Pa Yayınları.
3. Aysu, B. &Aral, N. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme merkezleri hakkındaki görüş ve uygulamalarının incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 24 (5), 2561-2574.
4. Ayvacı, H. Ş., Devecioğlu, Y. & Yiğit, N. (2002). Okul öncesi öğretmenlerinin fen ve doğa etkinliklerindeki yeterliliklerinin belirlenmesi. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, 16, 18.
5. Başaran, S. T. & Ulubey, Ö. (2018). 2013 Okul öncesi eğitim programının değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 51(2), 1-38.
6. Brown, A. L., White, E., & Carter, H. (2022). The impact of physical environment on early childhood education. Early Childhood Research Quarterly, 60, 234-245.
7. Carter, H. & Darby, J. (2021). Material diversity in preschool learning centers: a critical review. Journal of Early Childhood Studies, 45 (2), 189-205.
8. Çelik, M. & Kök, M. (2007). Okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim ortamı ve donanımın önemi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 158-170.

9. Demirci, F. G. & Şıvgın, N. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme merkezleri ile ilgili uygulama ve görüşleri. Electronic Turkish Studies, 12 (8), 271-292.
10. Demirel, Ö. (2005). Kuramdan uygulamaya eğitimde program geliştirme. Ankara: Pegem Yayıncılık.
11. Demiriz, S., Karadağ, A. & Ulutaş. İ. (2003). Okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim ortamı ve donanım. Ankara: Anı Yayıncılık.
12. Denizel Güven, E. &Cevher, N. (2005). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (18), 71-92.
13. Dönmez, B. (2008). Okul ve sınıf ergonomisi ya da insanı öncelemek. Eğitim-Öğretim ve Bilim Araştırma Dergisi, 4 (11), 10-14.
14. Dülgeroğlu, T. & Günindi, Y. (2022). Reflection of learning centers in pre-school education institutions to the classes: The case of Aksaray. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 6 (1), 80-97.
15. Erşan, E. (2011). Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin ilgi köşelerinde serbest oyun etkinlikleri ile ilgili görüş ve uygulamalarının incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
16. Guba, E. G. & Lincoln, Y. S. (1981). Effective evaluation: Improving the usefulness of evaluation results through responsive and naturalistic approaches. Jossey-Bass.
17. Gürpınar, H. A. (2006). Okulöncesi öğrenime devam eden çocukların tercih ettikleri ilgi köşeleri ve tercih etme nedenleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir
18. Güzelyurt, T., Dayanan, F., Çakır, S. & Ahmetoğlu, A. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme merkezlerine ilişkin görüşleri. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 2 (1), 62-75.
19. Jones, M. L. & Reynolds, T. (2021). Enhancing learning through updated preschool environments. Educational Research and Reviews, 16 (4), 147-160.
20. Kaçan, M. O., Dedeoğlu, N., Karayol, S. & Kimzan, İ. (2021). Okul öncesi sınıflarda öğrenme merkezlerinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (2), 436-451.
21. Kan, A. Ü. & Yel, E. (2018). Okul öncesi sınıflardaki sanat merkezlerinin etkililiğine ilişkin öğrenci-öğretmen-veli görüşleri. The Journal of Academic Social Science Studies, 71, 137-152.
22. Kandır, A. & Çaltık, İ. (2006). Okul öncesi eğitim kurumlarında görevli öğretmenlerin okulların fiziksel koşullarına ve sınıflarındaki ilgi köşelerinin özelliklerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Mesleki Eğitim Dergisi, 8 (15), 40–62.
23. Karaküçük, S. (2008). Okul öncesi eğitim kurumlarında fiziksel/mekânsal koşulların incelenmesi: Sivas ili örneği. Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, 32 (2), 307-320.
24. Kaya, İ. (2017). Okul öncesi eğitim kurumlarında fiziksel mekân düzenlemeleri. Ankara: Pegem.
25. Kıldan, O. (2007). Okul öncesi eğitim ortamları. Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15 (2), 501-510.
26. Kostelnik, M. J., Soderman, A. K., Phipps Whiren, A. & Rupiper, M. L. (2015). Organizing space and materials. Developmentally appropriate curriculum (6.baskı.) New York: Pearson.
27. Maxwell, L. E., Mitchell, M. M. & Evans, G. W. (2020). Effects of environmental factors on children’s learning and development in early childhood settings. Journal of Environmental Psychology, 67, 101-108.
28. MEB. (2013). Okul öncesi eğitim programı. https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf
29. MEB. (2024). Okul öncesi eğitim programı https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/guncellenenokuloncesiegitimprogrami.pdf22
30. Metin, Ş. (2017). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki öğrenme merkezlerindeki uygulamaların incelenmesi. Türk Eğitim Dergisi, 6(1), 1-16.
31. Ogelman, H. G. & Karakuzu, E. (2016). MEB 2013 okul öncesi eğitim programında belirtilen öğrenme merkezlerinin uygulamaya yansımalarının incelenmesi: Aydın ili örneği. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (2), 73-98.
32. Oktay, A. (2010). Okul öncesi eğitim ve ilköğretimin çocuğun yaşamındaki yer ve önemi. İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları içinde (ss.2-6). Ankara: Pegem Yayınları.
33. Öncü, E. Ç. (2017). Okul öncesi çocuklarının sınıflarında yapılandırdıkları öğrenme merkezlerinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25 (2), 733-746.
34. Özburak, Ç., & Aygenç, B. (2021). Okul öncesi eğitimde dış mekân oyun alanları ve çevre eğitimine etkisi. Dünya Çocuk Konferansı-II, Lefkoşa-KKTC.
35. Özkubat, S. (2013). Okul öncesi kurumlarında eğitim ortamlarının düzenlenmesi ve donanım. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 4 (2), 58-66.
36. Özyürek, A. & Kılınç, N. (2015). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki öğrenme merkezlerinin çocukların serbest oyun davranışları üzerine etkisi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (2), 125-138. Pattillo, P., & Vaughan, J. (1992). Creative curriculum for early childhood. Teaching Strategies, Inc.
37. Patton, M. Q. (2005). Qualitative research. New York: John Wiley & Sons, Ltd.
38. Ramazan, O., Çiftçi, H. & Tezel, M. (2018). Okul öncesi sınıflarındaki öğrenme merkezlerinin durumunun belirlenmesi ve öğretmenlerin öğrenme merkezleri hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2 (2), 213-233.
39. Smith, R. J. (2020). The role of learning centers in early childhood education. Early Education Journal, 33 (3), 102-110.
40. Tanrıkulu, R., Dağdaş, E. & Kiziroğlu, F. (2023). Okulöncesi sınıflarındaki öğrenme merkezlerinin durumuna ilişkin öğretmen görüşleri. Social Mentality And Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 9(74), 4094-4111.
41. Tok, E. (2010). Okul öncesi eğitimde eğitim ortamları. G. Uyanık Balat (Eds.), Okul öncesi eğitime giriş (ss.). Ankara: Pegem Yayınevi.
42. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.