Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar

Murat Taşdemir; Erdal Aydın

Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar

Öz

2020 yılı modern havacılık tarihine en büyük krizin yaşandığı, uçuş ve yolcu talebinde en çok düşüşün gerçekleştiği yıl olarak geçmiştir. COVID-19 salgını sebebiyle havayolları uçaklarının büyük kısmını uçuştan çekmek zorunda kalmışlar ve atıl vaziyette çeşitli havalimanlarında parklamışlardır. Çalışmada havacılık sektörünün daha önce yaşadığı OPEC petrol ambargosu, 11 Eylül olayları, SARS, MERS, Kuş gribi salgınları gibi sektörü derinden krizlere değinilmiş, bunlara karşılık olarak havayollarının krizden çıkış stratejileri incelenmiştir. COVID-19 salgını dolayısıyla havacılık sektörünün kayıpları irdelenmiş ve krizin boyutu kıyaslamalı olarak sunulmuştur. Havayollarının ihtiyaç fazlası olan uçaklarını parklamak için uyguladığı yöntemler incelenmiş, uzun süre parklama yapmak zorunda kalan uçaklar için yer seçimi, bakım gereksinimleri çalışmaya dahil edilmiştir. Avrupa’da faaliyet gösteren geleneksel model (FSNC) havayollarının kriz süresince hareket tarzları irdelenmiştir. Örneklem; en fazla yolcu taşımacılığı gerçekleştiren, farklı ülkelerden havayollarını içermektedir. British Airways, Lufthansa, KLM, Air France ve Türk Havayolları geleneksel taşımacılık yapan havayolları olarak incelenmiş, Türkiye’deki durumu yansıtması açısından Pegasus Havayolları’nın durumu da analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda havayollarının parklama için öncelikli olarak ana merkezlerinin bulunduğu havalimanlarını tercih ettikleri, birden fazla merkezi bulunan havayollarının tali merkezlerine parklama yaptıkları tespit edilmiştir. Krizin başlangıcında yasaklardan en fazla etkilenen şirketlerin Türk Havayolları ve Pegasus Havayolları olduğu görünmüş ancak yasakların hafiflemesi ile en fazla atılım yapan havayolunun Pegasus Havayolları olduğu gözlenmiştir. Tüm yıl boyunca uçaklarını en fazla yerde tutmak zorunda kalan havayolunun British Airways ve kriz öncesi uçuş sayılarına oranla en az etkilenen havayolunun KLM olduğu çalışmaya yansımıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adrienne, N., Budd, L., & Ison, S. (2020). Grounded aircraft: An airfield operations perspective of the challenges of resuming flights post COVID. Journal of Air Transport Management, 89, 101921.
Aerotelegraph. (2020). Delta is also sending Boeing 717 into retirement. 24.10.2020 tarihinde https://www.aerotelegraph.com/en/delta-is-also-sending-boeing-717-into-retirement adresinden erişildi.
Aerotime. (2020). Five challenges ahead for MRO business. 04.08.2020 tarihinde https://www.aerotime.aero/26442-impact-of-coronavirus-covid-19-on-mro-aircraft-maintenance-business adresinden erişildi.
Airbus. (2020). Airbus Consulting Services: Recommendations for pavement (storage area) preservation. 06.11.2020 tarihinde https://services.airbus.com/en/newsroom/stories/2020/04/covid-19-aircraft-long-term-storage-asset-preservation.html adresinden erişildi.
Aircargonews. (2020). 2020 in numbers: The year of freighters and preighters. 07.11.2020 tarihinde https://www.aircargonews.net/freighters-world/2020-in-numbers-the-year-of-freighters-and-preighters/ adresinden erişildi.
Airfranceklm. (2020). About Air France-KLM Group. 20.12.2020 tarihinde https://www.airfranceklm.com/en/group/profile adresinden erişildi.
Alton Aviation Consultancy. (2020). Covid-19: Implications for the commercial aviation industry. https://altonaviation.com/wp-content/uploads/2020/06/Alton-2020-Covid-19-Implications-for-the-Commercial-Aviation-Industry.pdf
Amankwah-Amoah, J. (2020). Stepping up and stepping out of COVID-19: New challenges for environmental sustainability policies in the global airline industry. Journal of Cleaner Production, 271, 123000.

ATAG. (2020) Aviation: Benefits Beyond Borders report for 2020. 09..12.2020 tarihinde https://www.atag.org/component/attachments/attachments.html?id=954 adresinden erişildi.
Australianaviation. (2020). Alıce Sprıngs Boneyard Nears New Capacıty. 11.11.2020 tarihinde https://australianaviation.com.au/2020/09/alice-springs-boneyard-nears-new-capacity/ adresinden erişildi.
Aviation Strategy. (2008). The full-blown fuel crisis. Aviation Economics, (129) 1-2. London.
Barro, R. J., Ursúa, J. F., & Weng, J. (2020). The coronavirus and the great influenza pandemic: Lessons from the “spanish flu” for the coronavirus’s potential effects on mortality and economic activity (No. w26866). National Bureau of Economic Research.
BBC (2020). Covid: Nations impose UK travel bans over new variant. 30.12.2020 tarihinde https://www.bbc.com/news/world-europe-55385768 adresinden erişildi.
Bloomberg. (2020). Boeing Quietly Pulls Plug on the 747, Closing Era of Jumbo Jets. 06.01.2020 tarihinde Boeing Quietly Pulls Plug on the 747, Closing Era of Jumbo Jets adresinden erişildi.
Bundick, B., & Basu, S. (2015). Uncertainty shocks in a model of effective demand (No. RWP 14-15). Federal Reserve Bank of Kansas City. Caggiano, G., Castelnuovo, E., & Groshenny, N. (2014). Uncertainty shocks and unemployment dynamics in US recessions. Journal of Monetary Economics, 67, 78-92.
CRS. (2020). Addressing COVID-19 Pandemic Impacts on Civil Aviation Operations. Congressional Research Service. https://fas.org/sgp/crs/misc/R46483.pdf
Czerny, A. I., Fu, X., Lei, Z., & Oum, T. H. (2020). Post pandemic aviation market recovery: Experience and lessons from China. Journal of Air Transport Management, 90, 101971.
Davies, R. E. G. (2016). Airlines of the Jet Age: a history. Smithsonian Institution.
Drakos, K. (2004). Terrorism-induced structural shifts in financial risk: airline stocks in the aftermath of the September 11th terror attacks. European Journal of Political Economy, 20(2), 435-446.
EASA. (2020a). Return to service of aircraft after storage: Guidelines in relation to the COVID-19 pandemic. Issue 2, EASA.
EASA. (2020b). Pitot-Static Issues After Storage due to the COVID-19 Pandemic. Safety Information Bulletin, SIB No: 2020-14.
Eichenbaum, M. S., Rebelo, S., & Trabandt, M. (2020). The macroeconomics of epidemics (No. w26882). National Bureau of Economic Research 1-34.
Elsevier. (2020). Call for papers: Journal of Air Transport Management: Special issue: Managing for pandemics and economic shocks in air transport: The future of the aviation industry in a post-COVID-19 world. 30.12.2020 tarihinde www.journals.elsevier.com/journal-of-air-transport-management adresinden erişildi.
Eurocontrol. (2019). Eurocontrol Area. 16.06.2020 tarihinde https://ansperformance.eu/definition/eurocontrol-area/ adresinden erişildi.
Eurocontrol. (2020). COVID-19 - Impact on traffic. Eurocontrol Aviation Intelligence. 03.12.2020 tarihinde https://ansperformance.eu/covid/covid_traffic/ adresinden erişildi.
Eurocontrol. (2020b). COVID-19 - Grounded aircraft in the EUROCONTROL area. 31.12.2020 tarihinde https://ansperformance.eu/covid/acft_ground/ adresinden erişildi.
Eurostat. (2020). European Statistical Recovery Dashboard. 28.12.2020 tarihinde https://ec.europa.eu/eurostat/data/database adresinden erişildi.
FedEx. (2020). FedEx Charters- Aircraft. 21.11.2020 tarihinde http://www.fedex.com/us/charters/airplanes.html adresinden erişildi.
Flouris, T., & Walker, T. J. (2005). The financial performance of low‐cost and full‐service airlines in times of crisis. Canadian Journal of Administrative Sciences/Revue Canadienne des Sciences de l'Administration, 22(1), 3-20.
Flypgs. (2020). Why Pegasus. 09.11.2020 tarihinde https://www.flypgs.com/en/about-pegasus/ adresinden erişildi.
Franke, M., & John, F. (2011). What comes next after recession?–Airline industry scenarios and potential end games. Journal of Air Transport Management, 17(1), 19-26.
Guardian. (2020). Covid cases recorded in Antarctica for first time – reports. 30.12.2020 tarihinde https://www.theguardian.com/world/2020/dec/22/covid-cases-recorded-in-antarctica-for-first-time adresinden erişildi.
IAG. (2020). IAG Overview. 26.12.2020 tarihinde https://www.iairgroup.com/en/the-group/iag-overview adresinden erişildi.
IATA. (2010). IATA Economics Briefing: The Impact of Eyjafjallajokull’s Volcanic Ash Plume. IATA. Montreal.
IATA. (2015). ACMG Report. Airline Airline Cost Management Group: 1-32.
IATA. (2018). Air transport supports 65.5 million jobs and $2.7 trillion in economic activity. Press Relaese No:56. 27.12.2020 tarihinde https://www.iata.org/en/pressroom/pr/2018-10-02-01/ adresinden erişildi.
IATA. (2019). Industry Statistics Fact Sheet. 1-2. https://www.iata.org/en/iata-repository/publications/economic-reports/fact-sheet-industry-statistics-dec19.pdf
IATA. (2020). Guidance for ManagingAircraft Airworthiness for OperationsDuring and Post Pandemic.
ICAO. (2012). Doc 9974. Flight Safety and Volcanic Ash. International Civil Aviation Organization. Quebec.
ICAO. (2020a). Effects of Novel Coronavirus (COVID-19) on Civil Aviation: Economic Impact Analysis. Air Transport Bureau, Montreal. 30 December 2020.
ICAO. (2020b). Economic Development, Air Transport Montly Monitor. ICAO Air Transport Bureau.
ICAO. (2020c). Active Flieet Comparisons by Aircraft Types. 04.01.2020 tarihinde https://data.icai.int/icads üzerinden erişildi. IMF. (2020). IMF Annual Report 2020.
Ito, H., & Lee, D. (2005). Assessing the impact of the September 11 terrorist attacks on US airline demand. Journal of Economics and Business, 57(1), 75-95.
John Hopkins University & Medicine. (2020). Ne Cases of Covid-19 in World Countries. Daily Confirmed New Cases. 31.12.2020 tarihinde https://coronavirus.jhu.edu/data/new-cases adresinden erişildi.
Kaplanski, G., & Levy, H. (2010). Sentiment and stock prices: The case of aviation disasters. Journal of Financial Economics, 95(2), 174-201.
Korber, B., Fischer, W., Gnanakaran, S. G., Yoon, H., Theiler, J., Abfalterer, W., ... & Partridge, D. G. (2020). Spike mutation pipeline reveals the emergence of a more transmissible form of SARS-CoV-2. bioRxiv.
Loh, E. (2006). The impact of SARS on the performance and risk profile of airline stocks. International Journal of Transport Economics/Rivista internazionale di economia dei trasporti, 401-422.
Lufthansagroup. (2020). Lufthansa decides on third package within restructuring program. 10.11.2020 tarihinde https://www.lufthansagroup.com/en/newsroom/releases/lufthansa-decides-on-third-package-within-restructuring-program.html adresinden erişildi.
Maneenop, S., & Kotcharin, S. (2020). The impacts of COVID-19 on the global airline industry: An event study approach. Journal of air transport management, 89, 101920.
Mazzocchi, M., Hansstein, F., & Ragona, M. (2010). The 2010 volcanic ash cloud and its financial impact on the European airline industry. In CESifo Forum (Vol. 11, No. 2, pp. 92-100)
Nhamo, G., Dube, K., & Chikodzi, D. (2020). COVID-19 and Implications for the Aviation Sector: A Global Perspective. In Counting the Cost of COVID-19 on the Global Tourism Industry (pp. 89-107). Springer, Cham.
NPR. (2019). Airbus To Stop Production Of A380 Superjumbo Jet. 06.01.2020 tarihinde https://www.npr.org/2019/02/14/694620105/airbus-to-stop-production-of-a380-superjumbo-jet adresinden erişildi.
Oxley D., Jain C., (2015). Global Air Passenger Markets: Riding Out Periods of Turbulence. IATA The Travel & Tourism Competitiveness Report 2015. 59-61.
Pearce, B. (2012). The state of air transport markets and the airline industry after the great recession. Journal of Air Transport Management, 21, 3-9.
Ray, S. J. (1999). Strategic communication in crisis management: Lessons from the airline industry. Greenwood Publishing Group.
Richter K., Witt N. (2017) Introduction: Supply Chain Integration Challenges in the Commercial Aviation Industry. In: Richter K., Walther J. (eds) Supply Chain Integration Challenges in Commercial Aerospace. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-46155-7_1.
Sobieralski, J. B. (2020). COVID-19 and airline employment: Insights from historical uncertainty shocks to the industry. Transportation Research Interdisciplinary Perspectives, 100123.
Taşdemir, M. (2020). Covid-19 Salgınının Havacılık Sektörüne Etkileri ve Türkiye’deki Yoğun Havalimanlarının Salgın Öncesi ve Salgın Koşullarında Etkinlik Değişimlerinin Veri Zarflama Analizi Yöntemi ile Tespiti. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, (Issn:2630-631X) 6(39): 2691-2707. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.711
THY. (2020). About us. 09.12.2020 tarihinde https://www.turkishairlines.com/th-th/press-room/about-us/ adresinden erişildi.
U.S. Department of Transportation (2012). Aviation Industry Performance. A Review of the Aviation Industry, 2008–2011.
UNWTO. (2020). World Tourism Barometer and Statistical Annex, December 2020. 18(7); 1-36. https://doi.org/10.18111/wtobarometereng. ISSN: 1728-9246 UPS. (2020). Aircraft. UPS Air Cargo. 11.12.2020 tarihinde https://aircargo.ups.com/ adresinden erişildi.
Van Wezel Stone, K. (1990). Labor Relations on the Airlines: The Railway Labor Act in the Era of Deregulation. Stanford Law Review, 1485-1547.
World Bank. (2020). Pandemic, Recession: The Global Economy in Crisis. Global Outlook. Chapter 1, 1-66.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Murat Taşdemir ^*
0000-0001-5131-1085
Türkiye

Erdal Aydın
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

11 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

19 Ocak 2021

Kabul Tarihi

23 Ocak 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 16 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA85DH97TE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Taşdemir, M., & Aydın, E. (2021). Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 16(1), 1-14. https://izlik.org/JA85DH97TE

AMA

1.Taşdemir M, Aydın E. Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar. GKD. 2021;16(1):1-14. https://izlik.org/JA85DH97TE

Chicago

Taşdemir, Murat, ve Erdal Aydın. 2021. “Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar”. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi 16 (1): 1-14. https://izlik.org/JA85DH97TE.

EndNote

Taşdemir M, Aydın E (01 Ağustos 2021) Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi 16 1 1–14.

IEEE

[1]M. Taşdemir ve E. Aydın, “Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar”, GKD, c. 16, sy 1, ss. 1–14, Ağu. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85DH97TE

ISNAD

Taşdemir, Murat - Aydın, Erdal. “Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar”. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi 16/1 (01 Ağustos 2021): 1-14. https://izlik.org/JA85DH97TE.

JAMA

1.Taşdemir M, Aydın E. Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar. GKD. 2021;16:1–14.

MLA

Taşdemir, Murat, ve Erdal Aydın. “Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar”. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, c. 16, sy 1, Ağustos 2021, ss. 1-14, https://izlik.org/JA85DH97TE.

Vancouver

1.Murat Taşdemir, Erdal Aydın. Havacılığın Kâbus Yılı 2020: Havayollarının Covid-19 ve Önceki Krizlere Tepkileri & Yerde Kalan Uçaklar. GKD [Internet]. 01 Ağustos 2021;16(1):1-14. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85DH97TE