Endüstri 4.0 Bağlamında Yüksek Teknoloji İçeren Ürün İhracatı ile İşgücü Verimliliği İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi

Öz

Günümüz ekonomilerinde bilgi ve teknolojisini kendi üretip bu bilgi ve teknolojilerini ihraç eden ülkeler ekonomik ve sosyal yönden diğer ülkelere kıyasla dünya ekonomisi açısından daha önemli bir yere sahip olmaktadır. Teknolojik devrimlerin emeği her seferinde biraz daha arka plana atması araştırmacıların teknik elemanların yer edindiği böylece emeğin büyük bir çoğunluğunun dışlanıp tasarruf ve verimliliğin artmasının beklendiği yüksek teknolojili Endüstri 4.0 sürecinin emek piyasası üzerinde yaratacağı etkileri üzerine odaklanmalarına yol açmıştır. Bu çalışmanın amacı 36 OECD ülkesinin 2007-2018 yılları arası dönemde Endüstri 4.0 sisteminin önemli çıktılarından olan yüksek teknolojili ürün ihracatı ile emek piyasasında işgücü verimliliği arasındaki nedensel ilişkileri panel veri analizi aracılığıyla ortaya koymaktır. Yeni nesil panel nedensellik testlerinden biri olan Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik testinin kullanıldığı çalışmanın ampirik bulgularına göre 8 ülke için yüksek teknolojili ürün ihracatından işgücü verimliliğine doğru tek yönlü; 6 ülke için işgücü verimliliğinden yüksek teknolojili ürün ihracatına doğru tek yönlü ve 3 ülke için ise çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Dolayısıyla yeni nesil işgücünün verimliliği üzerinde etkili olan Endüstri 4.0 sürecinde, işgücünün de dönüşüm içine girerek veri ve bilgi işleme yetkinliğine sahip olması, istatistiki bilgi ve analitik düşünce yeteneğine sahip olması, organizasyon ve iş süreçlerini iyi anlayabilen, değişime kapalı olmayan, takım çalışmasına yatkın olması öngörülen işsizliğin oluşmasına engel olabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Endüstri 4.0,emekpiyasası,işsizlik,panel nedensellik

Kaynakça

1. AĞIR, H.,TIRAŞ, H. H., (2018). “ Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi”, Gaziantep UniversityJournal of SocialSciences, 17(4), 1558-1573
2. ARSLAN, O. (2018). “Endüstri 4.0 Oluşumunda Türkiye”, 21. Uluslararası İktisat Öğrencileri Kongresi,https://www.academia.edu/38168397/End%C3%BCstri_4.0_olu%C5%9Fumunda_T%C3%BCrkiye_-_O%C4%9Fuzhan_ARSLAN_1_.docx?email_work_card=view-paper, 20.01.2020
3. AYDIN, E. (2018). “ Türkiye’de Teknolojik İlerleme İle İstihdam Yapısındaki Değişme Projeksiyonu: Endüstri 4.0 Bağlamında Ampirik Analiz”, Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt:16, Sayı:33, 461-471.
4. BAYAR, Y. (2017). “Yükselen Piyasa Ekonomilerinde Emeklilik Fonları, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Bir Panel Nedensellik Analizi”, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar, 11(1).
5. BREUSCH, T. S. ve PAGAN, A. R. (1980). “Thelagrangemultiplier testanditsapplicationsto model specification in econometrics. TheReview of EconomicStudies”, 47 (1), 239253.
6. ÇINAR, S. (2010). “OECD Ülkelerinde Kişi Başına GSYİH Durağan Mı? Panel Veri Analizi”, Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, XXIX(II).
7. DEMİRKILIÇ, Ş. (2018), “Teknoloji Sektörü: Tarihsel Gelişimi, Ekonomideki Yeri, Ar-Ge Faaliyetleri, Dünya’nın ve Türkiye’nin Durumu”, https://www.academia.edu/38096821/Teknoloji_Sekt%C3%B6r%C3%BC?email_work_card=view-paper.
8. DESTEBAŞI, A. N. (2018). “Endüstri 4.0 ve Emek Piyasası Üzerine Etkileri”, https://www.academia.edu/35950670/END%C3%9CSTR%C4%B0_4.0_VE_EMEK_P%C4%B0YASASI_%C3%9CZER%C4%B0NE_ETK%C4%B0LER%C4%B0, 15.01.2019.

9. DİKKAYA, M. ve GENÇER, Ü. ve Aytekin, İ. (2018), Endüstri 4.0 Devriminin Ekonomik Etkileri Üzerine, 12. Uluslararası Kamu Yönetimi Sempozyumu.
10. DOĞRU, B. N. ve MEÇİK, O. (2018). “Türkiye’de Endüstri 4.0’ın İşgücü Piyasalarına Etkileri: Firma Beklentileri”, Süleyman Demirel Ünv. İİBF Dergisi, C.23, Endüstri 4.0 ve Örgütsel Değişim Özel Sayı, s. 1581-1606.
11. DUMİTRESCU, E. I. ve HURLİN, C. (2012). “TestingforGrangerNon-Causality in Heterogeneous Panels”. EconomicModelling, 29(4), 1450-1460.
12. EMİRMAHMUTOĞLU, F. ve Köse, N. (2011). “Testingforgrangercausality in heterogeneousmixed panels”. EconomicModelling, 28, 870-876.
13. ÖZKAN, G. Ve YILMAZ, H. (2017). “AR-GE Harcamalarının İleri Teknoloji Ürün İhracatı ve Kişi Başı Gelir Üzerindeki Etkileri: 12 AB Ülkesi ve Türkiye İçin Uygulama (1996-2015)”,Bilgi Ekonomisi ve Yönetim Dergisi, Cilt: XII, Sayı: I.
14. PESARAN, M. H. (2004). “General diagnostictestsforcrosssectiondependence in panels”. Cambridge WorkingPapers in Economics, No: 435, Faculty of Economics, University of Cambridge.
15. PESARAN, M. H. (2006). “Estimationandinference in largeheterogeneouspanelswith multifactorerrorstructure. Econometrica”,74, 967-1012. PESARAN, M. H. (2007). “ A Simple Panel UnitRoot Test in The Presence of Cross‐Section Dependence. Journal of AppliedEconometrics”, 22(2), 265-312.
16. PESARAN, M. H. ve YAMAGATA, T. (2008). “Testingslopehomogeneity in largepanels”. Journal of Econometrics,142, 50-93. SALĞAR, U. ve DERELİ, D. D. (2018). “Türkiye ve Sanayi 4.0: Yapısal Bir Değerlendirme”, https://www.academia.edu/37611883/T%C3%9CRK%C4%B0YE_VE_SANAY%C4%B0_4.0_YAPISAL_B%C4%B0R_DE%C4%9EERLEND%C4%B0RME?email_work_card=view-paper, 24.01.2020.
17. ŞAHBAZ, A. ve YANAR, R. ve ADIGÜZEL, U. (2014), “AR-GE Harcamaları ve İleri Teknoloji Mal İhracatı İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi”, Ç. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:23, Sayı:1, 47-60.
18. ŞAHİN, D.,DURMUŞ, S. (2019). “OECD Ülkelerinde Ekonomik Büyüme ve Çevre Kirliliğinin Sağlık Harcamaları Üzerine Etkisinin Analizi”, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar (647): 185-201.
19. TAŞ, H. Y. (2018). “Dördüncü Sanayi Devrimi’nin (Endüstri 4.0) Çalışma Hayatına ve İstihdama Muhtemel Etkileri”, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, Cilt:9, Sayı:16.
20. TODA, H. Y. ve YAMAMATO, T. (1995).” Statistical inference in vectorautoregressionswithpossiblyintegratedprocesses”, Journal of Econometrics, 66, 225-250.
21. TÜRKEL, S. ve BOZAĞAÇ, F. (2018), “Endüstri 4.0’ın İnsan Kaynakları Yönetimine Etkileri”, Toros Ünv. Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 9, 2147-8414.
22. YÜCEOL, H.M. (2018), “Endüstri 4.0 ve İşgücü Yansımaları”, TOPRAK İşveren dergisi, Sayı: 120.