TÜRKİYE’DE KADIN GİRİŞİMCİLİĞİN VE YÖNETİCİLİĞİN ÖNÜNDEKİ GÜÇLÜKLER: CAM TAVAN SENDROMU

Öz

Son yıllarda küresel anlamda kadın çalışan sayısında gözlemlenen çarpıcı artış, ekonomik, sosyal ve kültürel değişme ve gelişmelerin bir yansıması olarak kabul edilebilir. Kadın işgücü açısından değerlendirildiğinde, iş yaşamı birçok avantajın yanı sıra çeşitli engelleri de barındırmaktadır. Dünyada ve ülkemizde iş dünyasında günümüzde adından çokça bahsedilen bir kavram olan “cam tavan sendromu”, belli iş kollarında yoğunlaşan ve genellikle üst kademe profesyonel çalışanları arasında sayıca azlık gösteren kadınların ilerleme ve gelişimini engelleyen görünmez engelleri ifade etmektedir. Bu çalışmada cam tavan sendromu kavramı ve özellikleri, Türkiye’de kadın girişimcilik ve yöneticiliğin önündeki güçlükler bağlamında cam tavan sendromunun varlığı üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Cam tavan sendromu
• işletme yönetimi
• görünmez engeller
• kadın yöneticilik
• kadın girişimcilik
• Türkiye.

CHALLENGES FACING WOMEN'S ENTREPRENEURSHIP AND LEADERSHIP IN TURKEY: THE GLASS CEILING SYNDROME

Öz

The number of woman employee in the world has been dramatically increased recently. It can be assumed the economic, social and cultural developments and changes have affected the overall picture of current global woman employee. Business world in general holds both advantages and obstacles for women. “Glass ceiling”, the latest catch-phrase term in corporate circles, depicts “the numerous invisible barriers keeping women from moving to executive positions”. This study aims to analyze glass ceiling syndrome and its characteristics, existence of glass ceiling syndrome in the context of Turkish woman manager ship and entrepreneurship’s obstacles.

Anahtar Kelimeler

• Glass ceiling syndrome
• business management
• invisible barriers
• woman entrepreneurship
• Turkey.

Kaynakça

1. AKİŞ, Yeşim; (2003), “7. İnsan Kaynakları Zirvesi Anket Sonuçları Değerlendirilmesi”, Liderlikte Kadın araştırması verileri, www.amrop-tr.com, Erişim Tarihi: Kasım 2003.
2. AKOĞLAN, Meryem; (1996), Konaklama Endüstrisinde Kadın Yöneticiler, Eskişehir, T.C. Anadolu Üniversitesi Yayınları, No: 994.
3. AYCAN, Zeynep; (2005), “Kadın Kariyer Gelişiminin Önündeki Engeller”, www.insankaynaklari.com, Erişim Tarihi: 16.02.05.
4. BARUTÇUGİL, İsmet; (2002), İş Yaşamında Kadın Yönetici, İstanbul, Kariyer Yayınları.
5. BARUTÇUGİL, İsmet; (2003), “21. Yüzyılda Yönetim ve Kadın Yönetici”, www.rcbadoor.com.
6. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER; (2003), “İnsani Gelişme Raporu–Türkiye Göstergeleri”, www.un.org.tr.
7. DALTON, Dan R.; (March-April 1993), “Cracks in the glass: the silent competence of women – ‘glass ceiling’; advancement of women in the workplace- Women in Business”, Business Horizons, www.findarticles.com/p/articles/mi_m1038/is_n2_v36/ai_13815057, Erişim Tarihi: 24.10.05.
8. DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ; (2006), “Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri”, http://www.kssgm.gov.tr/toplumsalcinsiyet.pdf, Erişim Tarihi: 18.01.06.

9. DUCKWORTH, Lorna; (2001), “Never mind the ‘glass ceiling’, woman should worry about the sticky floor”, The Independent, London, www.findarticles.com/particles/miqn4158/is_20010925/ain14414230, Erişim Tarihi: 24.10.05.
10. ECEVİT, Yıldız; (1993), “Kadın Girişimciliğinin Yaygınlaşmasına Yönelik Bir Model Önerisi”, Kadın Girişimciliğe Özendirme ve Destekleme Paneli, Ankara, Devlet Bakanlığı Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü Eğitim Serisi, Yayın No:74.
11. ELITES; (2005), “Barriers Women Face: Risc, Rescue & Rihteousness”, www.elites.com/frrr.html, Erişim Tarihi: 29.10.05.
12. EREN, Erol; (2001), Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi, İstanbul, Beta Yayınları.
13. “Erkekler Kadın Yönetici İstemiyor”, www.infotrace.com.tr/kadin/kadinyonetici., Erişim Tarihi: Kasım 2003.
14. ERTÜBEY, H. ve ÖZGEN, N.; (1993), “Türkiye’de Kadın Girişimciliği: Mevcut Durum, Sorunlar ve Öneriler”, Türkiye’de Kadın Girişimcilik, TES-AR Yayınları No: 7, Ankara
15. HITT, Michael A., MIDDLEMIST Dennis R. ve MATHIS, Robert L.; (1989), Management, Third Edition, West Publishing Company, USA.
16. HÜRRİYET; (08.03.05), http://www.hurriyetim.com.tr/haber/0,,sid~5@nvid~546741,00.asp, Erişim Tarihi: 20.01.06.
17. ILO; (2004), Newsletter 2004–1: Nisan, Ankara.
18. İLKKARACAN, İpek; (1998), “Kentli Kadınlar ve Çalışma Yaşamı”, Bilânço 98: 75 Yılda Kadınlar ve Erkekler, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul.
19. KABASAKAL, Hayat; (1994), “Türkiye’de Üst Düzey Kadın Yöneticilerin Profili”, The Gender Gap in Higher Education, London: Kogan Page Lmt.
20. KABASAKAL, Hayat, Muzaffer Bodur; (1998), “Leadership and Culture in Turkey: A Multi-Faceted Phenomena”.
21. KUTANİS, Rana Özen ve Ayşegül HANCI; (2006), “Kadın Girişimcilerin Kişisel Özgürlük Algılamaları”, http://iibf.ogu.edu.tr/kongre/bildiriler/11-02.pdf, Erişim Tarihi: 06.01.06
22. LOCKWOOD, Nancy; (2004), “The glass ceiling: domestic and international perspectives”, www.findarticles.com/p/articles/mi_m3495/is_6_49/ai_n6099202, Erişim Tarihi: 24.10.05.
23. LYNCH, Michael; (Summer 1996), “What glass ceiling?”, Public Interest, www.findarticles.com/p/articles/mi_m0377/is_n124/ai_18579234 , Erişim Tarihi: 24.10.05.
24. MALONEY, Carolyn B.; (March 1, 2005), “Dingell-Maloney Glass Ceiling Report”. http://www.house.gov/maloney/issues/era/Dingell-MaloneyReport.html, Erişim T.: 02.01.06
25. MİLLİYET; (25 Kasım 2003), “Türkiye’de Kadın Olmak Zor Zanaat”.
26. ÖZDEVECİOĞLU, Mahmut ve ÇELİK, Cemile; (2005), “Kadın Girişimcilerin Demografik Özellikleri ve Karşılaştıkları Sorunlara İlişkin Nevşehir İlinde Bir Araştırma”, www.kobinet.org.tr/hizmetler/bilgibankasi/ekonomi/OAKDocs/OAK-T37.pdf,Erişim Tarihi: 17.11.05.
27. ÖZKAYA, Meltem Onay; (2003), “Kadınların İş Yaşamında Başarılarını Etkileyen Faktörler”, http://idari.cu.edu.tr, Erişim Tarihi: Kasım 2003.
28. SHERMAN Arthur, BOHLANDER George ve SNELL Scott; (1996), Managing Human Resources, South - Western College Publishing, Ohio, USA.
29. TABAK, Filiz; (1997), “Women’s Upward Mobility in Manufacturing Organizations in İstanbul: A Glass Ceiling Initiative?”, http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2294/is_n1-2_v36/ai_19417425, Erişim Tarihi: 24.10.05
30. TOWNSEND, Bickley; (1996), “Room at The Top for Women”, American Demographics, www.findarticles.com/p/articles/mi_m4021/is_n7_v18/ai_18440638, Erişim Tarihi: 24.10.05.
31. “Türkiye’de Kadın İşgücü”, (2004), http://aile-hekimligi.uludag.edu.tr, Erişim Tarihi: Ocak 2004.
32. ZEL, Uğur; (2005), “İş Arenasında Kadın Yöneticilerin Algılanması ve Kraliçe Arı Sendromu”, www.ugurzel.com/Makaleler/Makaleler/kralicearisendromu.htm, Erişim Tarihi: 19.10.05.
33. WIRTH, Linda; (2001), Breaking Through The Glass Ceiling Women In Management, International Labour Office, Geneva.