Derleme
BibTex RIS Kaynak Göster

TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 04.03.2026
https://doi.org/10.15237/10.15237/gida.GD25065
https://izlik.org/JA23AP29AC

Öz

Küresel gıda fiyatları, son 20 yıldır yaşanan iklim kaynaklı olayların yanı sıra COVID-19 salgını, Rusya Federasyonu'nun 2014’te Kırım’ı ilhak etmesi ve 2022’de Ukrayna’nın bazı şehirlerini işgali gibi jeopolitik faktörler nedeniyle istikrarsız bir seyir izlemektedir. Bu dönemlerde gıda fiyatlarının yükselmesi neredeyse tüm ülkeler için bir gıda güvencesizliği riskini ortaya çıkarmıştır. Birçok üretici ülke kendi gıda güvencelerini sağlamak amacıyla GATT’ın XI. maddesine dayanarak ihracata yönelik kısıtlamalar, hatta yasaklamalara başvurmuştur. Türkiye de aynı amaçla ihracatta çeşitli kısıtlamalara başvurmuş, ithalata ise belirli vergi muafiyetleri ve bazı istisnalar getirmiş ancak, gıda fiyatlarının en çok arttığı ülkelerden birisi olmuştur. Çalışmada Covid-19 Dönemi ve Rusya’nın Ukrayna işgali sonrasında Türkiye’nin uyguladığı dış ticaret politikalarının, gıda güvencesinin sağlanmasına etkili bir katkı sağlayıp sağlamadığı tartışılmaktır. Gıda güvencesi kapsamında uygulanan dış ticaret tedbirine geçici olarak başvurulabileceği ancak, kalıcı gıda güvencesi için tarım sektörüne yönelik genetik araştırmalar ve teknolojik gelişim için AR-GE’ye daha çok kaynak ayırmak suretiyle üretim ve verimliliğin artırılması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Etik Beyan

Etik beyanı gerektirecek bir çalışma değildir.

Destekleyen Kurum

herhangi bir kurum yok

Teşekkür

Teşekkür edecek her hangi bir kişi/kurum yok

Kaynakça

  • Abay, K.A., Breisinger, C., Glauber, J., Kurdi, S., Laborde, D., Siddig, K. (2023). The Russia Ukraine war: Implications for global and regional food security and potential policy responses. Global Food Security 36, 100675. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2023.100675
  • Amis (2023). http://www.amis-outlook.org/amis-monitoring#. Y2eh3nZBw2w (Accessed: 02 April 2023). Anadolu Ajansı (2023). https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/dokme-zeytinyagi-ihracatindaki-kisitlama-kaldirildi/2633431 (Erişim Tarihi: 09.04. 2023).
  • Anderson, M.D., Cook, J.T. (1999). Community food security: Practice in need of theory? Agriculture and Human Values, 16: 141–150.
  • Anonymous (1996). İhracat Rejim Karar (95/7623). Bakanlar Kurulu. 6 Ocak 1996 tarih ve 22515 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2020). İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat 96/31)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (İhracat 2020/6), Ticaret Bakanlığı. 26 Mart 2020 tarih ve 31080 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2021). İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı: 3687). Tarım ve Orman Bakanlığı. 20 Mart 2021 tarih ve 31429 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatına İlişkin Tebliğİ. Ticaret Bakanlığı. 27 Ocak 2022 tarih ve 31732 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). İhracat 2022/1 sayılı tebliğde değişiklik yapan tebliğ. Ticaret Bakanlığı. 21 Nisan 2022 tarih ve 31816 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). İhracat 2022/10 sayılı tebliğ. Ticaret Bakanlığı. 28 Aralık 2022 tarih ve 32057 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). İhracat 2022/9 sayılı tebliğ. Ticaret Bakanlığı. 22 aralık 2022 tarih ve 32051 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar. Ticaret Bakanlığı. 4 Mart 2022 tarih ve 31768 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). Ukrayna’dan Yapılacak Tarım Ürünleri ithalatında Uygulanacak Esaslar Hakkında Karar. Anonymous (2023). İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ 2023/6. Ticaret Bakanlığı. 25 Mart 2023 tarih ve 32143 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2023). İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar. Ticaret Bakanlığı. 25 Nisan 2023 tarih ve 32171 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Bayne, N. ve Woolcock, S. (2017). The Future Of Economic Diplomacy. In: The New Economic Diplomacy, Decision-Making and Negotiations in lnternational Economic Relations, Bayne, N. and Woolcock, S. (eds.) Fourth Edition, Routledge Taylor & Francis Group, London and New York, pp. 310-331.
  • Behnassi, M., El Haiba, M. (2022). Implications of the Russia–Ukraine war for global food security. Nat Hum Behav 6: 754-755, doi. org/10.1038/s41562-022-01391-x.
  • Ben Hassen, T., El Bilali, H. (2021). Impacts of the Russia-Ukraine War on Global Food Security: Towards More Sustainable and Resilient Food Systems?. Foods, 11(15):2301, doi.org/10.3390/foods11152301.
  • Blumberg, S.J., Bialostosky, K., Hamilton, W.L., Briefel, R. (1999). The Effectiveness of a Short Form of the Household Food Security Scale. American Journal of Public Health, 89 (8):1231-1235.
  • Can, M. (2008). Dünya Gıda Fiyatlarının Yükselmesinin Piyasa Yapısıyla İlgisi; Artış Nedenleri Sonuçları ve Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkileri. Maliye Dergisi, 55: 89-107.
  • Can, M. (2020). Ticari Diplomasi, Teori, Tarihçe ve Türkiye Uygulaması. Hiperyayın, İstanbul, Türkiye, 430 s. iSBN:9786257845946.
  • Canella, D.S., Araújo, M.L., Jardim, M.Z., Cardoso, L.O., Pessoa, M., C. (2022). Food environments and the COVID-19 pandemic in Brazil: analysis of changes observed in 2020. Published online by Cambridge University Press 25 (1):32-35.
  • Chepeliev, M., Maliszewska, M. (2023). The War in Ukraine, Food Security and the Role for Europe . EuroChoices, 22(1): 4-13, doi. org/10.1111/1746-692X.12389.
  • Constantin, M., Beia, S.I., Dinu, M., Pătărlăgeanu, S. R., Petrariu, R., Deaconu, M.E. (2021). Economic implications of food consumption behavior changes in Romania during the Covid-19 pandemic. Economic Engineering in Agriculture and Rural Development, 21(3), 287-292.
  • Curran, L., Eckhardt, J., Lee, J. (2021). The trade policy response to COVID-19 and its implications for international business. Critical Perspectives on International Business, 17(2), 252-320, doi.org/10.1108/cpoib-05-2020-0041.
  • Çelik, M., Serin, Z.V. (2022). A system dynamics approach to food security: The case of Turkey. International Journal of Advanced and Applied Sciences, 9(2): 22-30.
  • Dikkaya M. ve Üzümcü, A. (2024). Uluslararası Ticaret ve Finans. 3. Baskı, Savaş Yayınevi, Ankara, Türkiye, 408s, ISBN: 978-625-6805-35-4.
  • Eştürk, Ö., Ören, M.N. (2014). Türkiye’de Tarım Politikaları ve Gıda Güvencesi. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 24(2): 193-200, doi.org/10.29133/yyutbd.235933.
  • FAO (2023). https://www.fao.org/worldfoodsituation/ foodpricesindex/en/ (Accessed: 11 December 2023). FAO (2022). Ukraine: Note on the impact of the war on food security in Ukraine, Rome. IV. https://doi.org/10.4060/cc1025en (Accessed: 21 April 2023).
  • GRFC (2024). FSIN and Global Network Against Food Crises. GRFC 2024. Rome. https://www.fsinplatform.org/grfc2024 (Accessed: 18 March 2025).
  • Gültekin, R., Yeter, T., Görgişen, C. (2024). Effect of Drought Stress on Yield and Some Morphological Characteristics in Wheat. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 39(2): 247-267. https://doi.org/10.7161/omuanajas.1358800.
  • Habtewold, T.M. (2021). Impacts of COVID-19 on food security, employment and education: An empirical assessment during the early phase of the pandemic. Clinical Nutrition Open Science, 38: 59-72.
  • Hartwig P., Damian, D. (2022). Covid-19 and the crisis of food insecurity in the UK. Contemporary Social Science, 17 (5), 434-449, doi: 10.1080/21582041.2022.2044069.
  • Helbling, T., Roache, S. (2011). Rising Prices on the Menu. Finance & Development 48 ( 1), 24-27.
  • IFRI (2023). https://www.ifpri.org/blog/covid-19-trade-restrictions-are-worst-possible-response-safeguard-food-security (Accessed: 20 March 2023).
  • Jagtap, S., Trollman, H., Trollman, F., Garcia-Garcia, G., Parra-López, C., Duong, L., Martindale, W., Munekata, P.E.S., Lorenzo, J.M., Hdaifeh, A., et al. (2022). The Russia-Ukraine Conflict: Its Implications for the Global Food Supply Chains. Foods, 11(14), 2098, doi.org/10.3390/foods11142098.
  • Kılavuz, E., Yücer, E. N. (2023). Üçüncü Gıda Rejimi Çerçevesinde Rusya ve Türkiye’nin Tarımsal Yapısı ve Ticaretinin Analizi. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(1): 183-207. https://doi. org/10.30784/epfad.1259095.
  • Kibrom A. A., Clemens B., Joseph, G., Sikandra, K., David, L., Khalid, S. (2023). The Russia-Ukraine war: Implications for global and regional food security and potential policy response. Global Food Security, 36: 100675.
  • Knorr, D., Khoo, C-SH. (2020). COVID-19 and Food: Challenges and Research Needs. Front. Nutr., 7:598913, doi: 10.3389/fnut.2020.598913.
  • Koca, R., Somuncu, M. (2021). Gıda Güvencesi Konusunda Türkiye İçin Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 8(2): 1-11.
  • Koç, G., Uzmay, A. (2015). Gıda Güvencesi ve Gıda Güvenliği: Kavramsal Çerçeve, Gelişmeler ve Türkiye. Tarım Ekonomisi Dergisi, 21(1 ve 2): 39-48.
  • Lang, T., Barling, D. (2012). Food security and food sustainability: reformulating the debate. The Geographical Journal, 178 (4): 313-326.
  • Leitão, S., Ferreira, J. (2020). Food Diplomacy What is Brazil's appetite in the world scene?, São Paulo: Instituto Escolhas, Coordination.
  • Mahmoud, N., (2021). Trade Restrictions During Covıd-19 Justification Under GATT. Psychology and Education, 58 (1): 5115-5125.
  • Mottaleb, K.A., Govindan, V. (2023). How the ongoing armed conflict between Russia and Ukraine can affect the global wheat food security?, Front. Food. Sci. Technol, 3:107287.
  • Nakamura, T., Lloyd, S., Maruyama, A., Masuda, S, (2024). Impact of the Global Food Crisis on Germany’s Food Aid Measures: In the Context of COVID-19, Russia’s Invasion of Ukraine, and Extreme Weather. Journal of Disaster Research, 19(4): 666-677.
  • Nau, H. R. (1978). The Diplomacy Of World Food: Goals, Capabilities, Issues and Arenas. International Organization, Cambridge University Press, 32 (3): 775-809.
  • IMF (2020). https://www.imf.org/en/News/Articles/2020/04/24/pr20187-wto-and-imf-joint-statement-on-trade-and-the-covid-19-response (Accessed: 2 December 2025).
  • Nchasi, G., Mwasha, C., Shaban, M. M., Rwegasira, R., Mallilah, B., Chesco, J., Volkova, A., Mahmoud, A. (2022). Ukraine's triple emergency: Food crisis amid conflicts and COVID‐19 pandemic. Health Science Reports, 5(6), e862.
  • OİKP (2023). On İkinci Kalkınma Planının (2024-2028) Onaylandığına İlişkin Karar, 31.10.2023 tarihli, 1396 sayılı TMBB Kararı.
  • Rabbi, M. F., Ben Hassen, T., El Bilali, H., Raheem, D., Raposo, A. (2023). Food Security Challenges in Europe in the Context of the Prolonged Russian–Ukrainian Conflict. Sustainability, 15(6), 4745, doi. org/10.3390/su15064745.
  • Rocha, N., Espitita, A. (2023). https://blogs.worldbank.org/trade/one-year-after-ukraine-invasion-food-export-curbs-have-subsided-concerns-remain (Accessed: 3 April 2023).
  • Seyidoğlu, H. (2009). Uluslararası İktisat, Teori, Politika ve Uygulama. Güzem Can, Geliştirilmiş 17. Baskı. İstanbul, Türkiye, 866 s. ISBN:975-7516-10-4.
  • Shevchuk, O., Ilyash, O., Kozlovskyi, S., Roshchyna, N., Hrynkevych, S., Butenko, V., Mazhara, G. (2023). The Impact of the War in Ukraine on the Food Security of Low-Income Countries . Problemy Ekorozwoju, 18(2): 26–41, doi.org/10.35784/preko.3927.
  • Swinnen, J., Vos, R. (2021). COVID-19 and impacts on global food systems and household welfare: Introduction to a special issue. Agricultural Economics, 52(3): 365-374, doi.org/10.1111/agec.12623. Tarım Dünyası (2020). https://www.tarimdunyasi.net/2020/03/31/korona-gunlerinde-tarim-ihracati-yasaklari/ (Erişim Tarihi: 12.09. 2022).
  • Tarımgündemidergisi, (2021). https://tarimgundemdergisi.com/zeytinyagi-ihracat-yasaginda-son-durum/ (Erişim Tarihi: 28.10. 2025). Tarım ve Orman Bakanlığı. 3 Mart 2022 tarih ve 31761 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • TASAM (2016). Gıda Diplomasisi Çalıştayı Sonuç Raporu, Ankara, Türkiye, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi, https://tasam. org/Files/Icerik/File/SDK_GID_Rapor_TR_pdf_59087f8f-52fc-4d20-a676-a8175aab2ead.pdf (Erişim Tarihi: 12.05. 2023).
  • TİM (2023). https://tim.org.tr/tr/basin-odasi-basin-yansimasi-gazete-haberleri-09-mart-2023-basin-yansimasi (Erişim Tarihi: 21.03. 2023)
  • UNCTAD (2022a). Global impact of war in Ukraine on food, energy and finance systems, Global Crisis Response Group, Brief No. 1.
  • UNCTAD (2022b). A Trade Hope the Role Of The Black Sea Grain Initiative in Bringing Ukrainian Grain to the World, 20 October 2022, 1. https://unctad.org/publication/trade-hope-role-black-sea-grain-initiative-bringing-ukrainian-grain-world (Accessed: 2 April 2023).
  • Üzümcü, A. (2023). Uluslararası Ticari ve Ekonomik Örgütler, Nobel akademik Yayıncılık eğitim danışmanlık Tic. Ltd. Şti., Ankara. Türkiye, 372 s. ISBN: 978-625-397-697-2
  • van Meijl, H., Bartelings, H., van Berkum, S., Cui, D., Smeets-Kristkova Z., van Zeist, W. J. (2022). Impacts of the conflict in Ukraine on global food security, Wageningen Economic Research Wageningen. https://library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/599055 (Accessed: 2 June 2023).
  • Worldbank (2013). Food Price Watch: Prices Decline but Remain High as Weather Concerns Increase Food Price Watch, year 4, issue 15. https://www. worldbank.org/en/topic/poverty/publication/food-price-watch-november-2013 (Accessed: 17 March 2023).
  • World Economic Forum (2023). These countries have been the hardest hit by food price inflation, Feb 21, 2023, https://www.weforum.org/agenda/2023/02/countries-hit-by-food-prices-inflation-cost-of-living-crisis/ (Accessed: 25 July 2024).
  • Worldbank (2014). First Quarterly Global Food Price Increase Since August 2012. May 29, 2014). https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2014/05/29/global-food-price-increase-august-2012 (Accessed: 22 February 2023).
  • Worldbank (2022). https://www.worldbank.org/en/topic/trade/brief/coronavirus-covid-19-trade-policy-database-food-and-medical-products (Accessed: 11 April 2023).
  • WTO (2020). Export Prohibitions and Restrictions, 23 April 2020. https://www.wto.org/english/news_e/news20_e/rese_23apr20_e. htm x (Accessed: 15 April 2023).

FOREIGN TRADE POLICIES IMPLEMENTATION OF TÜRKİYE WITHIN THE SCOPE OF FOOD SECURITY: AN ANALYSIS FOR THE COVID-19 PANDEMIC PERIOD AND AFTERWARDS THE RUSSIAN FEDERATION'S INVASION OF UKRAINE

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 04.03.2026
https://doi.org/10.15237/10.15237/gida.GD25065
https://izlik.org/JA23AP29AC

Öz

Global food prices have been unstable over the last 20 years due to climate-related factors, along with the COVID-19 pandemic and geopolitical factors, including the Russian Federation’s invasion of Crimea in 2014, the subsequent annexation, and the invasion of some cities in Ukraine in 2022. Consequently, the level of food insecurity has gradually increased in almost all countries due to rising food prices during this period. Based on Article XI of GATT, many producer countries have implemented export restrictions and even bans on certain products to ensure domestic food security. In this context, Türkiye has also implemented various export restrictions and exemptions on customs duties and import certifications for the same purpose. Despite all the measures introduced, it has been one of the countries where food prices have increased the most. This study analyzes data and reviews the literature on changes in world food prices over the specified period and presents an overview of Türkiye's import and export restrictions. Within this framework, this study aims to discuss whether Türkiye's foreign trade policies have effectively contributed to improving food security. It has been concluded that foreign trade measures can only be applied temporarily in the short term, and ensuring permanent food security is possible by increasing production and productivity through the allocation of more resources to R&D for genetic research and technological development in the agricultural sector.

Kaynakça

  • Abay, K.A., Breisinger, C., Glauber, J., Kurdi, S., Laborde, D., Siddig, K. (2023). The Russia Ukraine war: Implications for global and regional food security and potential policy responses. Global Food Security 36, 100675. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2023.100675
  • Amis (2023). http://www.amis-outlook.org/amis-monitoring#. Y2eh3nZBw2w (Accessed: 02 April 2023). Anadolu Ajansı (2023). https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/dokme-zeytinyagi-ihracatindaki-kisitlama-kaldirildi/2633431 (Erişim Tarihi: 09.04. 2023).
  • Anderson, M.D., Cook, J.T. (1999). Community food security: Practice in need of theory? Agriculture and Human Values, 16: 141–150.
  • Anonymous (1996). İhracat Rejim Karar (95/7623). Bakanlar Kurulu. 6 Ocak 1996 tarih ve 22515 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2020). İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat 96/31)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (İhracat 2020/6), Ticaret Bakanlığı. 26 Mart 2020 tarih ve 31080 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2021). İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı: 3687). Tarım ve Orman Bakanlığı. 20 Mart 2021 tarih ve 31429 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatına İlişkin Tebliğİ. Ticaret Bakanlığı. 27 Ocak 2022 tarih ve 31732 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). İhracat 2022/1 sayılı tebliğde değişiklik yapan tebliğ. Ticaret Bakanlığı. 21 Nisan 2022 tarih ve 31816 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). İhracat 2022/10 sayılı tebliğ. Ticaret Bakanlığı. 28 Aralık 2022 tarih ve 32057 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). İhracat 2022/9 sayılı tebliğ. Ticaret Bakanlığı. 22 aralık 2022 tarih ve 32051 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar. Ticaret Bakanlığı. 4 Mart 2022 tarih ve 31768 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2022). Ukrayna’dan Yapılacak Tarım Ürünleri ithalatında Uygulanacak Esaslar Hakkında Karar. Anonymous (2023). İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ 2023/6. Ticaret Bakanlığı. 25 Mart 2023 tarih ve 32143 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Anonymous (2023). İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar. Ticaret Bakanlığı. 25 Nisan 2023 tarih ve 32171 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • Bayne, N. ve Woolcock, S. (2017). The Future Of Economic Diplomacy. In: The New Economic Diplomacy, Decision-Making and Negotiations in lnternational Economic Relations, Bayne, N. and Woolcock, S. (eds.) Fourth Edition, Routledge Taylor & Francis Group, London and New York, pp. 310-331.
  • Behnassi, M., El Haiba, M. (2022). Implications of the Russia–Ukraine war for global food security. Nat Hum Behav 6: 754-755, doi. org/10.1038/s41562-022-01391-x.
  • Ben Hassen, T., El Bilali, H. (2021). Impacts of the Russia-Ukraine War on Global Food Security: Towards More Sustainable and Resilient Food Systems?. Foods, 11(15):2301, doi.org/10.3390/foods11152301.
  • Blumberg, S.J., Bialostosky, K., Hamilton, W.L., Briefel, R. (1999). The Effectiveness of a Short Form of the Household Food Security Scale. American Journal of Public Health, 89 (8):1231-1235.
  • Can, M. (2008). Dünya Gıda Fiyatlarının Yükselmesinin Piyasa Yapısıyla İlgisi; Artış Nedenleri Sonuçları ve Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkileri. Maliye Dergisi, 55: 89-107.
  • Can, M. (2020). Ticari Diplomasi, Teori, Tarihçe ve Türkiye Uygulaması. Hiperyayın, İstanbul, Türkiye, 430 s. iSBN:9786257845946.
  • Canella, D.S., Araújo, M.L., Jardim, M.Z., Cardoso, L.O., Pessoa, M., C. (2022). Food environments and the COVID-19 pandemic in Brazil: analysis of changes observed in 2020. Published online by Cambridge University Press 25 (1):32-35.
  • Chepeliev, M., Maliszewska, M. (2023). The War in Ukraine, Food Security and the Role for Europe . EuroChoices, 22(1): 4-13, doi. org/10.1111/1746-692X.12389.
  • Constantin, M., Beia, S.I., Dinu, M., Pătărlăgeanu, S. R., Petrariu, R., Deaconu, M.E. (2021). Economic implications of food consumption behavior changes in Romania during the Covid-19 pandemic. Economic Engineering in Agriculture and Rural Development, 21(3), 287-292.
  • Curran, L., Eckhardt, J., Lee, J. (2021). The trade policy response to COVID-19 and its implications for international business. Critical Perspectives on International Business, 17(2), 252-320, doi.org/10.1108/cpoib-05-2020-0041.
  • Çelik, M., Serin, Z.V. (2022). A system dynamics approach to food security: The case of Turkey. International Journal of Advanced and Applied Sciences, 9(2): 22-30.
  • Dikkaya M. ve Üzümcü, A. (2024). Uluslararası Ticaret ve Finans. 3. Baskı, Savaş Yayınevi, Ankara, Türkiye, 408s, ISBN: 978-625-6805-35-4.
  • Eştürk, Ö., Ören, M.N. (2014). Türkiye’de Tarım Politikaları ve Gıda Güvencesi. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 24(2): 193-200, doi.org/10.29133/yyutbd.235933.
  • FAO (2023). https://www.fao.org/worldfoodsituation/ foodpricesindex/en/ (Accessed: 11 December 2023). FAO (2022). Ukraine: Note on the impact of the war on food security in Ukraine, Rome. IV. https://doi.org/10.4060/cc1025en (Accessed: 21 April 2023).
  • GRFC (2024). FSIN and Global Network Against Food Crises. GRFC 2024. Rome. https://www.fsinplatform.org/grfc2024 (Accessed: 18 March 2025).
  • Gültekin, R., Yeter, T., Görgişen, C. (2024). Effect of Drought Stress on Yield and Some Morphological Characteristics in Wheat. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 39(2): 247-267. https://doi.org/10.7161/omuanajas.1358800.
  • Habtewold, T.M. (2021). Impacts of COVID-19 on food security, employment and education: An empirical assessment during the early phase of the pandemic. Clinical Nutrition Open Science, 38: 59-72.
  • Hartwig P., Damian, D. (2022). Covid-19 and the crisis of food insecurity in the UK. Contemporary Social Science, 17 (5), 434-449, doi: 10.1080/21582041.2022.2044069.
  • Helbling, T., Roache, S. (2011). Rising Prices on the Menu. Finance & Development 48 ( 1), 24-27.
  • IFRI (2023). https://www.ifpri.org/blog/covid-19-trade-restrictions-are-worst-possible-response-safeguard-food-security (Accessed: 20 March 2023).
  • Jagtap, S., Trollman, H., Trollman, F., Garcia-Garcia, G., Parra-López, C., Duong, L., Martindale, W., Munekata, P.E.S., Lorenzo, J.M., Hdaifeh, A., et al. (2022). The Russia-Ukraine Conflict: Its Implications for the Global Food Supply Chains. Foods, 11(14), 2098, doi.org/10.3390/foods11142098.
  • Kılavuz, E., Yücer, E. N. (2023). Üçüncü Gıda Rejimi Çerçevesinde Rusya ve Türkiye’nin Tarımsal Yapısı ve Ticaretinin Analizi. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(1): 183-207. https://doi. org/10.30784/epfad.1259095.
  • Kibrom A. A., Clemens B., Joseph, G., Sikandra, K., David, L., Khalid, S. (2023). The Russia-Ukraine war: Implications for global and regional food security and potential policy response. Global Food Security, 36: 100675.
  • Knorr, D., Khoo, C-SH. (2020). COVID-19 and Food: Challenges and Research Needs. Front. Nutr., 7:598913, doi: 10.3389/fnut.2020.598913.
  • Koca, R., Somuncu, M. (2021). Gıda Güvencesi Konusunda Türkiye İçin Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 8(2): 1-11.
  • Koç, G., Uzmay, A. (2015). Gıda Güvencesi ve Gıda Güvenliği: Kavramsal Çerçeve, Gelişmeler ve Türkiye. Tarım Ekonomisi Dergisi, 21(1 ve 2): 39-48.
  • Lang, T., Barling, D. (2012). Food security and food sustainability: reformulating the debate. The Geographical Journal, 178 (4): 313-326.
  • Leitão, S., Ferreira, J. (2020). Food Diplomacy What is Brazil's appetite in the world scene?, São Paulo: Instituto Escolhas, Coordination.
  • Mahmoud, N., (2021). Trade Restrictions During Covıd-19 Justification Under GATT. Psychology and Education, 58 (1): 5115-5125.
  • Mottaleb, K.A., Govindan, V. (2023). How the ongoing armed conflict between Russia and Ukraine can affect the global wheat food security?, Front. Food. Sci. Technol, 3:107287.
  • Nakamura, T., Lloyd, S., Maruyama, A., Masuda, S, (2024). Impact of the Global Food Crisis on Germany’s Food Aid Measures: In the Context of COVID-19, Russia’s Invasion of Ukraine, and Extreme Weather. Journal of Disaster Research, 19(4): 666-677.
  • Nau, H. R. (1978). The Diplomacy Of World Food: Goals, Capabilities, Issues and Arenas. International Organization, Cambridge University Press, 32 (3): 775-809.
  • IMF (2020). https://www.imf.org/en/News/Articles/2020/04/24/pr20187-wto-and-imf-joint-statement-on-trade-and-the-covid-19-response (Accessed: 2 December 2025).
  • Nchasi, G., Mwasha, C., Shaban, M. M., Rwegasira, R., Mallilah, B., Chesco, J., Volkova, A., Mahmoud, A. (2022). Ukraine's triple emergency: Food crisis amid conflicts and COVID‐19 pandemic. Health Science Reports, 5(6), e862.
  • OİKP (2023). On İkinci Kalkınma Planının (2024-2028) Onaylandığına İlişkin Karar, 31.10.2023 tarihli, 1396 sayılı TMBB Kararı.
  • Rabbi, M. F., Ben Hassen, T., El Bilali, H., Raheem, D., Raposo, A. (2023). Food Security Challenges in Europe in the Context of the Prolonged Russian–Ukrainian Conflict. Sustainability, 15(6), 4745, doi. org/10.3390/su15064745.
  • Rocha, N., Espitita, A. (2023). https://blogs.worldbank.org/trade/one-year-after-ukraine-invasion-food-export-curbs-have-subsided-concerns-remain (Accessed: 3 April 2023).
  • Seyidoğlu, H. (2009). Uluslararası İktisat, Teori, Politika ve Uygulama. Güzem Can, Geliştirilmiş 17. Baskı. İstanbul, Türkiye, 866 s. ISBN:975-7516-10-4.
  • Shevchuk, O., Ilyash, O., Kozlovskyi, S., Roshchyna, N., Hrynkevych, S., Butenko, V., Mazhara, G. (2023). The Impact of the War in Ukraine on the Food Security of Low-Income Countries . Problemy Ekorozwoju, 18(2): 26–41, doi.org/10.35784/preko.3927.
  • Swinnen, J., Vos, R. (2021). COVID-19 and impacts on global food systems and household welfare: Introduction to a special issue. Agricultural Economics, 52(3): 365-374, doi.org/10.1111/agec.12623. Tarım Dünyası (2020). https://www.tarimdunyasi.net/2020/03/31/korona-gunlerinde-tarim-ihracati-yasaklari/ (Erişim Tarihi: 12.09. 2022).
  • Tarımgündemidergisi, (2021). https://tarimgundemdergisi.com/zeytinyagi-ihracat-yasaginda-son-durum/ (Erişim Tarihi: 28.10. 2025). Tarım ve Orman Bakanlığı. 3 Mart 2022 tarih ve 31761 sayılı Resmî Gazete, Ankara.
  • TASAM (2016). Gıda Diplomasisi Çalıştayı Sonuç Raporu, Ankara, Türkiye, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi, https://tasam. org/Files/Icerik/File/SDK_GID_Rapor_TR_pdf_59087f8f-52fc-4d20-a676-a8175aab2ead.pdf (Erişim Tarihi: 12.05. 2023).
  • TİM (2023). https://tim.org.tr/tr/basin-odasi-basin-yansimasi-gazete-haberleri-09-mart-2023-basin-yansimasi (Erişim Tarihi: 21.03. 2023)
  • UNCTAD (2022a). Global impact of war in Ukraine on food, energy and finance systems, Global Crisis Response Group, Brief No. 1.
  • UNCTAD (2022b). A Trade Hope the Role Of The Black Sea Grain Initiative in Bringing Ukrainian Grain to the World, 20 October 2022, 1. https://unctad.org/publication/trade-hope-role-black-sea-grain-initiative-bringing-ukrainian-grain-world (Accessed: 2 April 2023).
  • Üzümcü, A. (2023). Uluslararası Ticari ve Ekonomik Örgütler, Nobel akademik Yayıncılık eğitim danışmanlık Tic. Ltd. Şti., Ankara. Türkiye, 372 s. ISBN: 978-625-397-697-2
  • van Meijl, H., Bartelings, H., van Berkum, S., Cui, D., Smeets-Kristkova Z., van Zeist, W. J. (2022). Impacts of the conflict in Ukraine on global food security, Wageningen Economic Research Wageningen. https://library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/599055 (Accessed: 2 June 2023).
  • Worldbank (2013). Food Price Watch: Prices Decline but Remain High as Weather Concerns Increase Food Price Watch, year 4, issue 15. https://www. worldbank.org/en/topic/poverty/publication/food-price-watch-november-2013 (Accessed: 17 March 2023).
  • World Economic Forum (2023). These countries have been the hardest hit by food price inflation, Feb 21, 2023, https://www.weforum.org/agenda/2023/02/countries-hit-by-food-prices-inflation-cost-of-living-crisis/ (Accessed: 25 July 2024).
  • Worldbank (2014). First Quarterly Global Food Price Increase Since August 2012. May 29, 2014). https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2014/05/29/global-food-price-increase-august-2012 (Accessed: 22 February 2023).
  • Worldbank (2022). https://www.worldbank.org/en/topic/trade/brief/coronavirus-covid-19-trade-policy-database-food-and-medical-products (Accessed: 11 April 2023).
  • WTO (2020). Export Prohibitions and Restrictions, 23 April 2020. https://www.wto.org/english/news_e/news20_e/rese_23apr20_e. htm x (Accessed: 15 April 2023).
Toplam 65 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Gıda ve Beslenme Dengesi, Gıda Güvenliği, İzlenebilirliği, Sertifikasyonu ve Özgünlüğü, Gıda Sürdürülebilirliği
Bölüm Derleme
Yazarlar

Muharrem Can 0000-0001-7220-0712

Gönderilme Tarihi 19 Mayıs 2025
Kabul Tarihi 29 Aralık 2025
Erken Görünüm Tarihi 4 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 4 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.15237/10.15237/gida.GD25065
IZ https://izlik.org/JA23AP29AC
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA Can, M. (2026). TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ. Gıda, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.15237/10.15237/gida.GD25065
AMA 1.Can M. TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ. GIDA. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.15237/10.15237/gida.GD25065
Chicago Can, Muharrem. 2026. “TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ”. Gıda, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.15237/10.15237/gida.GD25065.
EndNote Can M (01 Mart 2026) TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ. Gıda Advanced Online Publication
IEEE [1]M. Can, “TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ”, GIDA, sy Advanced Online Publication, Mar. 2026, doi: 10.15237/10.15237/gida.GD25065.
ISNAD Can, Muharrem. “TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ”. Gıda. Advanced Online Publication (01 Mart 2026). https://doi.org/10.15237/10.15237/gida.GD25065.
JAMA 1.Can M. TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ. GIDA. 2026. doi:10.15237/10.15237/gida.GD25065.
MLA Can, Muharrem. “TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ”. Gıda, sy Advanced Online Publication, Mart 2026, doi:10.15237/10.15237/gida.GD25065.
Vancouver 1.Muharrem Can. TÜRKİYE’NİN GIDA GÜVENCESİ KAPSAMINDA UYGULADIĞI DIŞ TİCARET POLİTİKALARI: COVİD-19 DÖNEMİ VE RUSYA FEDERASYONU’NUN UKRAYNA’YI İŞGALİ SONRASI İÇİN BİR ANALİZ. GIDA. 01 Mart 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.15237/10.15237/gida.GD25065

Amaç ve Kapsam

GIDA Dergisi (ISSN: 1300-3070; e-ISSN: 1309-6273), Gıda Teknolojisi Derneği’nin açık erişimli, hakemli ve bilimsel yayın organıdır. Yayın hayatına 1976 yılında başlayan Dergi, yılda altı sayı olmak üzere Türkçe veya İngilizce olarak yayınlanmakta olup, yayımlanan tüm makaleler CC BY-NC 4.0 lisansı kapsamında sunulacaktır.

Derginin amacı; gıda bilimi ve teknolojisi alanındaki bilimsel gelişmeleri titiz bir hakemlik süreciyle değerlendirerek araştırmacılar, akademisyenler ve sektör paydaşlarının erişimine sunmaktır. Bu kapsamda; tarımsal ürünlerin değerlendirilmesi, gıda kimyası, gıda mikrobiyolojisi, gıda biyoteknolojisi, gıda üretim ve işleme teknolojileri, yan ürün ve atıkların değerlendirilmesi ve gıda güvenliği başta olmak üzere gıda ile ilgili özgün araştırma makaleleri ve derlemeler yayımlanır. 

Yayınlar en az iki hakem tarafından tek kör olarak, orijinal bilgi, fikir ve sunum açısından değerlendirilmektedir. Makaleler, gıda ile ilişkili bilim dallarında yeni araştırma bulguları içeren çalışmaları, gıda bilimi ve teknolojisindeki yeni yöntemleri bildiren ya da mevcut verileri yeniden yorumlayan çalışmaları kapsayabilir.
GIDA Dergisi Editör Kurulu, Yayın Etiği Komitesi (COPE), Çalışmaların Raporlanmasında Konsolidasyon Standartları (CONSORT) ve Epidemiyolojide Gözlemsel Çalışmaların Raporlanmasının Güçlendirilmesi (STROBE) ilkelerine uymaktadır.

Yazım Kuralları
GIDA Dergisi (ISSN: 1300-3070, e-ISSN: 1309-6273), Gıda Teknolojisi Derneği’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel yayın organıdır. Yayın hayatına 1976 yılında başlayan dergimiz kamuya ücretsiz ve açık erişim olarak yayınlanmış olup; 2026 yılı 1. sayıdan itibaren; yayınlanan tüm makalelerde CC-BY-NC- 4.0 lisansına da yer verecektir. Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 6 defa Türkçe veya İngilizce yayınlanmaktadır.
Makale formatı, akademik çalışmaların yürütülmesi, raporlanması, düzenlenmesi ve yayınlanmasına İlişkin ICMJE Tavsiyelerine (http://www.icmje.org/icmje-recommendations.pdf) uygun olmalıdır. Dergi formatına uymayan ve intihal tespit programı ile yapılan incelemede, toplam benzerlik oranı %25'i geçen makaleler, değerlendirmeye alınmadan yazara düzeltilmek üzere geri gönderilecektir.
Dergiye gönderilen tüm çalışmaların özgün olması ve daha önce başka bir yerde yayınlanmamış olması gerekmektedir. Bu kuralın istisnası, bilimsel kongrelerde özet olarak sunulmuş sözlü bildiriler veya posterlerdir. Makalenizin daha önce bilimsel bir kongrede sözlü bildiri veya poster olarak sunulduğu belirtilmelidir.  Makale lisansüstü tezlerden üretilmiş ise tarihi ve tez numarası (Ulusal Tez Merkezi) belirtilmelidir. Yayımlanan çalışmaların etik, bilimsel ve yasal tüm sorumluluğu yazarlara aittir.

Genel Kurallar
Dergiye gönderilecek makale, Microsoft Word formatında, Times New Roman yazı karakterinde 12 punto, kaynakça dahil olmak üzere 2 satır aralığında, iki yana yaslanmış olarak yazılmalıdır. Ek olarak; yüklenmiş olan dokümanda çerçeve, gölgelendirme vb. uygulamalar yapılmamalıdır. 

A) ÖZGÜN ARAŞTIRMA
İlgili bir alanda özgün araştırma bulgularını bildiren özgün araştırma makaleleridir. Makale dokümanları şunları içermelidir:
o Türkçe özet ve İngilizce özet; başlıkları yapılandırılmamış olup en az 100 en fazla 150 kelime ve tek paragraf olarak yüklenmelidir.
o Anahtar kelimeler, Türkçe ve İngilizce özet metinlerinin altında ayrı ayrı listelenmeli; en az üç, en fazla yedi adet olacak şekilde ve birbirlerinden virgül ile ayrılarak yazılmalıdır.
o Ana Metin;
Türkçe makalelerde: GİRİŞ, MATERYAL VE YÖNTEM, BULGULAR VE TARTIŞMA, SONUÇ, TEŞEKKÜR (Varsa), YAZAR KATKILARI, ETİK BEYANI (Gerekli ise), ÇIKAR ÇATIŞMASI, KAYNAKLAR; İngilizce makalelerde; INTRODUCTION, MATERIAL AND METHODS, RESULTS AND DISCUSSION, CONCLUSION, ACKNOWLEDGMENTS (If necessary), AUTHOR CONTRIBUTIONS, ETHICAL STATEMENT (If necessary), CONFLICTS OF INTEREST, REFERENCES başlıkları şeklinde yapılandırılmış olmalıdır.

Çizelgeler ve Şekiller;
Sayısal değerlerin toplu olarak verildiği ifadeler çizelge ve grafikler ile fotoğraflar şekil olarak tanımlanmaktadır.
Çizelgelerde düşey çizgi ve/veya dış çerçeve kullanılmamalıdır.
Çizelgeler ve şekiller mutlaka isimlendirilmeli, metinde geçiş sırasına göre numaralandırılmalı ve metin içinde geçtiği yerlerde ilgili cümlenin sonunda belirtilmelidir. Çizelgeler (Çizelge 1., Çizelge 2., ...) ve şekiller (Şekil 1., Şekil 2.) ardışık numara ile gösterilmelidir. Çizelge başlıkları çizelgenin üstünde, şekil başlıkları ise şeklin altında yer almalıdır. Şekil ve çizelgeler metin içerisine yerleştirilmemeli, ‘Kaynaklar’ bölümünden sonra verilmelidir. Mikroskobik resimlerde büyütme oranı ve tekniği açıklanmalıdır.
Çizelge ve şekillerde verilen kısaltmalar, çizelge ve şekil açıklamalarının altında uzun olarak yer almalıdır.
Çizelgeler metnin sonunda ve tercihen her sayfada bir çizelge yer alacak şekilde verilmelidir. Çizelge isimleri çizelge üzerine, dip notlar ise çizelge altına yazılmalıdır. Çizelgeler olabildiğince dikey sayfaya hazırlanmalıdır. Türkçe araştırma makalelerinde, çizelge başlığı ve varsa tüm dip notlar ile çizelgede yer alan Türkçe kelimelerin tümünün İngilizcesi de italik olarak yazılmalıdır.
Makalede yer alan çizelgenin bir kısmı ya da tamamı daha önce başka bir yerde basılmış ise, telif sahibinden çizelgenin yeniden basılması için gereken iznin alınması ve Gıda Teknolojisi Derneği’ne iletilmesi tümüyle yazar(lar)ın sorumluluğundadır. Çizelgelerin bir bölümü kaynak verilmek koşulu ile izin alınmaya gerek olmadan makale içinde yer alabilir.
Şekiller, ‘Kaynaklar’ bölümünden sonra gelecek ‘Çizelgeler’ başlığından sonra verilmeli ve tercihen her sayfada bir şekil yer almalıdır. Şekil isimleri, şeklin altına yazılmalıdır. Şekiller hiçbir koşulda 16×18 cm'yi geçmemeli, eni 8 cm'den daha az olmamalıdır. Fotoğraflar, şekil olarak adlandırılmalı ve tercihen TIFF formatında ve en az 600 dpi olmalıdır. Türkçe araştırma makalelerinde şekil başlığı ve varsa tüm dip notlar ile şekilde yer alan Türkçe kelimelerin İngilizcesi de italik olarak yazılmalıdır. Yazar(lar) düşük kaliteli şekiller nedeni ile makale online basımının gecikeceğini bilmelidirler.
Uluslararası telif eserler yasalarına göre makalede yer alan şeklin bir kısmı ya da tamamı daha önce başka bir yerde basılmış ise, telif sahibinden şeklin yeniden basılması için gereken iznin alınması ve Gıda Teknolojisi Derneği’ne iletilmesi tümüyle yazar(lar)ın sorumluluğundadır. Bu izin belgesi sağlanmazsa Editör, makaleden şeklin çıkartılmasını isteyebilir. Bu kural, laktozun açık formülü ya da genel Maillard formülü gibi zaten evrensel olarak kullanılan formüller için geçerli değildir ancak, yazar(lar)ın bu gibi evrensel olarak bilinen formülleri şekil olarak vermesinden kaçınması beklenir.

o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralarında 1 satır aralığı boşluk olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, parantez içerisinde kaynak sırasına göre belirtilmelidir.
o Metin içinde birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, kaynakların yayın yılına göre sıralanması önerilir. Kaynak numaraları (yazar-yıl sisteminde geçerli değildir) yerine, yazar(lar)ın soyadı ve yayın yılı parantez içinde belirtilir. Birden fazla kaynak aynı parantez içinde verilirken, her bir atıf noktalı virgül (;) ile ayrılmalıdır. Aynı yazara ait iki veya daha fazla çalışma aynı yıl içinde yayınlanmışsa, yayın yılına ek olarak küçük harfler (a, b, c) kullanılarak sıralanır.
• Birden fazla farklı kaynak: Türkiye’de yükseköğretim üzerine yapılan çalışmalar son yıllarda artmıştır (Aydın, 2019; Demir & Kaya, 2021; Öztürk, 2020).
• Aynı yazara ait ardışık kaynaklar: Bu konudaki temel kuramsal çerçeve daha önce detaylıca incelenmiştir (Güneş, 2015, 2018, 2022).
• Aynı yazar ve aynı yıl: Bazı araştırmacılar bu etkiyi farklı bağlamlarda da gözlemlemiştir (Yılmaz, 2020a, 2020b).

B) DERLEME
Makale dokümanları şunları içermelidir:
o Türkçe özet ve İngilizce özet; başlıkları yapılandırılmamış olup en az 100 en fazla 150 kelime olarak yüklenmelidir.
o Anahtar kelimeler, Türkçe ve İngilizce özet metinlerinin altında ayrı ayrı listelenmeli; en az üç, en fazla yedi adet olacak şekilde ve birbirlerinden virgül ile ayrılarak yazılmalıdır.

o Ana Metin;
Türkçe makalelerde: GİRİŞ, (Alt Başlıklar) SONUÇ, TEŞEKKÜR (Varsa), YAZAR KATKILAR, ÇIKAR ÇATIŞMASI, KAYNAKLAR, İngilizce makalelerde; INTRODUCTION, (Alt Başlıklar), CONCLUSION, ACKNOWLEDGMENTS (If necessary), AUTHOR CONTRIBUTIONS, CONFLICTS OF INTEREST, REFERENCES başlıkları şeklinde yapılandırılmış olmalıdır.

Çizelgeler ve Şekiller;
Çizelgeler ve şekiller mutlaka isimlendirilmeli, metinde geçiş sırasına göre numaralandırılmalı ve metin içinde geçtiği yerlerde ilgili cümlenin sonunda belirtilmelidir. Çizelgeler (Çizelge 1., Çizelge 2., ...) ve şekiller (Şekil 1., Şekil 2.) ardışık numara ile gösterilmelidir. Çizelge başlıkları tablonun üstünde, şekil başlıkları ise şeklin altında yer almalıdır. Şekil ve çizelgeler metin içerisine yerleştirilmemeli, Mikroskobik resimlerde büyütme oranı ve tekniği açıklanmalıdır.
Çizelgeler metnin sonunda ve tercihen her sayfaya 1 çizelge olarak verilmelidir. Çizelge isimleri çizelge üzerine, dip notlar ise çizelge altına yazılmalıdır. Çizelgeler olabildiğince dikey sayfaya hazırlanmalıdır. Türkçe makalelerde, çizelge başlığı ve varsa tüm dip notlar ile çizelgede yer alan Türkçe kelimelerin İngilizcesi de italik olarak yazılmalıdır. Türkçe derlemelerde buna gerek duyulmamaktadır.
Makalede yer alan çizelgenin bir kısmı ya da tamamı daha önce başka bir yerde basılmış ise, telif sahibinden çizelgenin yeniden basılması için gereken iznin alınması ve Gıda Teknolojisi Derneği’ne iletilmesi tümüyle yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
Şekiller, ‘Kaynaklar’ bölümünden sonra gelecek ‘Çizelgeler’ başlığından sonra verilmeli ve tercihen her sayfada bir şekil yer almalıdır . Şekil isimleri, şeklin altına yazılmalıdır. Şekiller hiçbir koşulda 16×18 cm'yi geçmemeli, eni 8 cm'den daha az olmamalıdır. Fotoğraflar tercihen TIFF formatında ve en az 800 dpi olmalıdır. Türkçe makalelerde şekil başlığı ve varsa tüm dip notlar ile şekilde yer alan Türkçe kelimelerin İngilizcesi de italik olarak yazılmalıdır. Yazar(lar) düşük kaliteli şekiller nedeni ile makale online basımının gecikeceğini bilmelidirler.
Makalede yer alan şeklin bir kısmı ya da tamamı daha önce başka bir yerde basılmış ise, telif sahibinden şeklin yeniden basılması için gereken iznin alınması ve Gıda Teknolojisi Derneği’ne iletilmesi tümüyle yazar(lar)ın sorumluluğundadır. Editör, makaleden şeklin çıkartılmasını isteyebilir.
Derleme makalelerde, en az %75’i son 5 yıla ait olmak üzere en az 50 kaynak olmalıdır.

o Kaynaklar yazılırken aşağıda yer alan yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
o Kaynak listesi, satır aralarında 1 satır aralığı boşluk olacak şekilde düzenlenmelidir.
o Metin içi atıflar, parantez içerisinde kaynak sırasına göre belirtilmelidir.
o Metin içinde birden fazla kaynağa atıf yapılması durumunda, kaynakların yayın yılına göre sıralanması önerilir. Kaynak numaraları (yazar-yıl sisteminde geçerli değildir) yerine, yazar(lar)ın soyadı ve yayın yılı parantez içinde belirtilir. Birden fazla kaynak aynı parantez içinde verilirken, her bir atıf noktalı virgül (;) ile ayrılmalıdır. Aynı yazara ait iki veya daha fazla çalışma aynı yıl içinde yayınlanmışsa, yayın yılına ek olarak küçük harfler (a, b, c) kullanılarak sıralanır.

KAYNAKLAR
Tek Yazar: (Aktaş, 2025) / Aktaş (2025)
İki Yazar: (Eren ve Güneş, 2025) / Eren ve Güneş (2025) (Eren & Güneş, 2025)
Üç veya Daha Fazla: (Şengül vd., 2025) / Şengül vd. (2025)

NOT: Türkçe metinlerde yazarlar arasında & yerine her zaman "ve" bağlacı kullanılır. İngilizce metinlerde parantez içinde &, anlatımda and kullanılır.

Dergi Makaleleri:

Yüce, S., Tahtacı, S. ve Başyiğit Kılıç, G. (2017). Halofilik laktik asit bakterilerinin ürettiği hidrolitik enzimler. GIDA, 42(3), 242-251. https://doi.org/10.15237/gida.GD16088

Wang, X., Li, S. H. & Min, W. H. (1997). Effect of HVEF on biological reaction of Oenothera biennis L. seed during their sprouting period. Acta Biophysica Sinica, 13(4), 668-670.

Yazar sayısı 3 ile 7 arasında ise; tüm yazar soy isimleri yazılır.
Yedi yazardan fazla ise; ilk altı yazarın adı listelendikten sonra & koyup son yazarın adı eklenir.

Kitaplarda:

Tunail, N. (2009). Mikrobiyoloji. Pelin Ofset Tipo Matbaacılık.
Ashurst, P. R. (2005). Chemistry and technology of soft drinks and fruit juices (2. bs.). Blackwell Publishing.

Editörlü ve Çeviri Kitaplar
Heperkan, D. (Çev. Ed.). (2016). Temel Gıda Mikrobiyolojisi = Fundamental Food Microbiology (5th ed.; M. Özil, Trans). Nobel Akademik Yayıncılık.
Boulton, R. B., Singleton, V. L., Bisson, L. F. & Kunkee, R. E. (1998). Principles and Practices of Winemaking (R. B. Boulton, Ed.). Kluwer Academic Publishers.

Kitap Bölümü:
Erdem, B. (1999). Enterobacteriaceae/Salmonella. Ş. Ustaçelebi (Ed.), Temel ve Klinik Mikrobiyoloji içinde (ss. 489-502). Güneş Kitabevi.
Fratamico, P. M., & Crawford, C. G. (1999). Detection by commercial particle-based assays. R. K. Robinson (Ed.), Encyclopedia of Food Microbiology (Vol. 2, pp. 655-661). Academic Press.

Tezler

Kırca, A. (2001). Kan portakalı antosiyaninlerinin termal degradasyonu [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
Banerjee, P. (2008). Mammalian cell based biosensor for rapid screening of pathogenic bacteria and toxins [Doktora tezi, Purdue Üniversitesi]. ProQuest Dissertations and Theses Global.

Kongre Bildirileri:
Kösem, A., Sakallı, Ş., Kaya, F. ve Kuzuimamlar, Ş. (2016, Mayıs). İş sağlığı ve iş güvenliğinin gıda sanayisindeki yeri ve uygulamaları [Bildiri sunumu]. Türkiye 12. Gıda Kongresi, Edirne, Türkiye.
Taban, B. & Aytac, S. A. (2008). Application of immunomagnetic beads and PCR assay for detection of Salmonella spp. in chicken meats. XII. International Congress of Bacteriology and Applied Microbiology Proceedings içinde (s. 253).

Patent:

Hussong, R. V., Marth, E. H. & Vakaleris, D. G. (1964). Manufacture of cottage cheese (U.S. Patent No. 3,117,870). U.S. Patent and Trademark Office.

Web Sayfası:
International Organization for Standardization. (2001, December). How conformity assessment works. https://www.iso.ch/9000

Web Sayfası ve Çevrimiçi Makaleler:
International Organization for Standardization. (2001, Aralık). How conformity assessment works. https://www.iso.ch/9000
Eyigör, A., Çarlı, K. T. ve Ünal, C. B. (2004). Kümes hayvanlarının Salmonella analizinde Real-Time PZR uygulaması. Mikrobiyoloji.org. https://www.mikrobiyoloji.org/pdf/702040702.pdf
Basrur, S. V. (2001). Genetically engineered foods. Toronto Public Health. http://www.toronto.ca/health/hphe/pdf/ge_foods.pdf

Kısaltmalar:

Gerekli kısaltmalar ilk geçtiği yerde parantez içinde açıklanmalıdır.

Birimler:
. Tüm bilimsel verilerde SI sistemi (Systeme International d' Unites) kullanılmalıdır. Birimlerin ifadesinde, örneğin mg.ml-1 değil, mg/mL kullanılmalı, ppm ve ppb yerine sırası ile örneğin mg/kg ve μg/kg kullanılması tercih edilmelidir.

Diğer Yazım Kuralları:
. Türkçe ve İngilizce tüm makalelerde (Öz ve Abstract dahil) tüm desimaller, virgül ile değil nokta ile gösterilmeli (örneğin; 9,86 değil; 9.86 olmalıdır).
. Binli sayılarda bin ayırımlarından kaçınılmalıdır (örneğin 10.000 ya da 10 000 yerine 10000 ya da 10 bin).
. Üslü sayılar örneğin 3.5x105 örneğinde olduğu gibi çarpıyı temsil eden x işaretinin öncesi ve sonrasında boşluk bırakılmadan gösterilmelidir.
. Sıcaklıklar °C ile ifade edilmelidir.
. İstatistiksel analiz sonuçlarının tartışma içinde yer alması ve olasılığın büyük harf ve italik yazılmış P ile gösterilmesi, P'den sonra boşluk bırakılmamış olması gerekir (örneğin; P<0.05).

Makale Gönderiminde Yüklenmesi Gereken Dokümanlar:
Ana metin (uyulması gereken kurallar yukarıda detaylı verilmiştir.)
Telif Hakkı Devir Formu (Tüm yazarların imzasının olması gerekmektedir.)
ICMJE Formları
Son Kontrol Listesi
Yazarlardan, makaleyi değerlendirmek üzere 3 hakemin ismi ve iletişim bilgilerini (açık posta adresleri, e-posta, telefon, faks) eklemelidirler.


YAYIN İLKELERİ
GIDA Dergisi Committee on Publication Ethics (COPE), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA), Budapest Open Access Initiative (BOAI) ve World Association of Medical Editors ve International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) organizasyonlarının öngördüğü ve kabul ettiği yayın ilkelerini uygular. Ayrıca, GIDA Dergisi yer aldığı TÜBİTAK ULAKBİM çatısı altında DergiPark'ın belirlediği yayın ilkelerini de uygular.

İnsan ve Hayvan Hakları

Deneysel, klinik ve ilaç insan çalışmaları için, etik kurul onayı ve çalışma protokolünün uluslararası anlaşmalara uygunluğuna dair bir beyan gereklidir. Deneysel hayvan çalışmalarında, yazarlar uygulanan prosedürlerin hayvan haklarına uygun olduğunu (Laboratuvar hayvanlarının bakım ve kullanım kılavuzu) belirtmeli ve hayvan etiği kurulu onayı almalıdır. Etik Kurul onay belgesi, makale metniyle birlikte GIDA Dergisi online makale sistemi olan DergiPark sistemine makale ile yüklenmelidir.
Etik kurul onayı; yukarıda belirtilen uluslararası kılavuzlara uyulduğuna dair beyan ve hastadan bilgilendirilmiş onam alındığına dair kanıt, Materyal ve Metot bölümünde belirtilmelidir. Verilerin/medyanın hastanın kimliğini ortaya çıkarma ihtimali olduğu durumlarda, olgu sunumları için bu maddeler gereklidir.
On sekiz yaş altı bireyler için, her iki ebeveynin veya kişinin yasal vasisi veya gözetmeninin imzalarını içeren bir onam formu sağlanmalıdır.

Bitki Materyalleri ve Saha Çalışmaları
• Bitki materyallerinin toplanması dâhil, bitkiler üzerinde yapılan deneysel araştırmalar, kurumsal, ulusal veya uluslararası kurallara uygun olmalıdır.
• Saha çalışmaları yerel mevzuata uygun olarak yapılmalı ve uygun izinleri ve/veya lisansları belirten bir açıklama makalede yer almalıdır.

İntihal ve Diğer İhlaller
Sunulan veri ve analizlerin kalitesi, GIDA Dergisi için oldukça önem arz etmektedir. Yazarlar, editörlerden gelen inceleme talepleri üzerine veri setlerini sağlamak zorundadır. Dergi editörleri, metin içeriklerini intihal ve çoğaltma açısından ilgili yazılımı kullanarak kontrol eder. Yazarlar, makalelerini bu dergiye göndererek, makalenin daha önce yayınlanmış eserlere karşı intihal taramasından geçirilebileceğini kabul etmiş sayılır. Yayından önce intihal tespit edilirse, makale reddedilecektir. Bu bilgi, yazarların kurumlarına ve diğer ilgili kurumlara gönderilebilir. GIDA Dergisi, daha önce başka bir dergiye değerlendirme için gönderilmiş ve/veya önceden yayınlanmış makaleleri kabul etmez. Bu nedenle, yazarlar emin olmalı ve makalenin eşzamanlı olarak başka hiçbir dergiye gönderilmediğini kapak mektubunda beyan etmelidir. Bu kuralın istisnası, bilimsel kongrelerde özet olarak sunulmuş sözlü bildiriler veya posterlerdir. Makalenizin daha önce bilimsel bir kongrede sözlü bildiri veya poster olarak sunulduğu belirtilmelidir. Bu bilgi, online makale yükleme sistemindeki kapak sayfasına veya ilgili bölüme eklenmeli ve özetin yayınlandığı kongrenin adı, tarihi ve yeri gibi detaylar mutlaka belirtilmelidir. Yayımlanan çalışmaların etik, bilimsel ve yasal tüm sorumluluğu yazarlara aittir. İntihal tespit programı ile yapılan incelemede, toplam benzerlik oranı %25'i geçen makaleler, değerlendirmeye alınmadan yazara düzeltilmek üzere geri gönderilecektir. Süreçteki bir makale başka bir dergiye gönderilemez veya yayınlanamaz.

Beyan ve Çıkar Çatışmaları
Tüm finansal destek kaynakları açıklanmalıdır. Tüm yazarlar, çalışmalarını oluşturma sürecinde bir çıkar çatışması olup olmadığını açıklamalıdır. Bir çalışma için bireyler veya kurumlardan alınan her türlü finansal hibe veya diğer desteklerin, GIDA Dergisi Editör Kurulu'na açıklanması gerekir. Olası bir çıkar çatışmasını açıklamak için ICMJE Olası Çıkar Çatışması Bildirim Formu, makaleye katkıda bulunan tüm yazarlar tarafından doldurulmalı ve sunulmalıdır. Derginin Editör Kurulu, editörlerin, yazarların veya hakemlerin olası çıkar çatışması durumlarını COPE ve ICMJE kılavuzları kapsamında belirler.
Finansal veya kişisel kazanç sağlayan koşullar bir çıkar çatışmasına yol açar. Bilimsel sürecin ve yayınlanan makalelerin güvenilirliği, bilimsel çalışmaların planlanması, uygulanması, yazılması, değerlendirilmesi, düzenlenmesi ve yayınlanması sırasında çıkar çatışmalarının nesnel bir şekilde dikkate alınmasıyla doğrudan ilişkilidir.
Finansal ilişkiler, en kolay tanımlanabilen çıkar çatışmalarıdır ve derginin, yazarların ve bilimin itibarını etkilemeleri kaçınılmazdır. Bu çatışmalar bireysel ilişkiler, akademik rekabet veya entellektüel yaklaşımlardan kaynaklanabilir. Yazarlar, çalışmanın tüm verilerine erişme veya makalelerini analiz etme, yorumlama, hazırlama ve yayınlama becerilerini kısıtlayan, kazanç veya herhangi bir başka avantaj elde etme görüşünde sponsorlarla anlaşma yapmaktan mümkün olduğunca kaçınmalıdır. Makaleler hakkında nihai kararı veren editörler, karar verecekleri konuların herhangi biri ile kişisel, mesleki veya maddi bağları olmamalıdır. Yazarlar, makalelerinin bağımsız bir değerlendirme süreci ile etik ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesini sağlamak için olası çıkar çatışmaları konusunda editör kurulunu bilgilendirmelidir.
Editörlerden herhangi biri bir makalede yazar ise, ilgili editör makale değerlendirme sürecinden çıkarılır. Bu durumda, çıkar çatışmasını önlemek için makale değerlendirme süreci çift-kör olarak yürütülür. Çift-kör değerlendirme süreci nedeniyle, Baş Editör hariç, editör kurulu üyelerinden, uluslararası danışma kurulu üyelerinden veya hakemlerden hiçbiri, makalenin yazarları veya yazarların kurumları hakkında bilgilendirilmez.
Yayın ekibimiz, tüm bu durumları göz önünde bulundurarak değerlendirme sürecinin tarafsız bir şekilde yürütülmesini sağlamak için özveriyle çalışmaktadır.

Yazarlık ve Beyanı
International Committee of Medical Journal Editors kriterlerini benimsemekteyiz (JAMA. 1997; 277:927-934). İki veya daha fazla yazarlı makaleler için, her yazar, yürütülen ve raporlanan çalışmada aktif ve yeterli şekilde yer alarak yazarlık için gerekli şartları taşımalıdır. Her bir yazarın, yazar listesine dahil edilmesi sadece şu esaslara dayanır:
(1) Çalışmanın konsepti ve tasarımına veya veri analizi ve yorumlanmasına katkı sağlamak,
(2) Makalenin taslağının hazırlanmasına veya önemli fikrî içerik açısından eleştirel olarak gözden geçirilmesine önemli katkılarda bulunmuş olmak,
(3) Makalenin gönderilen son versiyonunu onaylamak.
Yukarıdaki her üç şartın da karşılanmış olması gerekir. Bu durum gönderilen makalelere eşlik eden kapak mektubunda belirtilmelidir. Çalışmaya katkıda bulunan diğer kişiler, Teşekkür kısmında ayrıca yer almalıdır.
Dergimize gönderilen yazılarda sahtecilik (fabrikasyon), çarpıtma (falsification), intihal (yağmacılık, plagiarism), dilimleme (salamization), haksız imza hediye yazarlık (gift authorship), hayalet yazarlık (ghost authorship), bir yayının birden fazla kez yayımlanması (duplikasyon) gibi uluslararası etik ilkelere uygunluğunun sorumluluğu yazarlara aittir. Herhangi bir araştırmada yayınlanmadan önce ya da sonra böyle bir durumun tespit edilmesi halinde yazı editörler kurulu kararı ile dergiden çekilir.

Yazarlar için Yapay Zekâ (YZ) Kullanım Politikası
Yayın Etiği Komitesi'nin

GIDA Dergisi, (COPE) ilke ve önerileri doğrultusunda, akademik yazım ve araştırmalarda Yapay Zekâ (YZ) araçlarının kullanımının giderek arttığını kabul etmektedir. Ancak, şeffaflık, hesap verebilirlik ve dürüstlük sağlamak için YZ kullanımının etik yayıncılık standartlarına uygun olması gerekmektedir.
Bu nedenle yazarların aşağıdaki kurallara uyması gerekmektedir:

1. Yapay Zekâ Araçları Yazar Olarak Listelenemez
COPE'un, yapay zekâ araçlarının yazar rolünü yerine getiremeyeceği ve bu nedenle herhangi bir gönderide yazar olarak listelenemeyeceği yönündeki görüşünü takip eder. Yalnızca yazarlık kriterlerini (örneğin, önemli katkı, hesap verebilirlik ve nihai sürümün onayı) karşılayan kişiler yazar olarak adlandırılmalıdır.

2. Yapay Zekâ Kullanımının Açıklanması Zorunludur
"Bir makale taslağının yazımında, makalenin görüntülerinin veya grafik öğelerinin oluşturulmasında veya verilerin toplanması ve analizinde yapay zekâ araçlarını kullanan yazarlar, Yöntemler bölümünde ve makalenin ön yazısında yapay zekâ aracının nasıl ve hangi aracın kullanıldığını şeffaf bir şekilde açıklamalıdır." Kapak mektubunda aşağıdaki format kullanılabilir:
"Bu makale taslağının hazırlanması sırasında yazarlar [örneğin Gemini, ChatGPT, OpenAI, Grammarly, vb.]'yi [belirli bir amaç için, örneğin dil düzenleme, girişin bazı kısımlarını taslak haline getirme, literatürü özetleme, vb.] için kullanmıştır. Bu aracı kullandıktan sonra, yazarlar içeriği gerektiği gibi gözden geçirip düzenlemiş ve yayının içeriğinden tamamen sorumlu olmuşlardır."
Yapay zekânın (YZ) gizli veya etik dışı kullanımı, makalenin reddedilmesine veya yayınlanan makalenin geri çekilmesine yol açabilir.
Bu politika, COPE rehberliği ve gelişen en iyi uygulamalar doğrultusunda periyodik olarak gözden geçirilecek ve güncellenecektir.
Yapay zekâ araçlarının kullanımıyla ilgili herhangi bir sorunuz varsa, lütfen göndermeden önce editör ofisiyle iletişime geçin.

3. Bölüm Editörleri ve Hakemler İçin Rehber
1. Amaç ve Kapsam

Bu belge, Yayın Etiği Kurulu (COPE) ilkeleriyle uyumlu olarak, GIDA Dergisi'nin Bölüm Editörleri ve Hakemleri için etik ve prosedürel rehberlik sağlamaktadır.
Editöryal ve hakem değerlendirme sürecinin bütünlüğünü, gizliliğini ve adilliğini korumayı; editöryal ve değerlendirme iş akışlarında Yapay Zekâ (YZ) araçlarının uygun ve şeffaf kullanımını tanımlamayı ve akademik yayıncılıkta hesap verebilirlik, şeffaflık ve güveni teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

2. Temel Etik İlkeler
• Bütünlük: Kararlar yalnızca çalışmanın bilimsel değerine dayanmalı, kişisel, kurumsal veya ticari çıkarlardan bağımsız olmalıdır.
• Hesap Verebilirlik: Editörler ve hakemler, yazılım veya YZ araçlarından yardım alsalar bile, karar ve yargılarından tamamen sorumlu kalırlar.
• Gizlilik: Yayımlanmamış materyaller açıklanamaz veya kişisel çıkar için kullanılamaz.
• Şeffaflık: YZ sistemlerinin kullanımı beyan edilmeli, izlenebilir olmalı ve etik açıdan kabul edilebilir amaçlarla sınırlandırılmalıdır.
• Adalet ve Tarafsızlık: Değerlendirmeler ve editöryal kararlar, yazarların cinsiyeti, milliyeti, kurumsal bağlantısı veya araştırma alanı ile ilgili önyargılardan arınmış olmalıdır.

3. Bölüm Editörlerinin Sorumlulukları
• Editöryal Denetim ve Karar Verme
• Alan Editörleri, adil ve zamanında bir hakem değerlendirme süreci sağlamaktan sorumludur. Makalelerin kabul veya reddi konusundaki nihai kararlar her zaman bir editör tarafından verilmelidir. Hiçbir AI aracı, makale sonuçlarını otonom olarak belirleyemez. Editörler, AI tarafından oluşturulan önerileri eleştirel bir şekilde değerlendirmeli ve karar sürecinin her adımında insan denetimini sağlamalıdır.
• AI Araçlarının Kullanımı
• Editörler, AI destekli araçları yalnızca hakem eşleştirme, intihal tespiti veya dil kontrolleri gibi destekleyici işlevler için kullanabilir. AI araçları, insan muhakemesi olmadan nihai editöryal kararlar vermek, karar mektupları oluşturmak veya özgünlük ve geçerliliği değerlendirmek için kullanılmamalıdır.
• Gizlilik ve Veri Koruma
Editörler, makaleleri veya hakem yorumlarını kamuya açık veya güvenli olmayan AI sistemlerine yüklememelidir.
• Hesap Verebilirlik ve Şeffaflık
Editörler, AI destekli kararların tüm sonuçlarından sorumlu kalmaya devam eder. Editöryal iş akışlarında AI kullanımı dâhili olarak beyan edilmeli ve izlenebilir olmalıdır. Editörler, AI destekli analizler de dâhil olmak üzere tüm kararlarını gerekçelendirmelidir.
• Etik Kaygıların Yönetimi
Editörler, etik sorunlar tespit edildiğinde derhal harekete geçmelidir. Etik ihlalleri öneren AI çıktıları, COPE prosedürleri izlenerek harekete geçmeden önce manuel olarak doğrulanmalıdır.

Reklam Politikası
GIDA Dergisi, Gıda Teknolojisi Derneği’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel yayın organıdır. Dergi, akademik bağımsızlığını korumak amacıyla yayın faaliyetlerini her türlü ticari reklam veya sponsorluk anlaşmasından bağımsız olarak sürdürür.

Tüm editoryal kararlar, herhangi bir ticari veya finansal etki olmaksızın, yalnızca akademik standartlar, bilimsel değer ve titiz bir hakem değerlendirme sürecine dayanılarak verilir. Dergi, kamu yararına hizmet etme ve bilimsel bilgiyi geliştirme taahhüdü ile Gıda Teknolojisi Derneği’nin mali ve yayın politikalarına uygun şekilde faaliyet gösterir.

Bu ilkeler doğrultusunda, Dergi ticari reklamlar veya sponsorlu içerik yayınlamaz; yalnızca akademik ve bilimsel materyallerin yayılmasına odaklanmıştır. Yayın sürecinin tüm aşamalarında etik yayıncılık uygulamaları ve editoryal bağımsızlık gözetilir.

İtirazlar ve Şikâyetler
İtiraz ve şikâyet durumları, derginin Editör Kurulu tarafından COPE kılavuzları kapsamında ele alınır. İtirazlar, makalenin bilimsel içeriğine dayanmalıdır. İtiraz ve şikâyet üzerine nihai karar editörler kurulu tarafından verilir. Duruma göre, dahili olarak çözülemeyen durumları çözümlemek için bir arabulucu veya harici etik editör görevlendirilir. Yazarlar, itiraz ve şikâyetleri ile ilgili olarak baş editör ile sarenyayinevi@gmail.com e-posta adresi üzerinden iletişime geçmelidir.

Etik Dışı Yayın Davranışının Ele Alınması
Yayıncı, iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel suistimal, sahtecilik veya intihal durumlarında, editörlerle yakın iş birliği içinde, söz konusu makale hakkında gerekli önlemleri alacaktır. Bu, en ağır durumda etkilenen çalışmanın bir düzeltme, açıklama veya geri çekilmesinin derhal yayınlanmasını içerir. Yayıncı, editörlerle birlikte, araştırma suistimalinin meydana geldiği makalelerin yayınlanmasını tespit etmek ve önlemek için makul adımlar atacak ve hiçbir koşulda bu tür bir kötüye kullanımı teşvik etmeyecek veya bilerek olmasına izin vermeyecektir.

Yayınlanmış Çalışmalarda Tespit Edilen Hatalar
Yazarlar, yayınlanmış çalışmada önemli hatalar veya yanlışlıklar tespit edilirse, derginin editörlerini veya yayıncısını derhal bilgilendirmek ve makaleyi düzeltmek veya geri çekmek için onlarla iş birliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, bir üçüncü taraftan yayınlanmış bir çalışmanın maddi bir hata veya yanlışlık içerdiğini öğrenirse, yazarlar makaleyi derhal düzeltmeli veya geri çekme gerekçesini editörler kuruluna sunmalı ya da dergi editörlerine makalenin doğruluğunun kanıtını sağlamalıdır.

Dijital Arşivleme ve Koruma Politikası
Dijital koruma, dijital formatta bulunan bilgilerin uzun vadeli ve sürekli erişimini sağlamak için erişim ve dağıtımını garanti altına alan bir dizi süreç ve faaliyettir. Koruma politikası aşağıdaki önlemleri içerir:

Web Sitesi Arşivleme
Tüm elektronik içerik (web sitesi, makale taslağı vb.) farklı kaynaklarda saklanır. Bir sunucudaki içerik çevrimiçidir ve okuyucuların erişimine açıktır. Aynı içeriğin bir kopyası, yedek olarak saklanır. Bir sunucu arızası durumunda, diğer kaynaklar içerisinden arşiv temini yapılır. GIDA Dergisi 2016 yılı, 41. cilt, 6. sayı ile kâğıt baskılı yayıma son vermiştir. 2017 yılından itibaren dergi sadece https://dergipark.org.tr/gida elektronik ortamda yayıma devam etmiştir.

Özetleme/Dizinleme Hizmetleri
Dergimizin özetleme/dizinleme hizmetleri, makaleler hakkında temel bilgileri depolar. Ayrıca, bazı özetleme/dizinleme hizmetleri, makaleler hakkındaki meta verileri ve makalelerin elektronik versiyonlarını arşivler. Bu sayede, makalelerin kopyaları, dergilere alternatif olarak bu sistemler aracılığıyla bilim camiasına sunulur.

Yayının Durdurulması
Bu derginin yayınına son verilmesi durumunda, makaleler çevrimiçi olarak kalacak ve yukarıda açıklananlar gibi üçüncü taraflar ve arşivleme süreçleri aracılığıyla okuyucuların erişimine açık olacaktır. İçeriklere, yayın işleminin durdurulması gibi belirli durumlarda, https://dergipark.org.tr/tr/pub/gida linkinden ulaşım sağlayabileceklerdir.

Yazarların Arşivleme Politikası

Özet ve Atıf Bilgileri
Yazarlar, makalelerinin özet ve atıf bilgilerini (örneğin başlık, yazar adı, yayın tarihleri) sosyal medya platformları da dahil olmak üzere yeniden kullanabilirler; ancak GIDA Dergisi web sitesinde makaleye atıf olarak geri bağlantı verilmesi gerekmektedir.

Kabul Edilen Makale Taslağı
"Kabul edilen makale taslağı", hakemlerin önerileri doğrultusunda yapılan değişiklikler de dâhil olmak üzere, yazarın bir dergi tarafından yayınlanmak üzere kabul edilen makalesinin, düzeltme ve dizgi işlemlerinden geçmeden önceki son taslağıdır.
Açık erişimli makalelerin yazarları, makalelerini yayımlandıktan hemen sonra istedikleri yerde yayınlama ve bağlantılarını paylaşma özgürlüğüne sahiptirler. Ancak GIDA Dergisi web sitesinde makaleye atıf olarak geri bağlantı verilmesi gerekmektedir.





Gıda Teknolojisi Derneği Yönetim Kurulunun 31 Aralık 2025 tarihli kararı uyarınca, 01 Ocak 2026 tarihinden sonra yayınlanacak olan makalelerden katkı payı olarak 1500 TL + %20 KDV ödenmesi uygun görülmüştür.
GIDA Dergisi yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmış ve yazarlara iletilen "Proof onayı Pdf dosyasında" 8 sayfayı aşan her bir fazla sayfa için ilave olarak 200 TL + %20 KDV ödenmelidir.

Baş Editör

Yağ Bilimi ve Teknolojisi, Nanolifler, Emülgatörler, Kolloit sistemler, Tekstürel ve reolojik özellikler

Kolloit ve Yüzey Kimyası, Nanomalzemeler, Nanoteknoloji (Diğer), Yağ Teknolojisi

Editörler Kurulu

Et Teknolojisi, Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Gıda Sürdürülebilirliği, Gıda Teknolojileri
Gıda Mühendisliği, Temel Gıda İşlemleri
Gıda Bilimleri, Gıda Biyoteknolojisi, Gıda Güvenliği, İzlenebilirliği, Sertifikasyonu ve Özgünlüğü, Gıda Mikrobiyolojisi, Gıda Sürdürülebilirliği, Tarımda Enzim ve Mikrobiyal Biyoteknoloji
Kurutma Teknolojileri, Temel Gıda İşlemleri
Bakteriyoloji, Mikoloji
Moleküler Genetik, Mikrobiyal Genetik, Gıda Mühendisliği, Gıda Bilimleri
Biyoişlem, Biyoüretim ve Biyoürünler, Biyokataliz ve Enzim Teknolojisi, Endüstriyel Biyoteknolojik Tanılama, Nanobiyoteknoloji, Fermantasyon Teknolojisi, Gıda Biyoteknolojisi
Gıda Mühendisliği, Et Teknolojisi, Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Temel Gıda İşlemleri
Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Gıda Teknolojileri, Hububat Teknolojisi
Gıda Özellikleri, Mühendislik, Avlanma Sonrası Balıkçılık Teknolojileri (Ulaşım dahil), Balıkçılık Yönetimi, Sucul Kültür, Tarımsal Biyoteknoloji
Gıda Mühendisliği, Fermantasyon Teknolojisi, Hububat Teknolojisi, Temel Gıda İşlemleri, Gıda Bilimleri (Diğer)
Gıda Mühendisliği, Gıda Bilimleri, Yağ Teknolojisi
Gıda Bilimleri, Gıda Kimyası ve Gıda Sensör Bilimi, Gıda Mikrobiyolojisi, Yağ Teknolojisi
Gıda Bilimleri, Hububat Teknolojisi
Gıda Bilimleri
Gıda Teknolojileri, Yağ Teknolojisi

Uluslararası Yayın Kurulu

Gıda Bilimleri, Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Gıda Mikrobiyolojisi
Gıda Bilimleri, Gıda Teknolojileri, Süt Teknolojisi, Temel Gıda İşlemleri
Gıda Özellikleri, Gıda Bilimleri, Et Teknolojisi, Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Gıda Teknolojileri
Gıda Mühendisliği
Gıda Mühendisliği, Gıda Bilimleri, Hububat Teknolojisi
Gıda Mikrobiyolojisi, Veteriner Gıda Hijyeni ve Teknolojisi
Gıda Mühendisliği, Gıda Bilimleri
Gıda Mühendisliği, Gıda Teknolojileri, Temel Gıda İşlemleri
Gıda Bilimleri, Et Teknolojisi, Gıda Biyoteknolojisi
Gıda Mühendisliği, Gıda Bilimleri, Süt Teknolojisi
Fermantasyon Teknolojisi, Gıda Biyoteknolojisi, Gıda Sürdürülebilirliği
Gıda Biyoteknolojisi
Gıda Mühendisliği, Yağ Teknolojisi
Fermantasyon Teknolojisi, Gıda Biyoteknolojisi, Gıda Mikrobiyolojisi
Gıda Bilimleri
Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Gıda Sürdürülebilirliği, Gıda Teknolojileri, Kurutma Teknolojileri, Süt Teknolojisi, Temel Gıda İşlemleri
Endüstriyel Mikrobiyoloji , Fermantasyon, Fermantasyon Teknolojisi, Gıda Biyoteknolojisi, Gıda Mikrobiyolojisi
Gıda Mühendisliği, Fermantasyon Teknolojisi, Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Gıda Güvenliği, İzlenebilirliği, Sertifikasyonu ve Özgünlüğü, Gıda Mikrobiyolojisi, Gıda Bilimleri (Diğer)
Gıda Mühendisliği, Gıda Bilimleri, Süt Teknolojisi
Gıda Mühendisliği, Gıda Bilimleri, Gıda Kimyası ve Gıda Sensör Bilimi, Gıda Teknolojileri, Meyve-Sebze Teknolojisi, Gıda Bilimleri (Diğer)
Gıda Teknolojileri
Gıda Bilimleri, Et Teknolojisi, Gıda Teknolojileri
Yağ Teknolojisi
Gıda Mühendisliği, Fermantasyon Teknolojisi, Gıda Mikrobiyolojisi

by-nc.png       GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.