EN
TR
Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler
Öz
1977 yılında Japon bilim adamları, kızartılmış et ve balık ürünlerinden Heterosiklik Aromatik Amin (HAA) olarak sınıflandırdıkları yüksek oranda toksik yeni bir grup bilesikler belirlemişlerdir. HAA’ler balık ve et gibi protein bakımından zengin gıdaların 150 °C’nin üzerindeki sıcaklıklarda pişirilmesi esnasında oluşan mutajenik ve/veya kanserojenik bileşiklerdir. Bu bileşikler aminoasitler ve karbonhidratlar ile kreatin veya kreatininin reaksiyon ürünleridir. Bu çalışmada HAA’lerin oluşumu, prekürsörleri, oluşum seviyelerinin azaltılması ve analiz metotları ile ilgili araştırmalar derlenmiştir. Gıda mutajenleri ile karşılaştırıldığında HAA’lerin aflatoksin B1 den 100 kat, benzo[a]pyrene den ise 2000 kat daha fazla mutajenik oldukları belirtilmiştir. Güçlü mutajen olan bu bileşikleri içeren gıdaların birçok ülkede yaygın olarak tüketilmesi ve epidemiyolojik çalışmaların bu tür gıdaları fazlaca tüketen ülkelerde kanser oranının çok daha yüksek olduğunu belirtmesinden dolayı konu dünya çapında büyük öneme sahiptir. Günümüze kadar, gıdalardan ve model sistemlerden 25’i aşkın HAA izole edilmiştir. HAA’ler genelde ısıl işlem uygulanmış et ve et ürünlerinde bulunurlar. HAA’lerin konsantrasyonları ısıl işlem gören ürünün tipi, pişirme sıcaklığı ve süresi, pişirme ekipman ve metodu, pH ve su aktivitesi gibi fiziksel faktörler ile karbonhidratlar, serbest aminoasitler ve kreatin gibi kimyasal faktörlere bağlıdır. Ayrıca, ısı ve kütle transferi, yağlar, yağ oksidasyonu ve antioksidanların HAA’lerin konsantrasyonuna etki ettiği saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Johansson. M. and Jagerstad. M. 1993. Influence of Oxidized Deep-Frying Fat and iron on the Formation of Food Mutagens in a Model System. Food and Chem. Toxic. 31 (12). 971-979.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2006
Gönderilme Tarihi
13 Şubat 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2006 Cilt: 31 Sayı: 4
APA
Öz, F., & Kaya, M. (2006). Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler. Gıda, 31(4). https://izlik.org/JA83GH86HX
AMA
1.Öz F, Kaya M. Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler. GIDA. 2006;31(4). https://izlik.org/JA83GH86HX
Chicago
Öz, Fatih, ve Mükerrem Kaya. 2006. “Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler”. Gıda 31 (4). https://izlik.org/JA83GH86HX.
EndNote
Öz F, Kaya M (01 Ağustos 2006) Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler. Gıda 31 4
IEEE
[1]F. Öz ve M. Kaya, “Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler”, GIDA, c. 31, sy 4, Ağu. 2006, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83GH86HX
ISNAD
Öz, Fatih - Kaya, Mükerrem. “Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler”. Gıda 31/4 (01 Ağustos 2006). https://izlik.org/JA83GH86HX.
JAMA
1.Öz F, Kaya M. Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler. GIDA. 2006;31. Available at https://izlik.org/JA83GH86HX.
MLA
Öz, Fatih, ve Mükerrem Kaya. “Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler”. Gıda, c. 31, sy 4, Ağustos 2006, https://izlik.org/JA83GH86HX.
Vancouver
1.Fatih Öz, Mükerrem Kaya. Isıl İşlem Uygulanmış Et ve Et Ürünlerinde Heterosiklik Aromatik Aminler. GIDA [Internet]. 01 Ağustos 2006;31(4). Erişim adresi: https://izlik.org/JA83GH86HX
GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.