Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Eğitim Streslerinin Akademik Kariyer Farkındalık Düzeylerine Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin eğitim streslerinin akademik kariyer farkındalık düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırma, nicel yöntem kullanılarak betimsel ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma grubu, gönüllülük esasına göre belirlenen 214 Spor Bilimleri Fakültesi öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılara ilişkin demografik veriler; cinsiyet, yaş, bölüm, aktif spor yapma durumu, gelir düzeyi, algılanan aile gelir düzeyi ve akademik başarı durumu gibi değişkenleri kapsamaktadır. Araştırmada, eğitim stresini ölçmek için ‘’Eğitim Stresi Ölçeği’’ ve kariyer farkındalık düzeyini ölçmek amacıyla ‘’Akademik Kariyer Farkındalık Ölçeği’’ kullanılmıştır.Veriler, çevrim içi ve yüz yüze yöntemlerle toplanmış, SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiştir. Demografik özelliklerin dağılımını belirlemek için frekans ve yüzde analizleri, gruplar arası farkları incelemek için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi, değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için ise Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p < .05 olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak; Spor bilimleri fakültesi öğrencilerin eğitim stresi düzeyleri; yaş, cinsiyet, bölüm, gelir düzeyi, aile geliri ve aktif spor yapma durumu gibi faktörlerden etkilenmektedir. Özellikle düşük gelirli, spor yapmayan ve yüksek stres düzeyine sahip öğrenciler akademik kariyer farkındalığında daha düşük düzeyler sergilemektedir. Bu durum, spor bilimleri fakültelerinde stres yönetimi, akademik kariyer farkındalığını artırmaya yönelik rehberlik çalışmaları programlarının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim Stresi
• Kariyer
• Spor

The Effect Of Educatıonal Stresses On Academıc Career Awareness Levels Of Faculty Of Sports Scıences Students

Öz

The aim of this study is to examine the effect of educational stresses on the academic career awareness levels of the students of the Faculty of Sports Sciences. The research was carried out within the framework of the descriptive relational survey model using the quantitative method. The study group consists of 214 students of the Faculty of Sports Sciences, determined on a voluntary basis. Demographic data on the participants; It includes variables such as gender, age, department, active sports status, income level, perceived family income level and academic achievement. In the study, the "Education Stress Scale" was used to measure educational stress and the "Academic Career Awareness Scale" was used to measure the level of career awareness. The data were collected online and face-to-face and analyzed with the SPSS 26.0 program. Frequency and percentage analyses were used to determine the distribution of demographic characteristics, independent sample t-test and one-way analysis of variance were applied to examine the differences between the groups, and Pearson Correlation analysis was applied to determine the relationships between the variables. The significance level was accepted as p < .05 in all analyses. Result; Educational stress levels of students in the faculty of sports sciences; It is affected by factors such as age, gender, department, income level, family income and active sports status. Especially low-income, non-sports, and high-stress students exhibit lower levels of academic career awareness. This situation emphasizes the importance of guidance studies programs aimed at increasing stress management and academic career awareness in sports science faculties.

Anahtar Kelimeler

• Educational Stress
• Career
• Sports

Kaynakça

1. Agolla, J. E., ve Ongori, H. (2009). Occupational stress in organizations and its effects on organizational performance. Journal of Management Research, 1(1), 1–12.
2. Aslan, S. (2012). Kariyer yönetimi ve örgütlerde uygulanabilirliği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(1), 87–99.
3. Aşık, G., ve Akgül, H. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Kariyer Stresleri, Kariyer Kararında Ailenin Etkisi ve Kariyer Kararı Verme Yetkinlik Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 192-212. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1083796
4. Bozyiğit, B., ve Gökbaraz, S. (2020). Fakültelerde müfredat yapısı ve öğrenci stres düzeyleri. Journal of Education and Sport Sciences, 8(2), 112–123.
5. Brown, S. D., ve Lent, R. W. (2013). Career development and counseling: Putting theory and research to work (2nd ed.). Hoboken, NJ: Wiley.
6. Cheng, S., Leong, F. T., ve Geist, R. (1993). Stress in university students: Life events, social support, and coping. Journal of College Student Development, 34(2), 140–146.
7. Cikrikci, O. (2016). Gender differences in academic and career awareness. Educational Research and Reviews, 11(10), 940–947.
8. Dağyar, M., Kasalak, G., ve Uğurlu, N. (2020). Akademik Kariyer Farkındalık Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 11(3), 267–288.

9. Durna, Z. (2006). Stres yönetimi. Ankara: Nobel Yayınları.
10. Edwards, K. M., Hershberger, P., Russell, D., ve Market, P. (2001). Student stress and academic performance: A review of the literature. Educational Psychology Review, 13(2), 105–119.
11. Engel, R., Schultz, T., ve Harris, M. (2017). The evolving concept of career: Understanding work in a dynamic context. Journal of Career Studies, 14(2), 101–117.
12. Essandoh, P. (1995). Stress in students: Academic and social challenges. Accra: Ghana University Press.
13. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage Publications.
14. George, D., ve Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (10th ed.). Pearson.
15. Hayat, S., Bibi, A., ve Fatima, R. (2024). Academic stress and its impact on career anxiety and planning among university students. Journal of Career Development, 51(1), 35–50.
16. Holland, J. L. (1966). The psychology of vocational choice. Waltham, MA: Blaisdell Publishing Company.
17. Hughes, E. C. (1937). Institutional office and the person. American Journal of Sociology, 43(3), 404–413.
18. Hughes, E. C. (1997). Careers in organizations. Cornell University Press.
19. Humphrey, J. H., Yow, D. A., ve Bowden, W. W. (2000). Stress in college athletics: Causes, consequences, coping.
20. Morgantown, WV: Fitness Information Technology.
21. Kara, H. (2009). Stres ve başa çıkma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
22. Karagün, E. (2020). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinde akademik stres düzeylerinin incelenmesi. Spor ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 23–36.
23. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (36. Baskı). Nobel Yayıncılık.
24. Lee, J., Kim, E., & Wachholtz, A. (2016). The effect of perceived stress on life satisfaction: The mediating effect of self-efficacy. Chongsonyonhak Yongu, 23(10), 29–47.Li, X., ve Zhang, H. (2008). Academic stress among Chinese students: Sources and effects. Asian Journal of Social Psychology, 11(2), 101–116.
25. Liu, Y. (2024). The role of physical activity in stress management and career awareness among students. International Journal of Sports Science ve Coaching, 19(2), 150–162.
26. Merdan, M. (2011). Kariyer planlamasının çalışan motivasyonu üzerindeki etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 3(4), 63–77.
27. Misra, R., ve McKean, M. (2000). College students’ academic stress and its relation to their anxiety, time management, and leisure satisfaction. American Journal of Health Studies, 16(1), 41–51.
28. Misra, R., McKean, M., West, S., ve Russo, T. (2000). Academic stress of college students: Comparison of student and faculty perceptions. College Student Journal, 34(2), 236–245.
29. Mori, S. (2000). Addressing the mental health needs of international students. Journal of Counseling ve Development, 78(2), 137–144.
30. Nasır, S., ve Lin, C. (2013). Career awareness and preparation among university students. Journal of Career Development, 40(3), 255–270.
31. Özkan, B. (2018). Üniversite öğrencilerinin bağlanma stillerinin stres düzeyi, stresle baş etme yöntemleri ve farklı demografik özelliklere göre incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Yakın Doğu Üniversitesi.
32. Öztürk, A. (2020). Kariyer farkındalığı ve bireysel gelişim. Ankara: Detay Yayıncılık.
33. Öztürk, F. (2020). Kariyer farkındalığı ve kariyer planlama süreci üzerine bir değerlendirme. İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 9(2), 285–302.
34. Plazzo, L., Hollstein, B., ve Diko, N. (2021). University education and career awareness. Higher Education Research ve Development, 40(5), 1021–1035.
35. Redman, T., ve Wilkinson, A. (2008). Contemporary human resource management: Text and cases. Pearson Education.
36. Reifman, A., ve Dunkel-Schetter, C. (1990). Stress and coping in college students. Journal of Youth and Adolescence, 19(6), 559–578.
37. Richlin-Klonsky, I., ve Hoe, J. (2003). Stress sources and coping strategies of college students. College Student Journal, 37(1), 35–46.
38. Seçer, İ., Veyis, F., ve Gökçen, R. A. (2015). Eğitim Stresi Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Educational Sciences, 3(2), 112–125.
39. Sun, J., Dunne, M. P., Hou, X. Y., ve Xu, A. (2011). Educational stress scale for adolescents: Development, validity, and reliability with Chinese students. Journal of Psychoeducational Assessment, 29(6), 534–546.
40. Super, D. E. (1957). The psychology of careers. New York: Harper ve Brothers.
41. Şahin, A. (2018). Üniversite öğrencilerinin algılanan stres düzeylerinin fakülte türü ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 28-35. https://dergipark.org.tr/tr/pub/besbid/issue/34890/418850
42. Şahin, A. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeylerinin Fakülte Türü ve Cinsiyet Değişkenlerine Göre İncelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 28-35.
43. Tabachnick, B. G., ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson Education.
44. Tiedeman, D. V., ve O’Hara, R. P. (1963). Career development: Choice and adjustment. New York: College Entrance Examination Board.
45. Tutar, H., Yılmaz, E., ve Erdönmez, E. (2020). Kariyer gelişimi ve kariyer farkındalığı üzerine bir inceleme. Journal of Educational Sciences, 12(3), 45–63.
46. Walker, C., ve Gutterdidge, D. (1990). Career management practices in organizations. Personnel Review, 19(6), 23–30.
47. Wilks, S. E. (2008). Resilience and academic stress in students. Journal of College Student Development, 49(5), 443–456.
48. Yaşar, B. (2019). Kariyer farkındalığı ve mesleki gelişim. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
49. Yaşar, B., ve Turgut, H. (2019). Socio-economic factors affecting academic stress and career awareness in university students. Journal of Educational Sciences, 11(3), 210–225.
50. Yavuz, M. (2006). Kariyer gelişimi ve planlaması. Ankara: Pegem Akademi.
51. Yeşilyaprak, B., Korkut Owen, F., ve Erdoğan, E. (2020). Kariyer gelişimi ve psikolojik danışma. Ankara: Pegem Akademi.
52. Zaleski, Z., Levey-Thors, C., ve Schiaffino, K. M. (1999). Academic stress and coping in students. Personality and Individual Differences, 27(2), 307–326.